III SA/Wa 1243/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-14
Skład orzekający: Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy autorskie prawa majątkowe do oprogramowania, które nie służą już bezpośrednio twórcy (osobie fizycznej), ale należą do osoby prawnej (spółki), podlegają egzekucji administracyjnej w celu zaspokojenia zaległości podatkowych tej spółki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stanowisko organu o braku możliwości egzekucji autorskich praw majątkowych, które należą do spółki, jest błędne. Zgodnie z przepisami, egzekucji nie podlegają autorskie prawa majątkowe dopóki służą twórcy (osobie fizycznej). Ponieważ spółka nie jest twórcą, a jedynie nabywcą tych praw, nie stosuje się do niej tego ograniczenia. Organ miał obowiązek zbadać możliwość zaspokojenia z tego mienia, a jego zaniechanie w tym zakresie stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżący, będący członkiem zarządu spółki, kwestionował decyzję o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w VAT. Organ pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącego, a organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej zaległości podatkowych, uchylając ją jedynie w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego. Skarżący wskazał dwa składniki majątku spółki jako potencjalne źródło zaspokojenia zaległości: autorskie prawa majątkowe do oprogramowania CTMS oraz wierzytelność wobec spółki P. Sp. z o.o. z tytułu sprzedaży praw do gry komputerowej. Organy uznały, że autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, a wierzytelność jest niepewna ze względu na powiązania osobowe i odroczone terminy płatności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. i zasądził od Dyrektora na rzecz B. M. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Owsiak, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, Protokolant starszy referent Cezary Ciwiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz z inną osobą oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. M. kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
B.M. (zwany dalej: "Strona" lub "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "DIAS" lub "organ odwoławczy") decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności osoby trzeciej wraz z inną osobą oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2015 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. (dalej: "NUS", "organ pierwszej instancji") decyzją z dnia 10.09.2018 r. orzekł o solidarnej z D. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka") i drugim członkiem zarządu, odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za 01-09/2015 r. w łącznej wysokości 68.508,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 2.721,90 zł.
Od ww. decyzji Strona złożyła odwołanie.
DIAS decyzją z dnia [...].03.2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w zakresie orzeczenia o solidarnej z D. Sp. z o.o. oraz D.S. odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za koszty postępowania egzekucyjnego Spółki w wysokości 2.721,90 zł i umorzył postępowanie w sprawie, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki w terminie płatności zobowiązań podatkowych, który upływał odpowiednio z dniem: 25.02.2015 r., 25.03.2015 r., 27.04.2015 r., 25.05.2015 r., 25.06.2015 r., 27.07.2015 r., 25.08.2015 r., 25.09.2015 r., 26.10.2015 r. Z dokumentów wynika bowiem, że Skarżący został powołany do pełnienia funkcji członka zarządu z dniem 07.08.2007 r. i sprawuje ją do chwili obecnej.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zachodzi przesłanka bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki. W tej kwestii organ zauważył, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Spółki nie udało się określić składników majątkowych Spółki, z których można by przeprowadzić w pełni skuteczną egzekucję. Przymusowa realizacja zaległości w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji okazała się niemożliwa, a egzekucja z majątku Spółki w części bezskuteczna.
W zakresie przesłanek egzoneracyjnych organ odwoławczy stwierdził w pierwszej kolejności, że Strona nie złożyła wniosku o upadłość Spółki ani nie wskazała żadnych okoliczności świadczących o jej braku winy w niedopełnieniu tego obowiązku. DIAS uznał przy tym, że podstawy do złożenia wniosku o upadłość Spółki zaistniały już w październiku 2013 r.
Następnie DIAS wskazał, że spór w niniejszej sprawie dotyczy przede wszystkim wykazania istnienia przesłanki wyłączającej odpowiedzialność podatkową Skarżącego w postaci wskazania mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.
W przedmiotowej sprawie Skarżący przedstawił następujące mienie Spółki, z którego w jego przekonaniu, egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części:
- autorskie prawa majątkowe do utworu w postaci gry komputerowej przeznaczonej na urządzenia mobilne zatytułowanej [...] oraz kodu tej gry o wskazanej przez Stronę szacunkowej wartości 200.000,00 zł - 250.000,00 zł, które po sprzedaży uległy zamianie na wierzytelność, przysługującą ww. Spółce wobec nabywcy tych praw – P. Sp. z o.o. Umowę sprzedaży podpisano w dniu 17 września 2018 r. ostateczna cena sprzedaży wyniosła 240.000,00 zł netto, 295.200,00 zł brutto, płatna w miesięcznych ratach po 10.000,00 zł netto, 12.300,00 zł brutto. Wszelkie przedstawione przez Stronę wnioski dowodowe z przedstawionych do akt sprawy dokumentów w tym zakresie organ podatkowy dopuścił;
- autorskie prawa majątkowe do utworu w postaci oprogramowania CTMS, służącego do wsparcia akcji marketingowych i testów konsumenckich oraz kodu tego oprogramowania o wskazanej szacunkowej wartości 150.000,00 zł.
Organ odwoławczy, odnosząc się do autorskich praw do utworu w postaci oprogramowania CTMS, zauważył, iż wskazany przez Stronę majątek spółki, jest szczególnym rodzajem aktywów, które chronione są prawem autorskim na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Zgodnie z powołanym przepisem autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji. Natomiast w myśl art. 96g § 3 pkt 1 ustawy o postępowania egzekucyjnym w administracji, zajęciu nie podlega autorskie prawo majątkowe dopóki służą twórcy, z wyjątkiem wymagalnych wierzytelności. Roszczenia można zaspokoić zatem tylko z wymagalnych wierzytelności powstałych w wyniku wykonywania praw autorskich (np. z tytułu wynagrodzenia z udzielonej licencji), wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji słusznie nie skierował egzekucji do autorskich praw majątkowych do utworu w postaci oprogramowania CTMS oraz kodu tego oprogramowania. Z powołanych przepisów wynika bowiem, że majątek spółki w postaci autorskich praw majątkowych do oprogramowania nie podlega egzekucji. W ocenie organu odwoławczego wskazane prawa autorskie nie spełniają wymogu mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. W zaistniałym stanie faktycznym egzekucja z praw autorskich przysługujących Spółce nie jest możliwa, co wynika wprost z przepisów prawa.
Odnosząc się do drugiego składnika majątku - tj. wierzytelności, przysługującej Spółki wobec nabywcy tych praw – P. Sp. z o.o., organ odwoławczy wskazał, iż organ pierwszej instancji wystosował do ww. Spółki zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z dnia 20.08.2018 r. Przedmiotowe pismo zostało odebrane przez Spółkę w dniu 24.08.2018 r. Następnie w dniu 18.09.2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wobec braku odpowiedzi na wystosowane zajęcie wystosował do P. Sp. z o.o. ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności. W odpowiedzi na powyższe pismem z dnia 10.09.2018 r. Spółka P. Sp. z o.o. oświadczyła, że uznaje zajętą wierzytelność, a kwoty wynikające ze zobowiązań będą przekazywane na rzecz Urzędu Skarbowego. Ponadto Spółka znaczyła, iż nie posiada obecnie zobowiązania wobec D. Sp. z o.o., gdyż umowa nabycia praw do gry stworzonej przez Spółkę jest w trakcie negocjacji i zostanie podpisana dopiero w terminie dwóch tygodni. W dniu 08.11.2018 r. Spółka dokonała przelewu na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. kwoty 12.300,00 zł. Z przedstawionej przez Stronę umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych do oprogramowania komputerowego z dnia 17.09.2018 r. wynika, iż zapłata za przedmiotowe prawa autorskie do gry ma następować w miesięcznych ratach po 10.000,00 zł netto. Płatność poszczególnych rat wynagrodzenia następować będzie przelewem w terminie 30 dni od dnia dostarczenia prawidłowo wystawionej faktury VAT. Do akt postępowania Strona przedłożyła pierwszą fakturę VAT nr [...] z dnia 24.09.2018 r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego - w tym przedstawionych przez pełnomocnika Strony potwierdzeń przelewów załączonych do pisma z dnia 25.02.2019 r. zatytułowanego "wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego" – P. Sp. z o.o. uregulowała dotychczas tylko dwie raty płatności w dniu 08.11.2018 r. oraz w dniu 25.02.2019 r. ni łączną kwotę 24.600,00 zł. Jak wyjaśnił Pełnomocnik, z powodu przejściowych trudności finansowych po stronie P. Sp. z o.o., Spółka musiała odroczyć jej termin płatności rat. Nie bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje również fakt powiązań osobowych obydwu Spółek. Skarżący jest bowiem członkiem zarządu w D. Sp. z o.o., jak i P. Sp. z o.o.
Zdaniem organu odwoławczego Skarżący nie wskazał mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wskazanie mienia spółki do którego możliwa byłaby egzekucja nie może dotyczyć mienia tylko potencjalnie możliwego do uzyskania. Biorąc pod uwagę wysokość wszystkich zaległości podatkowych Spółki w kwocie łącznej 290.269,29 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 91.095,00 zł, obliczonymi na dzień 13.03.2019 r., sposób wywiązywania się z dokonanego zajęcia wierzytelności przez P. Sp. z o.o. oraz powiązania osobowe w obydwu Spółkach, organ odwoławczy uznał, że nie może stwierdzić z dużą dozą pewności, iż egzekucja z wskazanego mienia będzie skuteczna i doprowadzi do wyegzekwowania należności w stopniu znacznym. Znaczny stopień zaspokojenia należy wiązać z taką sytuacją, gdzie spłata należności wobec Skarbu Państwa będzie realna, ponadto zaspokojenie dotyczyć będzie przynajmniej połowy należności. Zawarta przez obie Spółki umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych do programu komputerowego przewiduje rozłożone na 24 raty terminy płatności wynagrodzenia, które w chwili wydawania przedmiotowej decyzji nie zostały dotrzymane. Jak potwierdził pełnomocnik Strony w piśmie z dnia 25.02.2019 r. - z uwagi na trudności finansowe P. Sp. z o.o. odroczono jej płatność rat. Wierzytelność ta nie jest zatem wymagalna z uwagi na odroczony termin płatności, wynikający z samej umowy z dnia 17.09.2018 r. jak i indywidualnych ustaleń między Spółkami, w których członkiem zarządu jest ta sama osoba czyli B.M.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył decyzję DIAS z dnia [...].03.2019 r. w części, w jakiej utrzymano w mocy decyzję NUS z dnia [...].09.2018 r.
Skarżący sformułował żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej nią decyzję NUS w zaskarżonej części. Wniesiono również o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W skardze zarzucono naruszenie:
1. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1191 z późn. zm., dalej: u.p.a.) w zw. z art. 96g § 3 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.) w zw. z art. 8 ust. 2 u.p.a. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie polegające na przyjęciu, że wskazane przez Skarżącego mienie w postaci autorskich praw majątkowych do oprogramowania CTMS i kodu tego oprogramowania przysługujące Spółce nie podlega egzekucji z mocy ustawy i jest wolne od zajęcia, podczas gdy w/w Spółka nie jest twórcą tego oprogramowania, a jedynie podmiotem wtórnie uprawnionym z autorskich praw majątkowych (nabywcą autorskich praw majątkowych) i nie mają do niej zastosowania ograniczenia w egzekucji prowadzonej wobec twórcy, co doprowadziło do sytuacji, gdy przedmiotowy składnik mienia nie był w ogóle rozpatrywany pod kątem spełniania przez Skarżącego przesłanki egzoneracyjnej stypizowanej w art. 116 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 723 z późn. zm., dalej o.p.) zaś wnioski dowodowe z nim związane, zmierzające do wykazania, że mienie to istnieje, stanowi własność Spółki i posiada realną wartość majątkową, zostały oddalone;
2. art. 191 o.p. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego polegającej na :
- dokonaniu oceny niezgodnej z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, że nie można stwierdzić z dużą dozą pewności, iż egzekucja z mienia D. Sp. z o. o. wskazanego przez Skarżącego będzie skuteczna, podczas, gdy dotychczasowy przebieg egzekucji z tego mienia prowadził do wniosków odmiennych,
- dokonaniu oceny niezgodnej z zasadami logiki poprzez uznanie, że egzekucja z mienia D. Sp. z o. o. wskazanego przez Skarżącego nie doprowadzi do wyegzekwowania zaległości podatkowych Spółki w stopniu znacznym, podczas gdy już sama tylko egzekucja z wierzytelności przysługującej Spółce wobec P. Sp. z o. o. w zestawieniu z całkowitą kwotą zaległości Spółki doprowadziłaby do wyegzekwowania ponad 50% wszystkich zaległości, zaś uwzględniając drugi składnik wskazanego mienia - autorskie prawa majątkowe do oprogramowania CTMS możliwe byłoby wyegzekwowanie 100% zaległości,
- dokonaniu oceny niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego poprzez uznanie, że powiązania osobowe pomiędzy Spółką a P. Sp. z o. o. stwarzają ryzyko dla skutecznej egzekucji z wierzytelności wskazanej przez Skarżącego, podczas gdy w rzeczywistości ich istnienie stwarza większe prawdopodobieństwo, że egzekucja z tego składnika mienia będzie skuteczna.
- dokonaniu oceny w oparciu o niepełny, niewyczerpująco zebrany, materiał dowodowy, wobec nieuwzględnienia wniosków dowodowych Skarżącego ukierunkowanych na wykazanie możliwości skutecznego prowadzenia egzekucji z drugiego ze wskazanych składników mienia - autorskich praw majątkowych do oprogramowania CTMS, co doprowadziło do niezasadnego (przedwczesnego) przyjęcia, że nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna stypizowana w art. 116 § 1 pkt 2 o.p.;
3. art. 187 § 1 o.p. w zw, z art. 122 o.p. oraz art. 121 § 1 o.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym zwłaszcza, niezasadne oddalenie części wniosków dowodowych Skarżącego odnoszących się do wskazanego składnika mienia w postaci autorskich praw majątkowych do oprogramowania CTMS i kodu tego oprogramowania, co miało miejsce postanowieniem z dnia 15 marca 2019 r. i doprowadziło do niezasadnego (przedwczesnego) przyjęcia, że egzekucja ze wskazanego mienia nie skutkowałaby zaspokojeniem zaległości podatkowych Spółki w znacznej części, a w konsekwencji, że nie została spełniona przesłanka egzoneracyjna stypizowana w art. 116 § 1 pkt 2 o.p.;
4. art. 116 § 1 pkt. 2 op. w zw. z art. 208 § 1 op. poprzez jego niezastosowanie i częściowe utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. orzekającej o odpowiedzialności Skarżącego, jako członka zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki, pomimo tego, że w toku postępowania Skarżący wskazała mienie Spółki, z którego egzekucja umożliwiała zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.
Ponadto Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów - potwierdzeń przelewów płatności rat wynagrodzenia dokonanych przez P. Sp. z o. o. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego W. w kwietniu 2019 r. - na okoliczność prowadzenia przez NUS egzekucji z mienia wskazanego przez Skarżącego, skuteczności tej egzekucji i wysokości wyegzekwowanych dotąd kwot.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2020 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci potwierdzenia przelewu płatności raty wynagrodzenia dokonanej przez P. sp. z o.o. na rachunek Urzędu Skarbowego W. w dniu 9 stycznia 2020 r., na okoliczności jak wskazane w skardze. Sąd postanowił dopuścić wnioski dowodowe na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem sporu pozostaje kwestia wykazania przez Skarżącego zaistnienia przesłanki wyłączającej jego odpowiedzialność podatkową tj. wskazania mienia spółki D. Sp. z o. o., z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych ww. spółki w znacznej części.
Porządkowo Sąd wskazuje, że Skarżący nie kwestionuje okoliczności, że pełnił funkcję członka zarządu w czasie upływu terminów płatności zobowiązań podatkowych, że nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości a nawet, że dotychczasowa egzekucja z majątku spółki D. Sp. z o. o., okazała się bezskuteczna. Sąd stwierdza również, że decyzję wydana z zachowaniem zasad wynikających z art. 108 o.p.
Przechodząc zatem do kwestii spornej Skarżący wskazał mienie w postaci autorskiego prawa majątkowego do utworu w postaci oprogramowania CTMS, służącego do wsparcia akcji marketingowych i testów konsumenckich oraz kodu tego oprogramowania o wskazanej szacunkowej wartości 150.000,00 zł. Organ nie uznał ww. mienia bowiem stwierdził, że majątek spółki w postaci autorskich praw majątkowych do oprogramowania nie podlega egzekucji (przeszkoda prawna).
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko organów jest błędne.
Rozważając kwestię autorskich praw majątkowych należy przede wszystkim odwołać się do ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: "u.p.a."). Zgodnie z art. 8 ust. 1 u.p.a. "Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej". W doktrynie wskazuje się, że "komentowany przepis nie definiuje pojęcia "twórca". W powszechnym rozumieniu "twórca" oznacza tego, "kto coś tworzy (zwłaszcza w dziedzinie sztuki), kto jest wynalazcą, sprawcą czegoś, kto dokonuje czegoś". W doktrynie tradycyjnie łączyło się przymiot twórcy z przyczynieniem się do stworzenia dzieła. "Twórca" – wskazuje J. Błeszyński – "jest osobą, której twórcza działalność doprowadziła do powstania postrzegalnej dla osób trzecich i zdatnej do wykorzystania całości, jaką jest dzieło". (por. Machała Wojciech (red.), Sarbiński Rafał Marcin (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz).
W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że twórcą dzieła może być wyłącznie osoba fizyczna. Wykluczone jest przypisanie autorstwa osobie prawnej oraz jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (por. wyrok NSA z 6.10.2017 r.,(II FSK 2462/15,). "Działalność twórcza znamienna jest bowiem tylko dla człowieka. Teza powyższa znajduje pełne wsparcie w syntetycznej definicji utworu. Nie istnieje zatem potrzeba wprowadzenia do ustawy przepisu wyraźnie zastrzegającego przymiot twórcy dla osób fizycznych". (por. Machała Wojciech (red.), Sarbiński Rafał Marcin (red.), Prawo autorskie i prawa pokrewne. Komentarz).
Zgodnie z art. 1 ust 1 u.p.a. utworem jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia. Oczywistym jest, że osoba prawna lub jednostka organizacyjnie nie posiadająca osobowości trawnej nie może przejawiać działalności twórczej o indywidualnych charakterze. Reasumując twórcą może być tylko osoba fizyczna.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 u.p.a. "Autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, dopóki służą twórcy. Nie dotyczy to wymagalnych wierzytelności." Analogiczne rozwiązanie zawarte jest w art. 96g § 3 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zatem nie podlegają egzekucji autorskie prawa majątkowe dopóki służą osobie fizyczne – twórcy. Powyższy pogląd wspiera również art. 18 ust. 2 u.p.a. zgodnie z którym ochrona trwa również po śmierci twórcy, choć doznaje wówczas osłabienia, bo wyłączenie spod egzekucji nie ma już charakteru bezwzględnego, lecz wymaga złożenia sprzeciwu przez spadkobierców.
Reasumując, ponieważ twórcą może być wyłącznie osoba fizyczna a nie osoba prawna w związku z powyższym autorskie prawa majątkowe nie podlegają egzekucji, dopóki służą twórcy – osobie fizyczne. Zatem uznanie przez organ, że istnieje przeszkoda prawna w zakresie możliwości prowadzenia egzekucji z mienia wskazanego przez Skarżącego jest niezgodne z prawem.
Należy zatem stwierdzić, że organ miał obowiązek zbadania możliwości zaspokojenia z mienia w postaci autorskiego prawa majątkowego do utworu w postaci oprogramowania CTMS. Bez oceny możliwości prowadzenia egzekucji z ww. mienia organ nie miał podstaw do stwierdzenia, że egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. W związku z powyższym organ nie zbadał spełnienia tzw. pozytywnej przesłanki odpowiedzialności osoby trzeciej.
Skarżący wskazał również mienie w postaci autorskiego prawa majątkowego do utworu w postaci gry komputerowej przeznaczonej na urządzenia mobilne zatytułowanej [...] oraz kodu tej gry o wskazanej przez Stronę szacunkowej wartości 200.000,00 zł - 250.000,00 zł, które po sprzedaży uległy zamianie na wierzytelność, przysługującą Spółce wobec nabywcy tych praw – P. Sp. z o.o. Zasadnie organ podnosi, że nie można uznać za mienie
nadające się do egzekucji i przedstawiające realną wartość finansową - mienia w sytuacji w której kwoty wpłat na poczet zależności podatkowych spółki D. Sp. z o. o. uzależnione są od treści postanowień cywilnoprawnych łączących Skarżącego z dłużnikiem – P. Sp. z o.o. (uzgodnione przerwy w spłacie rat). Jednakże w ocenie Sądu organ powinien ponownie przeanalizować ryzyko związane z nieotrzymaniem wpłat, czasowa i niedługa przerwa w spłacie rat nie niweczy realnej wartości finansowej mienia podobnie jak okres spłaty wynoszący 24 miesiące.
Reasumując w ponownym postępowaniu organ musi ocenić czy mienie w postaci autorskiego prawa majątkowego do utworu w postaci oprogramowania CTMS jest mieniem nadającym się do efektywnej egzekucji. Ponadto organ ponownie oceni czy mienie w postaci autorskiego prawa majątkowego do utworu w postaci gry komputerowej przeznaczonej na urządzenia mobilne zatytułowanej [...] nadaje się do egzekucji mając na uwadze uwagi Sądu.
Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. oraz zasądził zgodnie z art. 200, art. 205 § 4 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych – Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Koszty te stanowiły w sprawie wpis sądowy w wysokości 500 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło