III SA/Wa 1231/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi T. GmbH z siedzibą w Niemczech na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2007 r. 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T. GmbH z siedzibą w Niemczech kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Na podstawie przedłożonych przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. akt sprawy Sąd oceniał następujący stan faktyczny: W dniu 10 lipca 2008r. do [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek spółki T. (dalej jako "Skarżąca", lub "Spółka") o zwrot podatku od towarów i usług w kwocie 2.470,22 zł za okres od stycznia do grudnia 2007 r. Wniosek podpisał J. S., G. (dalej jako "pełnomocnik Spółki"). Do wniosku dołączono kserokopię pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi w dniu 7 marca 2005 r. W związku z tym Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pismem z dnia 12 stycznia 2009 r., wezwał pełnomocnika Spółki w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej jako: "ustawa Ord. pod.") do uzupełnienia wniosku o oryginał pełnomocnictwa, wskazując, że zgodnie z art. 137 § 3 ustawy Ord. pod., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo potwierdzony odpis pełnomocnictwa. 2. Pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia 3 lutego 2009 r. odpowiedział, że oryginał pełnomocnictwa został złożony wraz z wnioskiem o zwrot podatku VAT za okres od stycznia do grudnia 2004r. 3. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie z dnia [...] września 2009 r., o pozostawieniu bez rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres styczeń - grudzień 2007r. W uzasadnieniu postanowienia organ podatkowy wyjaśnił, że rozstrzygnięcie o pozostawieniu wniosku o zwrot podatku VAT bez rozpatrzenia było spowodowane tym, że pełnomocnik Spółki wezwany do doręczenia prawidłowego pełnomocnictwa i pouczony o skutkach niezastosowania się do wezwania, nie przedstawił takiego pełnomocnictwa organowi podatkowemu. 4. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki złożył zażalenie. W uzasadnieniu podniesiono, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. kwestionując pełnomocnictwo powinien wystosować wezwanie do dostarczenia pełnomocnictwa lub złożenia podpisu pod wnioskiem bezpośrednio do firmy T. Podnosił także, że wnioski o zwrot VAT dla spółki T. były składane także za poprzednie lata i wówczas pełnomocnictwo złożone w dniu 27 czerwca 2005r. wraz z wnioskiem o zwrot VAT za okres styczeń - grudzień 2004 r. było honorowane. 5. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] września 2009 r. Organ wyższego stopnia w całości podzielił stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszoinstancyjny. 6. W Skardze pełnomocnik Spółki zarzucił wydanie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wskazał na naruszenie przepisu art. 121 §1 oraz art. 137 § 3 ustawy Ord. pod. Podnosi, że organowi pierwszej instancji był znany fakt istnienia stosunku pełnomocnictwa pomiędzy Skarżącą a jej pełnomocnikiem oraz treść tego stosunku, która uprawniała go do występowania z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług w imieniu Skarżącej. W piśmie z dnia 3 lutego 2009r. pełnomocnik wskazał, że oryginał pełnomocnictwa został złożony w dniu 27 czerwca 2005 r. wraz z wnioskiem o zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2004 r. Pełnomocnik podniósł także, że dołączanie do wniosku o zwrot VAT kserokopii pełnomocnictwa wraz z informacją do którego wniosku został dołączony oryginał było praktyką oczekiwaną przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. - co wynikało z broszury informacyjnej zawartej na stronach internetowych [...] Urzędu Skarbowego W., a także wcześniejszej praktyki. W tej kwestii Skarżąca załączyła do skargi dokument w postaci aktu notarialnego z dnia 1 czerwca 2009r. stwierdzający istnienie stron internetowych o określonej treści. Z wydruku strony internetowej organu wynikało, iż organ podatkowy pierwszej instancji zalecał wnioskodawcom dołączanie do wniosku xera pełnomocnictwa i zaświadczenia z informacją do którego wniosku zostały dołączone oryginały. Zdaniem Skarżącej organy podatkowe powołując się na przepis art. 137 § 3 ustawy Ord. pod. dokonały jego nadinterpretacji, ponieważ z przepisu tego nie wynika, że pełnomocnictwo ma być złożone "do akt danej sprawy", a jedynie "do akt". Skarżąca wskazuje także na wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 98/09, w którym Sąd komentując wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008r., sygn. akt II FSK 128/08, przywołany w uzasadnieniu skarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie jako podstawa interpretacji przepisu art. 137 § 3 ustawy Ord. pod., stwierdził, że przedmiotowy wyrok akcentuje przede wszystkim konieczność ustalenia, czy pełnomocnik zamierza w konkretnym postępowaniu skorzystać z udzielonego pełnomocnictwa. Istotą art. 137 § 3 ustawy Ord. pod. nie jest materialna, techniczna czynność przedłożenia dokumentu, lecz ocena czy w konkretnej sprawie działa skutecznie ustanowiony pełnomocnik. Na koniec Skarżąca podnosi, że zwrot podatku VAT podmiotom zagranicznym jest procedurą ogólnoeuropejską i ten zwrot Skarżącej się należy. Organy podatkowe nie mogą pozbawić Skarżącej zwrotu podatku na skutek zbyt rygorystycznej interpretacji przepisów o pełnomocnictwie. Zdaniem Skarżącej organy podatkowe naruszyły procedurę także przez to, że uznając, iż Skarżąca nie ustanowiła pełnomocnika nie kierowały korespondencji do Skarżącej. W tej kwestii wskazuje na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt SA/Rz 2038/01, w którym Sąd wyraził pogląd, iż w razie braku pełnomocnictwa możliwe jest uznanie, że pismo obarczone jest brakiem formalnym w postaci braku podpisu i dlatego organ winien wezwać stronę do uzupełnienia pisma o podpis. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości z powodu naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 7. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek Sąd nie podzielił wszystkich wskazanych w niej zarzutów. 8. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane z naruszeniem przepisów art. 121 § 1 ustawy Ord. pod. w związku z art. 137 § 1 oraz art. 169 § 1 ustawy Ord. pod., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uregulowania art. 121 § 1 ustawy Ord. pod. wynika wprost, że postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (zasada zaufania). Zasada zaufania powinna się przejawiać nie tylko w bezstronności rozstrzygnięć i dbałości o wyjaśnienie wszelkich - głównie prawnych - aspektów sprawy, lecz także w działaniu na korzyść podatnika, przeciwko naruszaniu jego interesów. Działania organów podatkowych powinny więc prowadzić podatnika do przekonania, iż odnoszące się doń działania organów państwa są prawidłowe i odpowiadają prawu (vide: wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 459/96, publ. w LEX nr 32618). Mając na uwadze powyższe dyrektywy, należało uznać, że wydając zaskarżone postanowienie organ wyższego stopnia nie przeanalizował stanu faktycznego sprawy pod kątem zgodności działań organu pierwszej instancji z ogólnymi zasadami postępowania. Podnieść należy, iż ze stanu faktycznego wynikało, iż pełnomocnik Spółki na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom złożył w imieniu spółki z siedzibą w Niemczech wniosek o zwrot podatku od towarów i usług za okres styczeń – grudzień 2007 r. Do wniosku o zwrot podatku pełnomocnik Skarżącej załączył kopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez Spółkę do reprezentowania spółki przed właściwymi polskimi organami podatkowymi we wszystkich sprawach dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług. W pełnomocnictwie tym upoważniono także pełnomocnika Skarżącej do podpisywania w jej imieniu wniosków o zwrot podatku i otrzymywania korespondencji. Na uwagę zasługuje to, iż na kopii złożonego do akt sprawy pełnomocnictwa widnieje adnotacja urzędnika przyjmującego wniosek wraz z własnoręcznym podpisem oraz wpisanym nr ew 7179. Organ podatkowy wezwał pełnomocnika Skarżącej, pierwotnie o przedstawienie dowodu wpływu wniosku do Kancelarii Urzędu Skarbowego, następnie o uzupełnienie wniosku o oryginał pełnomocnictwa dla pełnomocnika Skarżącej. W wezwaniu o uzupełnienie wniosku o oryginalne pełnomocnictwo zakreślono 7 dniowy termin do uzupełnienia wniosku. W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego pełnomocnik Skarżącej poinformował, że oryginał pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki został złożony do [...] Urzędu Skarbowego W. w dniu 27 czerwca 2005 r. wraz z wnioskiem o zwrot podatku od towarów i usług za 2004 r. Mimo poinformowania organu podatkowego w przedmiocie oryginału pełnomocnictwa Naczelnik Urzędu Skarbowego W. działając na podstawie art. 169 § 4 i art. 216 § 1 ustawy Ord. pod. postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. pozostawił wniosek Skarżącej podpisany przez jej pełnomocnika bez rozpatrzenia. Podnieść należy, iż pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia w niniejszej sprawie z uwagi na upływ czasu od dnia złożenia wniosku było równoznaczne z brakiem wypłaty żądanej kwoty zwrotu podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu w świetle przedstawionych na wstępie dyrektyw wynikających z przejętej w polskiej procedurze podatkowej zasady postępowania oraz okoliczności sprawy Sąd uznał, iż organy podatkowe naruszyły normę wynikającą z przepisu art. 121 § 1 ustawy Ord. pod. 9. Wskazać bowiem należy, iż organy podatkowe wzywając pełnomocnika Skarżącej o przedłożenie do akt sprawy oryginału pełnomocnictwa dysponowały przedmiotowym oryginalnym pełnomocnictwem, które było elementem uprzedniego wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. Stwierdzić także należy, iż treść pełnomocnictwa wskazuje jednoznacznie, że jest to pełnomocnictwo rodzajowe upoważniające do dokonywania czynności związanych ze składanymi w imieniu Skarżącej wnioskami o zwrot podatku od towarów i usług bez względu jakiego okresu to dotyczy. W ocenie Sądu nie istniały żadne bariery prawne, aby organ podatkowy pierwszej instancji w ramach czynności technicznej naniósł na kopii pełnomocnictwa wskazania miejsca przechowywania jego oryginału. Analiza akt sprawy pozwala przyjąć domniemanie, iż taka adnotacja urzędnika prowadzącego sprawę znajduje się na kopii pełnomocnictwa załączonej do wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. Warto także wskazać, iż pełnomocnik Skarżącej podniósł w toku postępowania, iż właściwy w sprawie zwrotów organ podatkowy wypłacił zwroty za poprzednie okresy rozliczeniowe, w których do wniosków załączono wyłącznie kopie pełnomocnictwa. Na wynik sprawy miała także wpływ wskazana przez pełnomocnika w skardze okoliczność w przedmiocie urzędowej informacji znajdującej się na stronie internetowej Naczelnika Urzędu Skarbowego W., z której jednoznacznie wynikało, iż organ podatkowy pierwszej instancji akceptował praktykę dołączania do wniosku ksero pełnomocnictwa i zaświadczenia z podaniem informacji do którego wniosku dołączone zostały oryginały. Stwierdzić należy, iż informacja na stronie internetowej organu nie ma waloru normy prawa jednakże nie można akceptować takiej sytuacji, iż z jednej strony w ramach broszury "co ułatwi nam pracę i szybszą realizację wniosków" sugeruje się wnioskodawcy, iż może on przesyłać z poszczególnymi wnioskami kopię pełnomocnictwa, a drugiej strony uznaje się brak oryginału pełnomocnictwa dołączonego do akt sprawy jako brak wyłączający możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu stwierdzić należy, iż działania organów podatkowych w rozpoznawanej sprawie; w zestawieniu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz okolicznościami wskazanymi przez pełnomocnika Skarżącej zaprezentowanymi w skardze; cechowały się daleko idącym formalizmem oraz były sprzeczne z ogólnymi zasadami postępowania. Z tych też względów Sąd uznał, iż zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi Spółki podniesione w tym zakresie. 10. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. Zakres w jakim uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.