III SA/Wa 1247/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska- Florek, po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Pismem złożonym w dniu 11 maja 2011 r. pełnomocnik E. B. – dalej jako Skarżąca złożył skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2011 r., w której zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie Sądu wniosek powyższy został uzupełniony na urzędowym formularzu PPF. We wniosku Skarżąca wskazała, iż nie osiąga żadnych dochodów. Jej majątek jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego ze strony organów egzekucyjnych. Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2 ha. Zaznaczyła, iż jej mąż prowadzi działalność gospodarczą. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 29 czerwca 2011r. pismem z dnia 1 lipca 2011 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do przedstawienia dodatkowych informacji o stanie majątkowym Skarżącej tj: - wskazania i udokumentowania wszystkich źródeł utrzymania Skarżącej oraz osób prowadzących ze skarżącą wspólne gospodarstwo domowe, - nadesłania zeznania podatkowego Skarżącej oraz osób prowadzących ze Skarżącą wspólne gospodarstwo domowe za 2010 r., - nadesłania wyciągów z rachunków bankowych Skarżącej oraz osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe za ostatnie trzy miesiące, - przedstawienie zestawienia wysokości miesięcznych dochodów i wydatków składających się na bieżące utrzymanie Skarżącej i jej rodziny, - wskazanie innych okoliczności, które uniemożliwiają Skarżącej uiszczenie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości1.451 zł., - wskazanie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącej oraz jego źródeł finansowania. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 6 lipca 2011r. Skarżąca jednak przedmiotowych informacji nie przedłożyła. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej u.p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246§ 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Prawo pomocy jest przyznawane osobom charakteryzującym się ubóstwem ( przykładowo do takich osób zaliczyć można osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia). Ubiegający się o taką pomoc powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, ukształtowanego na podstawie analogicznych unormowań art. 113 kodeksu postępowania cywilnego, sformułowanie "osoba fizyczna (...) nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny oznacza, iż ubiegający się o zwolnienie powinien wykazać, że nie jest w stanie poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny ( zob. postanowienie SN z dnia 24.09.1984r., sygn. akt II CZ 104/84). Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w kwocie 1451 zł jak i stan faktyczny sprawy, Sąd nie widzi podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła natomiast, że jej sytuacja charakteryzuje się ubóstwem - a tylko taka sytuacja, co wskazano wyżej, może być podstawą dla przyznania prawa pomocy. Za odmową przyznania prawa pomocy przemawia okoliczność, iż pełnomocnik Skarżącej - pomimo że był do tego zobowiązany - nie przedłożył, na wezwanie Sądu, dodatkowych informacji zaświadczających o sytuacji materialnej. Skarżącej. Natomiast informacje zawarte w złożonym na formularzu PPF wniosku są niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego Skarżącej oraz pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie męża prowadzącego działalność gospodarczą. Już na marginesie Sad zauważa, iż Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie. Ponadto Skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skoro Skarżąca nie wykazała w sposób niebudzący wątpliwości, jakimi rzeczywiście dochodami dysponuje oraz jaka kwota i na jakie potrzeby jest z nich pokrywana, złożony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.