III SA/Wa 1242/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Golec, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2003 r. oraz za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Pismem z dnia 18 czerwca 2009 r. E. K. – Skarżąca w niniejszej sprawie - wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2009 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe "I." sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2003 r. oraz za poszczególne miesiące 2004 r. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Od powyższego wyroku Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną, wraz z którą na urzędowym formularzu PPF złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że od stycznia 2009 r. podjęła pracę, z której osiąga regularne dochody w wysokości 1927,86 zł netto i są to jej jedyne dochody. Skarżąca jest osobą samotną. Świadczy pomoc na rzecz mamy, która choruje na [...] i ma pierwszą grupę inwalidzką. Skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. Z uwagi na częściowe, a nawet od 2004 r. całkowite pozbawienie wynagrodzenia w czasie zatrudnienia w Spółce I. Skarżąca uzależniona była od pomocy rodziny, wobec której ma zobowiązania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, w pierwszej kolejności należy zauważyć, iż instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od wynikającej z art. 199 P.p.s.a., zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Jej celem jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Konkretyzację powołanej wyżej zasady stanowi art. 214 § 1 P.p.s.a. zgodnie, z którym każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia kosztów sądowych. W konsekwencji przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 P.p.s.a. W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę wynika, że od stycznia 2009 r. podjęła pracę, z której osiąga regularne dochody w wysokości 1927,86 zł netto i są to jej jedyne dochody. Skarżąca jest osobą samotną. Świadczy pomoc na rzecz mamy, która choruje na [...] i ma pierwszą grupę inwalidzką. Skarżąca nie posiada majątku ani oszczędności. Z uwagi na częściowe, a nawet od 2004 r. całkowite pozbawienie wynagrodzenia w czasie zatrudnienia w Spółce I. Skarżąca uzależniona była od pomocy rodziny, wobec której ma zobowiązania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Dodatkowo należy mieć na uwadze, iż w niniejszej sprawie rozpoznawany był już wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 25 września 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w wysokości 500 zł. W wyniku powyższego postanowienia Skarżąca uiściła wpis sądowy w wysokości 500 zł. Należy zauważyć, że Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych złożonego przy skardze kasacyjnej nie wskazała żadnych nowych okoliczności, które wskazywałyby na pogorszenie jej sytuacji majątkowej. Zdaniem Sądu sytuacja majątkowa Skarżącej od czasu wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie uległa pogorszeniu. Skarżąca na obecnym etapie postępowania jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika a wpis sądowy od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi tj. w niniejszej sprawie 250 zł. Sąd biorąc pod uwagę znajdujące się w aktach sprawy oświadczenia o stanie majątkowym i porównując je z obciążeniami wynikającymi na obecnym etapie postępowania z obowiązku uiszczenia na wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł uznał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. Jest to na obecnym etapie jedyny koszt i zagwarantuje Skarżącej wniesienie środka zaskarżenia do NSA. Skarżąca w postępowaniu sądowym jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, który sporządził skargę kasacyjną. Podsumowując Sąd wskazuje, iż okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie uzasadniają twierdzenia, że Skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do pokrycia kosztów postępowania sądowego (wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł). Brak więc podstaw do zastosowania w tym przypadku wyjątku od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji Sąd, na podstawie przepisów art. 243 §1, art. 245, art. 246 §1 pkt 2, postanowił jak w sentencji.