III SA/Wa 1243/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, , po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za styczeń 2003 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wnioskiem datowanym na dzień 25 lipca 2007 r. pełnomocnik Spółki z o.o. D., Skarżącej w niniejszej sprawie, doradca podatkowy R. O. zwrócił się do Sądu o zwolnienie Skarżącej od kosztów sądowych. Prośbę swą argumentował tym, że w chwili obecnej Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej. Jedyna aktywność Skarżącej ogranicza się do ochrony praw w toku postępowań podatkowych i egzekucyjnych. Podniósł, iż nie posiada środków na rachunkach bankowych. Kapitał zakładowy Skarżącej wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych, wysokość zysku lub strat za ostatni rok obrotowy określił jako "brak". Wykonując wezwanie referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2007 r. o nadesłanie dokumentów źródłowych, Pełnomocnik Skarżącej doradca podatkowy R. O. przesłał pismo, w którym wskazał, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, a tym samym nie posiada środków na obsługę księgową. Od momentu wszczęcia postępowań egzekucyjnych w roku 2003, Spółka nie dysponuje żadnymi zasobami finansowymi pozwalającymi na sporządzenie bilansów, rachunków zysków i strat. Wobec faktu, że Spółka nie prowadzi księgowości, nie sporządza również zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób prawnych, ani deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług. Pełnomocnik Spółki podał, że zgodnie z informacjami uzyskanymi od Spółki, nie posiada ona w chwili obecnej rachunków bankowych, kont ani lokat dewizowych. Podał, że prezes zarządu D. nie jest rezydentem w rozumieniu polskiego prawa podatkowego, w związku z czym, nie rozlicza się podatkowo w Polsce, a co za tym idzie nie posiada zeznań podatkowych oraz oświadczeń o wysokości uzyskanych dochodów. Spółka nie posiada również udziałów ani akcji w innych podmiotach. Spółka nie posiada również wierzytelności. Jedynymi zaś zobowiązaniami Spółki są zobowiązania podatkowe. Referendarz Sądowy zarządzeniem z dnia 28 sierpnia 2007 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania ze względu na brak podpisu na formularzu PPPr osoby upoważnionej do reprezentacji Skarżącej. Od w/w postanowienia Referendarza Sądowego pełnomocnik Skarżącej złożył w ustawowym terminie sprzeciw. W sprzeciwie zaznaczył, że Prezes Zarządu Skarżącej przebywał na urlopie wobec czego nie mógł podpisać wniosku. Do sprzeciwu załączono formularz PPPr podpisany przez Prezesa Zarządu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek o przyznanie prawa pomocy z dnia 25 lipca 2007 r., uznając, że nowo załączony formularz PPPr nie sanuje braku formalnego, a podpis pełnomocnika po wnioskiem PPPr z dnia 25 lipca 2007 r. jest niewystarczający. W wyniku złożonego zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 maja 2008 r. sygn. akt I FZ 12/08 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r. uznając, iż do podpisania formularza PPPr uprawniony jest również pełnomocnik strony postępowania sądowego. Zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał ponownie pełnomocnika Skarżącej do przedstawienia szeregu dokumentów obrazujących aktualną sytuację finansową Skarżącej, poprzez przedstawienie zeznań podatkowych o wysokości osiąganego dochodu za 2007 r., odpisów aktualnego bilansu oraz rachunków zysków i strat oraz z poprzedniego roku, wyciągów z rachunków bankowych, zeznania podatkowe Prezesa Zarządu za 2007 r., wyciągów z rachunków bankowych Prezesa Zarządu, wskazania posiadanych przez Skarżącą udziałów w innych podmiotach, szczegółowej informacji dotyczącej należności i zobowiązań Skarżącej. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Skarżącej wskazał, iż czynności kontrolne rozpoczęte w 2003 r. przez Urząd Kontroli Skarbowej w W. spowodowały paraliż działalności gospodarczej Skarżącej, w wyniku czego Skarżąca nie dysponuje środkami finansowymi do prowadzenia działalności gospodarczej, zatem nie są sporządzane bilanse finansowe, ani deklaracje podatkowe CIT. Skarżąca nie sporządza też bieżących deklaracji CIT-2 oraz bilansów. Skarżąca nie posiada udziałów w innych jednostkach, nie zatrudnia pracowników, nie posiada środków trwałych. Prezes Zarządu nie otrzymuje od skarżącej żadnego wynagrodzenia, nie jest polskim rezydentem podatkowym. Spółka nie posiada nieruchomości, nie otrzymuje wyciągów bankowych, ponieważ konta zostały zamknięte. Skarżąca nie ma też wierzytelności, a jedyne jej zobowiązania to zobowiązania podatkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zwaną dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania ( art. 246 § 2 pkt 1 i 2). Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz złożonej przez nią informacji dotyczącej sytuacji finansowej Sąd stwierdza, że powyższe przesłanki, będące warunkiem niezbędnym do przyznania zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Należy podkreślić, iż aby móc ocenić sytuacje strony i na jej podstawie prawidłowo rozpoznać wniosek Sąd musi zapoznać się z dokumentami świadczącymi o jej sytuacji, nie można tego uczynić na podstawie domniemań. Przy czym w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jednoznacznie wskazano, iż to wnioskodawca ma obowiązek wykazać fakty, na których opiera swój wniosek. Nie można przerzucić tego obowiązku na Sąd ani na organy podatkowe, albowiem tylko skarżący ma interes prawny aby na podstawie dostarczonych dokumentów uzyskać prawo pomocy. Również warte podkreślenia jest, iż nie cała dokumentacja, o którą zwracano się do strony, wymaga środków pieniężnych do jej uzyskania, mimo to strona tych dokumentów nie dostarczyła. W niniejszej sprawie podjęto działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącej, wzywając ją do uzupełnienia wniosku o stosowne informacje, w tym o zeznania podatkowe, deklaracje CIT-2, bilanse i rachunki zysków i strat. Z obowiązku przesłania tych dokumentów Skarżąca nie wywiązała się, stwierdzając, że nie ma ona wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów ich sporządzenia. W związku z tym uznać należy, że skutki tego zaniechania obciążają Skarżącą. Prowadzenie rzetelnej dokumentacji finansowej jest bowiem obowiązkiem występującego w obrocie gospodarczym profesjonalisty, a takim bez wątpienia jest Skarżąca. Obowiązek ten spoczywa na niej niezależnie od sytuacji majątkowej i finansowej, w której się znajduje. Zasady prowadzenia dokumentacji, o której mowa wyżej reguluje ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. Nr 76, poz. 694 z późn. zm.). Obowiązki sprawozdawcze wynikają również z ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.d.o.p. O ile bowiem - zgodnie z jej art. 25 - Skarżąca nie złożyła właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenia o zaprzestaniu działalności, obowiązana jest składać deklaracje o wysokości dochodu (straty) osiągniętego od początku roku podatkowego (CIT-2). Poza tym ciąży na niej - bez względu na to czy oświadczenie, o którym mowa wyżej złożyła czy też nie - obowiązek wynikający z art. 27 u.p.d.o.p. Zauważyć przy tym należy, iż na konieczność wywiązywania się ze wskazanych obowiązków nie ma wpływu to, czy Skarżąca osiągnęła w danym okresie sprawozdawczym, czy roku podatkowym jakiekolwiek dochody. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż nieprowadzenie - wbrew powołanym wyżej przepisom - stosownej dokumentacji uniemożliwia weryfikację złożonych przez Skarżącą oświadczeń, co z kolei uznać należy za przeszkodę wykluczającą przyznanie jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygając w przedmiocie prawa pomocy nie można bowiem opierać się na domniemaniach. Ponadto nieprzekonywająca jest argumentacja Spółki o braku jakichkolwiek środków na partycypowanie w kosztach postępowania sądowego, skoro Skarżąca była w stanie ustanowić we własnym zakresie profesjonalnego pełnomocnika oraz uiścić wpis sądowy w kwocie 2.000 zł należny w sprawie III SA/Wa 955/06 oraz w wysokości ponad 15.000 zł w sprawie III SA/Wa 3038/06. Należy również zauważyć, iż oświadczenie złożone do sprawy III SA/Wa 1243/07, zgodnie z którym wypłata wynagrodzenia pełnomocnikowi przez Spółkę ma nastąpić dopiero po pozytywnym zakończeniu sprawy (success fee) brzmi nieprzekonywająco. Nie można bowiem dać wiary, iż z jednej strony ustanowiony w sprawie pełnomocnik nie pobiera wynagrodzenia (jego wypłata jest zresztą, jak wskazano wyżej, zdarzeniem przyszłym i niepewnym), z drugiej zaś strony, zgodnie z oświadczeniem Skarżącej, kredytuje wpis w kwocie 2.000 zł należny w sprawie III SA/Wa 955/06 i 15.000 w sprawie III SA/Wa 3038/06. Na uwagę zasługuje również fakt, iż na wezwanie Sądu o przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych Prezesa Zarządu za ostatnie trzy miesiące (historii rachunku bankowego), pełnomocnik wyjaśnił, że Prezes Zarządu nie uzyskuje od Skarżącej żadnego wynagrodzenia i nie jest polskim rezydentem podatkowym. Wskazać jednakże należy, iż w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółka ta nie może się powoływać na brak środków finansowych, gdyż może ona pokryć opłaty sądowe przez zażądanie dopłat od wspólników (por. orz. SN z 13.09.1937r., C.II.618/37, Zb. Urz. 1938, poz. 293). Strona winna była wykazać niemożność uzyskania dopłat od wspólników, czego jednak w sprawie nie uczyniono. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 246 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.