III SA/Wa 1215/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 20 września 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1215/12 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20 września 2013 r. oddalił skargę L.D. (dalej zwany "Skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, sporządzony na wniosek Skarżącego, doręczono jego pełnomocnikowi w dniu 9 grudnia 2013 r. Skarżący w dniu 8 stycznia 2014 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego w celu napisania i złożenia skargi kasacyjnej od ww. wyroku. Jednocześnie sprecyzował, aby wyznaczono tego samego pełnomocnika, który reprezentował go w dotychczasowym postępowaniu przed WSA w Warszawie. Pełnomocnik Skarżącego w dniu 3 lutego 2014 r. złożył skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż reprezentował Skarżącego w ramach przyznanego prawa pomocy przed WSA w Warszawie. Zwrócił uwagę, iż Skarżący był zwolniony od uiszczenia wpisu sądowego od skargi ponad kwotę 1.000 zł. Pełnomocnik wskazał, iż Skarżący chcąc zaskarżyć wydany w sprawie wyrok złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienia z kosztów. Zaznaczył ponadto, iż otrzymał wezwanie do uzupełnienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Skarżącego, które jednocześnie zawierało informację, że prawo pomocy przyznane Skarżącemu na mocy postanowienia Sądu z dnia 11 marca 2013 r. rozciąga się także na postępowanie kasacyjne. Zdaniem pełnomocnika w zaistniałej sytuacji, a także z ostrożności procesowej za zasadne należy uznać złożenie skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 P.p.s.a.). Termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego wynosi 30 dni, licząc od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem (art. 177 § 1 P.p.s.a.). Niewątpliwie w badanej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, skoro zaskarżony wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącego 9 grudnia 2013 r., a skarga kasacyjna została wniesiona 3 lutego 2014 r. W ocenie Sądu kluczową kwestią dla sprawy jest fakt, że w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej Skarżący wystąpił o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia doradcy podatkowego oraz zwolnienia od kosztów sądowych. Problem biegu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (oraz skutków jego upływu) w przypadku, kiedy dopiero po doręczeniu orzeczenia stronie występuje ona o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym pełnomocnika, budził duże rozbieżności w orzecznictwie, a także wątpliwości natury konstytucyjnej. Wątpliwości rozstrzygnął wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013r. w sprawie SK 17/12 (OTK-A 2013/6/86). Trybunał orzekł, stosując formułę tzw. orzeczenia interpretacyjnego, że art. 87 § 1 P.p.s.a., rozumiany w ten sposób, że – w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Podobne stanowisko wyrażane było wcześniej w licznych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (choć w orzecznictwie tego Sądu prezentowano także poglądy odmienne). Przykładowo w postanowieniu z dnia z dnia 27 czerwca 2012 r. (sygn. akt II OZ 539/12, lex nr 1333429) NSA stwierdził, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do postępowania w sprawie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt badanej sprawy należy stwierdzić, że istnieją podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Analizując kluczową przesłankę przywrócenia terminu – braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w wyznaczonym terminie – w sytuacji, gdy chodzi o wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, należy kierować się koniecznością zapewnienia temu pełnomocnikowi realnych szans na prawidłowe wykonanie obowiązków w zakresie reprezentacji mocodawcy. Należy brać pod uwagę także charakter czynności, dla której dokonania termin ma być ewentualnie przywrócony. Wniesienie skargi kasacyjnej wymaga odpowiedniego czasu na zapoznanie się z aktami sprawy, analizę orzecznictwa sądu pod kątem podstaw do wniesienia środka zaskarżenia, oraz przygotowanie stosownego pisma procesowego. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż wyznaczony w sprawie pełnomocnik powziął wiadomość o zamiarze zaskarżenia przez Skarżącego wydanego w sprawie wyroku w dniu 27 stycznia 2014 r., w którym to dniu otrzymał wezwanie do uzupełnienia dodatkowych informacji dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów Skarżącego w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż skarga kasacyjna wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia została wniesiona 3 lutego 2014 r. W tej sytuacji w ocenie sądu pełnomocnik Skarżącego dochował siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. Natomiast co do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności przedmiotowego wniosku – przyjąć należy, że Skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej skoro w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej (8 stycznia 2014 r.) złożył wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych tym samym pozostawał w usprawiedliwionym oczekiwaniu na jego rozpoznanie. W ocenie Sądu nie należy także przypisywać winy wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skoro podjął on skutecznie niezbędne czynności procesowe z chwilą powzięcia wiadomości o chęci wniesienia przez jego mocodawcę skargi kasacyjnej od wydanego w jego sprawie wyroku. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 P.p.s.a., postanowił przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej.