III SA/Wa 1215/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-11

Skład orzekający: Sędzia WSA Waldemar Śledzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, może zostać przyznane osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W sytuacji, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść wydatków związanych z usługami profesjonalnego pełnomocnika, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący L. D. złożył wniosek o ustanowienie doradcy podatkowego w sprawie dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług. Skarżący wykazał trudną sytuację majątkową, w tym zawieszenie działalności gospodarczej, straty finansowe, zabezpieczenie rachunków bankowych oraz niskie dochody z pracy na ¼ etatu, przy jednoczesnych wysokich wydatkach na utrzymanie rodziny. Wcześniejsze postanowienie sądu przyznało prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, ale odmówiło ustanowienia doradcy podatkowego. Po złożeniu dodatkowej dokumentacji, sąd ponownie rozpatrzył wniosek.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: - przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego - Skarżący – L. D., na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do reprezentowania go, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. W związku z powyższym Sąd odroczył rozprawę w celu rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z dokumentów opisujących sytuację majątkową, znajdujących się w aktach sprawy wynika, że sytuacja majątkowa Skarżącego nie pozwala mu na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Zaznaczył, że nie posiada żadnego majątku, a prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona w czerwcu 2012 r. w związku ze stratą 158.059,74 zł. Ponadto Skarżący podniósł, iż organy egzekucyjne dokonały zabezpieczenia rachunków bankowych z tytułu podatku od towarów i usług za 2008 r. Podkreślił, że w październiku 2011 r. pożar spowodował straty w firmie w wysokości 65.000 zł. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie w kwocie około 2.700 zł brutto i dzieckiem. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że dochody uzyskuje z wynagrodzenia za pracę w PHU K. gdzie jest zatrudniony na ¼ etatu a średnie miesięczne wynagrodzenie wynosi 391,66 zł. Miesięczne wydatki związane z utrzymaniem rodziny wynoszą około 3022,42 i obejmują w szczególności: czynsz za mieszkanie, opłaty za energię elektryczną i telefon – 792,42 zł, spłatę kredytu – 200 zł, koszty związane z kształceniem dziecka – 500 zł, koszty utrzymania (żywność, podstawowe potrzeby – około 1000 zł, wydatki z tytułu zawarcia polisy ubezpieczeniowej na życie – 530,83 zł. Skarżący przedstawił zaświadczenie o uzyskiwanym wynagrodzeniu miesięcznym żony w wysokości 2781,25 zł brutto, deklaracje VAT – 7 za 2011 rok, zaznania podatkowe swoje i żony za 2011 rok, wyciąg z rachunku bankowego żony za ostatnie trzy miesiące, faktury za telefon i internet oraz za energię elektryczną oraz opłatę za mieszkanie. W uzupełnieniu wniosku przy piśmie z dnia 18 maja 2012 r. Skarżący nadesłał wyciągi ze swojego rachunku bankowego oraz przedstawił rachunek zysków i strat oraz sprawozdanie finansowe z prowadzonej działalności. Jednocześnie Skarżący wyjaśnił, że do akt sprawy dołączono pismo z dnia 24 kwietnia 2012 r. informujące o wypowiedzeniu pełnomocnictwa z powodu braku możliwości uiszczenia wynagrodzenia za czynności pełnomocnika w dalszym toku sprawy. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł. i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 listopada 2012 r. syn. Akt I FZ 420/12. Pismem z dnia 20 lutego 2013 r. Skarżący został wezwany do nadesłania wypełnionego formularza wniosku PPF a także do nadesłania dodatkowej dokumentacji dotyczącej jego stanu majątkowego. W dniu 5 marca 2013 r. Skarżący złożył wypełniony formularz PPF wnosząc o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego a także zaświadczenie z dnia 5 marca 2013 r. o zatrudnieniu Skarżącego na ¼ etatu w firmie PHU K. o średnim miesięcznym wynagrodzeniu 391,66 zł brutto oraz sprawozdanie finansowe za okres od 1 stycznia 2012 r. do dnia 18 czerwca 2012 r., rachunek zysków i strat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. art. 245 § i 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu. W niniejszej sprawie sytuacja materialna Skarżącego była już przedmiotem analizy, w związku ze składanym przez niego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 11 lipca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie go od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1000 zł oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Z nadesłanych do sądu w dniu 5 marca 2013 r. informacji dotyczących sytuacji majątkowej Skarżącego wynika, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zawieszona w czerwcu 2012 r. w związku ze stratą 158.059,74 zł. i obecnie źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie z zatrudnienia na ¼ etatu w firmie PHU K. o średnim miesięcznym wynagrodzeniu 391,66 zł brutto. Analizując dochody i wydatki Skarżącego Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, iż nie jest obecnie w stanie ponieść wydatków związanych z usługami profesjonalnego pełnomocnika. W tej sytuacji zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 244 § 1 oraz art. 246 § 1 pkt 2 postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło