III SA/Wa 1212/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego do grudnia 2005 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 200 zł, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 6.261 zł, S. J. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił trudną sytuacją materialną spowodowaną znacznym pogorszeniem warunków gospodarczych oraz likwidacją prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Skarżący wskazał również, iż w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 743/07 został zwolniony od wpisu od skargi (częściowo - ponad 500 zł). Od tego czasu jego sytuacja materialna nie uległa poprawie. Do pisma Skarżący załączył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu PIT-37 za 2008 r., z którego wynika, iż Skarżący za ten rok osiągnął przychód w wysokości 804 zł. Z kolei z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w G. z dnia 31 lipca 2009 r. wynika, iż Skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna od dnia [...] lipca 2007 r. Z kolei od dnia 27 stycznia 2008 r. nie posiada prawa do zasiłku. Pismem z 5 sierpnia 2009 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący nadesłał wniosek złożony na urzędowym formularzu, w którym powtórzył, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trójką nastoletnich dzieci. Opisując posiadany majątek wskazał dom o powierzchni 120 m2. Miesięczny dochód brutto pięcioosobowej rodziny wynosi 2.760,85 zł i składa się na niego wynagrodzenie za pracę żony skarżącego. Ponadto z oświadczeń Skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych o wartości pow. [...] euro. Do wniosku Skarżący załączył zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia żony, deklarację PIT -11 za 2008 r. oraz wydruk z rachunku bankowego. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Zgodnie z art. 245 §2 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 §3 P.p.s.a. obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącą Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 6.261 zł. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką małoletnich dzieci. Łączny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny wynosi 2.760,85 zł brutto i składa się na niego wynagrodzenie za pracę żony Skarżącego. Skarżący od lipca 2007 r. pozostaje bez zatrudnienia. W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 200 zł. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując natomiast oceny danych zawartych we wniosku oraz na podstawie akt sprawy uznać należy, iż Skarżący nie wykazał, aby jego sytuacja majątkowa dawała podstawy do zwolnienia go z ponoszenia kosztów sądowych w całości. W szczególności wskazać należy na fakt, iż na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego jedynym elementem kosztów sądowych jest wpis od skargi. Skarżący natomiast zostaje zwolniony z obowiązku jego zapłacenia ponad kwotę 200 zł. W związku z tym po uiszczeniu wpisu w wysokości 200 zł, sprawa skarżącego zostanie merytorycznie rozpoznana przez Sąd, a w przypadku uwzględnienia skargi, na wniosek Skarżącego, przysługiwać mu będzie zwrot uiszczonego wpisu od organu podatkowego. Dodatkowo, zauważyć należy, iż rodzina Skarżącego dysponuje miesięcznie stałym dochodem, który pozwala na poczynienie drobnych oszczędności i uiszczenie części wpisu sądowego - w rozpoznawanej sprawie 200 zł. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.