III SA/Wa 1224/04

WyrokWSA w Warszawie2005-01-20

Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Jerzy Płusa, Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uwzględniając charakteru rolnego sprzedanej nieruchomości i dowodów na ten temat przedstawionych przez stronę skarżącą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły zasady postępowania podatkowego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej (art. 121 Ordynacji podatkowej) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Organy nie uwzględniły dowodów wskazujących na rolny charakter sprzedanej nieruchomości, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Strona skarżąca sprzedała nieruchomość, od której zapłaciła zryczałtowany podatek dochodowy. Organ podatkowy określił zobowiązanie podatkowe, uznając, że tylko część przychodu została wydatkowana zgodnie z przepisami o zwolnieniu podatkowym. Strona skarżąca odwołała się, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i materialnego, w tym wskazując na rolny charakter sprzedanej nieruchomości i powołując się na odpowiednie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2004 r., stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwoty 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, sędzia WSA Jerzy Płusa, asesor WSA Marta Katarzyna Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. Nr [...] z dnia [...] lutego 2004r., określającą E. M. zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 1.049,70 zł. z tytułu sprzedaży nieruchomości dokonanej aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. Powołane wyżej decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym : W dniu [...] sierpnia 2001r. aktem notarialnym Rep. [...] nr [...] strona dokonała wraz z mężem sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości Z., gmina S. stanowiącej zabudowaną działkę gruntu nr [...], za łączną kwotę 500.000,00 zł. Jak ustalono sprzedaż powyższej nieruchomości nastąpiła przed upływem pięciu lat od daty nabycia i w związku z powyższym czynność ta stanowiła źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust.1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r.Nr 14, poz. 176 ze zm.), zwanej dalej "u.p.d.o.f.". Stosownie do przepisu art. 28 ust.2 u.p.d.o.f. w dniu [...] września 2001r. strona uiściła od części przychodu uzyskanego ze sprzedaży wymienionej wyżej nieruchomości zryczałtowany podatek dochodowy wysokości 5000,00 zł., natomiast pozostałą kwotę przychodu w wysokości 200.000,00 zł. zobowiązała się przeznaczyć w terminie i na cele określone w art. 21ust. 1 pkt 32 lit a u.p.d.o.f. , składając w tej kwestii stosowne oświadczenie. Decyzją z dnia [...] lutego 2004r. organ I instancji określił E. M. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych w kwocie 1.049,79 zł. uznając, iż strona wydatkowała w terminie i na cele określone w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a u.p.d.o.f. tylko część przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, to jest w łącznej kwocie 189.503,47zł. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2004r. strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając : -naruszenie przepisów art. 120, 121, 122 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej "ord. pod." poprzez niepodjęcie przez organ działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, -naruszenie art. 139 ord. pod. w związku z bezpodstawnym przedłużeniem postępowania, - naruszenie art. 187 ord. pod. poprzez zaniechanie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawie, - naruszenie art. 210 ord. pod. z uwagi na niepełne uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji oraz art. 21 ust.1 pkt 32 lit a u.p.d.o.f. W postępowaniu odwoławczym strona złożyła pismo z dnia [...] maja 2004r. zatytułowane "wyjaśnienie", w którym podtrzymała dotychczasowe zarzuty, podniosła również, iż organ podatkowy nie uwzględnił zapisu art. 21 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.f., zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego przy czym zwolnienie to nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny lub leśny. Strona poinformowała, iż w dniu [...] grudnia 1997r. aktem notarialnym Rep. nr [...] nabyła wraz z mężem zabudowaną nieruchomość we wsi Z. o powierzchni [...] ha, z czego obszar [...] ha stanowił grunty rolne. Skarżąca załączyła decyzję z dnia [...] lutego 2001r. określającą małżonkom M. wysokość podatku rolnego za 2001r. od przedmiotowej nieruchomości. Podniosła również, iż aktualny właściciel, któremu małżonkowie M. sprzedali przedmiotową nieruchomość aktem notarialnym w dniu [...] sierpnia 2001r.:" ma również naliczany podatek rolny z tytułu posiadania gruntów rolnych." Dyrektor Izby Skarbowej w W. podzielił stanowisko organu I instancji i utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2004r. Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...] maja 2004r. organ odwoławczy uznał, iż zawarte w nim stanowisko odnośnie rodzaju sprzedanej nieruchomości położonej w miejscowości Z. nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego w sprawie materiału. Organ odwoławczy zauważył, iż w dniu [...] września 2001r. strona złożyła deklarację o osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych objętych zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 28 ust. 2 u.p.d.o.f., czym zdaniem organu potwierdziła, iż sprzedana nieruchomość nie stanowiła gospodarstwa rolnego. Organ podkreślił również, iż akt notarialny sprzedaży gruntów z dnia [...] sierpnia 2001 r. Rep. [...] nr [...] nie potwierdza faktu sprzedaży gruntów rolnych, nadto w akcie tym notariusz poinformował o treści art. 10 i art. 28 u.p.d.o.f, a także pobrał podatek od czynności cywilnoprawnych od umowy sprzedaży na podstawie art. 7 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych z dnia 9 września 2000r. ( Dz. U. Nr 86, poz. 959), nie stosując zwolnienia na podstawie art.9 pkt 2 lit 2 cytowanej ustawy, co w ocenie organu świadczy o braku podstaw do uznania zarzutów za słuszne. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie działający w imieniu E. i K. M. pełnomocnik wniósł o uchylenie adresowanej do E. M. decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2004r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2004r., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy – to jest art. 21 ust.1 pkt 28 u.p.d.o.f., jak również naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy – to jest art. 122,187 § 1 oraz art.191 ord. pod. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w wydanych w sprawie decyzjach. Na rozprawie w dniu 20 stycznia 2005r. pełnomocnik oświadczył, iż przedmiotem zaskarżenia jest jedna decyzja wymierzająca zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych E. M. i wyjaśnił, iż reprezentuje tylko skarżącą E. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Stosownie do § 2 powołanego przepisu kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Z kolei przepisy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej " u.p.p.s.a." stanowią, iż Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w wypadku stwierdzenia takiego naruszenia przepisów o postępowaniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdził, iż orzekające w sprawie organy w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszyły przepis art. 121§ 1, 122 oraz art. 187 § 1 i art. 191 ord. pod. Jest bowiem dalece prawdopodobne, iż gdyby nie było stwierdzonych przez sąd uchybień przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika bowiem ponad wszelką wątpliwość, iż rozpoznające sprawę organy nie uwzględniły przy wymiarze podatku dochodowego od osób fizycznych powoływanych przez skarżącą okoliczności i dowodów wskazujących na charakter rolny przedmiotowej nieruchomości. Sąd zauważył, iż już na etapie postępowania przed organem I instancji skarżąca oraz jej mąż w piśmie bez daty, które wpłynęło do organu w dniu 24 listopada 2003r. zatytułowanym "podanie" wskazali, iż przedmiotem dokonanej aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2001r. sprzedaży był "Dworek" i ziemia rolna. Nadto w dalszym toku postępowania – do pisma z dnia [...] maja 2004r. zostały załączone następujące dowody: akt notarialny nabycia nieruchomości w miejscowości Z. z dnia [...] grudnia 1997r. Rep. [...] nr [...], z którego treści wynikał, iż składające się na nieruchomość działki nr [...] stanowią grunty orne, jak również decyzja z dnia [...] lutego 2001r. określająca skarżącej oraz jej małżonkowi wysokość podatku rolnego za rok 2001. Podnieść należy, iż w piśmie z dnia [...] maja 2004r. powołana została okoliczność, iż obecnemu właścicielowi sprzedanej w dniu [...] sierpnia 2001r. nieruchomości jest również naliczany podatek rolny z tytułu posiadania gruntów rolnych. Na uwagę zasługuje również fakt, iż w akcie notarialnym sprzedaży nieruchomości z dnia [...] sierpnia 2001r. znalazł się zapis, wedle którego : " przy niniejszym akcie okazano także wypis z rejestru gruntów wydany dnia [...] czerwca 2001r.z upoważnienia Starosty Powiatu M. przez Inspektora Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami (...),z którego wynika, iż oznaczenie geodezyjne oraz powierzchnia opisanej nieruchomości nie uległy zmianie". Mając powyższe na uwadze, orzekający w niniejszej sprawie skład sędziowski stwierdził, iż dokonanie wymiaru podatku bez uwzględnienia powołanych wyżej okoliczności- organ odwoławczy w decyzji z dnia [...] czerwca 2004r. ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż akt notarialny dnia [...] sierpnia 2001r. nie potwierdza sprzedaży gruntów rolnych – oceniać można jedynie jako naruszające zasadę prawdy obiektywnej ( art. 121 ord. pod.) nakładającą na organ obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy podatkowej. Sąd zważył, iż wyrażona w art. 121 ord. pod. zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania podatkowego. Zasada ta została skonkretyzowana w art. 187§ 1ord. pod., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Tym samym organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest zebrać materiał dowodowy dotyczący wszystkich okoliczności, z którymi na gruncie obowiązujących przepisów wiążą się skutki prawne. Zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa sądów administracyjnych zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania, skutkującym wadliwością decyzji. Z tych względów Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit "c" oraz art.152 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło