III SA/Wa 1207/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Nasiłowska po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka "M." sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka "M." sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005 r. postanawia: - odmówić przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem złożonym na urzędowym formularzu PPPr Syndyk "M." sp. z o.o. w W. (dalej "skarżący" lub "strona") zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 1.450 zł. Wskazał, że wskutek wysokiego zadłużenia i niemożności jego spłaty postanowieniem z 24 listopada 2008 r. została ogłoszona upadłość spółki. Na dzień przed ogłoszeniem upadłości oraz na dzień 30 kwietnia 2009 r. zobowiązania spółki wyniosły ponad 6 mln zł. Na kwotę tę złożyły się zaległości z tytułu podatków, ubezpieczeń i innych świadczeń, wynagrodzeń, dostaw i usług oraz inne. W okresie od 1 marca 2009 r. do 1 czerwca 2009 r. dzierżawcą spółki była inna spółka. Od dnia 2 czerwca 2009 r. przedsiębiorstwo przejął ponownie Syndyk. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, strona posiada środki trwałe o wartości 42.236,83 zł, a za ostatni rok obrotowy według bilansu uzyskała zysk w wysokości 16.348,04 zł. Skarżący podał również stan środków na rachunkach bankowych. I tak na kontach w P. znajduje się kwota łączna ponad [...] zł, na koncie w W. kwota [...] zł, a na rachunku bankowym w P. znajduje się kwota [...] zł. Wykonując wezwanie do przedstawienia dodatkowych dokumentów i informacji dotyczących stanu majątkowego i dochodów skarżący nadesłał zeznania podatkowe, rachunki zysków i strat, bilanse, wyciągi bankowe, przelew wewnętrzny środków na rachunek lokaty terminowej, kopię faktury dokumentującej sprzedaż samochodu ciężarowego, arkusze spisu z natury, obroty kont aktywnych obrazujące salda należności i zobowiązań oraz odpisów aktualizujących należności. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, że spółka nie posiadała i nie posiada nieruchomości, w okresie postępowania upadłościowego Syndyk realizuje zobowiązania bieżące, należności windykowane są na bieżąco (przygotowano pozew o wydanie nakazu zapłaty), a wszystkie postępowania egzekucyjne wobec spółki zostały umorzone po uprawomocnieniu się postanowienia w sprawie ogłoszenia upadłości. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, Sąd może - na wniosek strony - przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ponieważ wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 1.450 zł, którą to kwotę uiścił w dniu 18 czerwca 2009 r. Należny w niniejszej sprawie wpis – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi natomiast 5.794 zł. Istotne jest również, że łączne zobowiązanie z tytułu wpisów we wszystkich sprawach zawisłych przed WSA Warszawie w związku ze skargami syndyka (III SA/Wa 1083/09, III SA/Wa 1205/09, III SA/Wa 1206/09, III SA/Wa 1207/09.) wynosi 22.030 zł, z czego 7.756 zł skarżący już uiścił. Do zapłaty tytułem wpisów sądowych od wniesionych skarg pozostaje skarżącemu kwota 14.274 zł. Specyfika niniejszego postępowania polega na tym, że stroną ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy jest Syndyk. Okoliczność ta nie może jednak przesądzać o konieczności zwolnienia go od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak bowiem zauważył NSA w postanowieniu z 11 czerwca 2008 r. (I FZ 204/08), gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację ustawową. W obecnym stanie prawnym brak jest takich uregulowań. NSA zasygnalizował ponadto, że syndyk masy upadłości działa we własnym imieniu, ale na rzecz upadłego. Oznacza to, że syndyk wchodzi w sytuację prawną upadłego. Na gruncie postępowania przed sądem administracyjnym jest więc traktowany tak samo, jakby stroną był sam upadły. Ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom procesowym co upadły, a jednym z nich jest obowiązek pokrycia kosztów postępowania. Co za tym idzie wszczęcie postępowania upadłościowego nie oznacza automatycznie obowiązku przyznania syndykowi prawa pomocy. Mając na uwadze przepisy prawna regulujące instytucję prawa pomocy i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz stan faktyczny sprawy, brak uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Skarżący przedstawił szereg dokumentów, z których jednak nie wynika, żeby nie był w stanie uiścić kosztów wpisów w wysokości 14.274 zł (różnica między wpisami należnymi, a już uiszczonymi w sprawach zawisłych przed sądem administracyjnym). Z przedstawionego zeznania podatkowego CIT-8 za okres od 24 listopada 2008 do 31 grudnia 2008 r. wynika, że spółka wykazała dochód w wysokości 13.342,84 zł. Zauważyć należy, że spółka uzyskała przychody w kwocie 275.067,59 zł oraz poniosła koszty w celu ich uzyskania w wysokości [...] zł. Ponadto odliczała stratę, którą wykazała w okresie przed ogłoszeniem upadłości. Przedstawione dane wskazują, że Spółka prowadziła działalność gospodarczą w znacznych rozmiarach, a wydatki z tytułu kosztów oznaczają, że Spółka dysponowała środkami na ich ponoszenie. Przedstawiony rachunek zysków i strat za poszczególne miesiące od stycznia 2009 do czerwca 2009 r. wskazuje, że M. sp. z o.o. w upadłości w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. Na koniec czerwca 2009 r. w spółce wykazano zysk netto w kwocie 312.709,97 zł. Fakt osiągania przychodów (płatności za świadczone usługi ochrony) oraz ponoszenia kosztów (koszt obsługi prawnej, koszty sądowe, zobowiązania podatkowe, składki na ubezpieczenie, opłaty za telefon) obrazują m. in. operacje na rachunku bankowym w P.. Dodatkowo w banku tym strona posiada ulokowane pieniądze (miesięczna lokata na kwotę [...] zł). Według bilansu na koniec czerwca 2009 r. spółka posiada środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie [...] zł. Stan tych środków umożliwia zatem wygospodarowanie odpowiednich kwot, ze środków przeznaczonych na finansowanie prowadzonej działalności gospodarczej, na opłacenie wpisów sądowych we wspomnianej wysokości. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.