III SA/Wa 1256/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-11

Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Katarzyna Golat, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może zostać uznane za nieważne, jeśli koszty te nie zostały pobrane od zobowiązanego, a postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu jego niezgodności z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi zostało błędnie oparte na art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ponieważ koszty nie zostały pobrane od zobowiązanego), to nie stanowi to podstawy do stwierdzenia jego nieważności, jeśli odpowiada ono prawu na podstawie art. 64c § 4 tej ustawy. Zgodnie z art. 64c § 4, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, niezależnie od przyczyn braku możliwości ich ściągnięcia. W sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu jego niezgodności z prawem, koszty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, co uzasadnia obciążenie nimi wierzyciela.
Stan faktyczny
Burmistrz R. (wierzyciel) skierował do egzekucji tytuły wykonawcze przeciwko K. S.A. Postępowanie egzekucyjne zostało umorzone z powodu uznania zarzutów zobowiązanego za zasadne, gdyż obowiązek nie był wymagalny. Następnie organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w wysokości ponad 151 tys. zł. Wierzyciel wnioskował o stwierdzenie nieważności tego postanowienia, argumentując, że koszty nie zostały pobrane od zobowiązanego i nie zaistniały przesłanki z art. 64c § 3 u.p.e.a. Kolejne instancje utrzymały w mocy postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami, wskazując na art. 64c § 4 u.p.e.a. Wierzyciel zaskarżył postanowienie Ministra Finansów do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Burmistrza R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Golat (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Burmistrza R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie określenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę 1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Finansów z [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymujące w mocy, po rozpatrzeniu zażalenia Burmistrza R. (dalej również jako "Skarżący", "Wierzyciel"), postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia wskazano następujący stan faktyczny. 2. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. otrzymał do egzekucyjnej realizacji tytuły wykonawcze z dnia 15 września 2009 r. o numerach od [...] do SW [...] wystawione przez Burmistrza R. na K. S.A. z siedzibą w K. W toku prowadzonego postępowania organ egzekucyjny podejmował działania zmierzające do wyegzekwowania należności objętych ww. tytułami (m.in. zastosowano egzekucję z innych wierzytelności pieniężnych, egzekucję z rachunku bankowego). Czynności te spowodowały w konsekwencji powstanie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzuty wniesione przez K. S.A. za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. 3. Następnie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] organ egzekucyjny określił koszty egzekucyjne powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o ww. tytuły wykonawcze w łącznej wysokości 151.380,70 zł i obciążył nimi Wierzyciela. W podstawie prawnej powołany został m.in. art. 64c § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.), dalej: "u.p.e.a.". 4. Pismem z dnia 6 lipca 2010 r. Wierzyciel wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wydanego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. W postawie prawnej powołano art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071, z poźn. zm.) powoływanej dalej w skrócie jako "kpa". 5. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. 6. Na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w K., Wierzyciel złożył zażalenie w którym powołując się na wyroki sądów administracyjnych oraz stanowisko wyrażone w piśmie Ministerstwa Finansów z dnia 14 października 2002 r. wskazał, iż koszty obciążają wierzyciela, jeżeli wszczęcie i prowadzenie egzekucji nastąpiło z winy wierzyciela, a koszty te zostały pobrane od zobowiązanego, a następnie zwrócone przez organ egzekucyjny. Strona skarżąca argumentowała, że w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny w ogóle nie pobrał kosztów, nie zostały więc spełnione przesłanki określone w art. 64c § 3 u.p.e.a., dlatego postanowienie w sprawie kosztów wydane przez organ I instancji rażąco narusza prawo. Ponadto dokonanie na etapie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia modyfikacji jego podstawy prawnej nie znajduje oparcia w przepisach prawa. O zmianie podstawy prawnej Wierzyciel został poinformowany w otrzymanym postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. wobec czego nie miał możliwości ustosunkowania się do tego w ramach prowadzonego postępowania, czym organ prowadzący to postępowanie naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego. Końcowo, przytaczając art. 64c § 4 u.p.e.a. Skarżący wskazał, iż w sytuacji objętej zaskarżonym postanowieniem nie zachodzi sytuacja zubożenia zobowiązanego. 7. Powołanym na wstępie zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2011 r. Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż koszty egzekucyjne nie zostały ściągnięte od Zobowiązanego, dlatego też rację należy przyznać Burmistrzowi R., który wskazuje, iż nie została spełniona przesłanka pobrania kosztów określona w art. 64c § 3 u.p.e.a. Jednakże w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, które obligowały organ egzekucyjny do obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Z akt sprawy wynika bowiem, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzuty wniesione przez K. S.A. za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Powyższe działanie było konsekwencją wydanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowienia z dnia [...] lutego 2010 r., mocą którego organ ten uchylił postanowienie Burmistrza Miasta R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów i uznał za zasadne zarzuty w części dotyczącej braku wymagalności dochodzonego obowiązku. W ocenie organu wierzyciel skierował do egzekucji tytuły wykonawcze obejmujące niewymagalny obowiązek, co spowodowało niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji, a w konsekwencji umorzenie postępowania egzekucyjnego i niemożność ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego. Minister Finansów uznał, że w takiej sytuacji organ egzekucyjny ma możliwość obciążenia odpowiedzialnością za powstałe koszty egzekucyjne wierzyciela. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. Podkreślił, iż przedmiotowa regulacja nie stanowi o przyczynach, na skutek których koszty egzekucyjne nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego, a zatem nie odróżnia w tym przedmiocie powodów faktycznych i prawnych. Minister Finansów wywodził, że następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec K. S.A. było zatem wydanie przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W zaistniałej sytuacji podstawę do obciążenia odpowiedzialnością za powstałe koszty egzekucyjne Wierzyciela stanowił zarówno art. 64c § 3 u.p.e.a., jak i art. 64c § 4 u.p.e.a. Podkreślił także, iż z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie ma znaczenia wada postanowienia z dnia 30 kwietnia 2010 r., polegająca na wskazaniu jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia wyłącznie art. 64c § 3 u.p.e.a, z pominięciem art. 64c § 4 u.p.e.a. Uchybienia tego nie można bowiem uznać za wadę kwalifikowaną skutkującą stwierdzeniem nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Ponadto wyjaśnił, iż pominięcie powołania się na podstawę prawną w tekście postanowienia lub błędne powołanie tej podstawy prawnej nie oznacza, iż dane rozstrzygniecie zostało wydane bez podstawy prawnej. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że brak podstawy prawnej musi być rzeczywisty, a nie tylko polegający na braku przytoczenia w postanowieniu przepisu prawa jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a nadto o braku podstawy prawnej można mówić wtedy, gdy rozstrzygniecie zapada poza sferą regulacji prawnej. Kwestia niepełnego powołania podstawy prawnej rozstrzygnięcia mogłaby być badana i oceniana jedynie w wypadku ewentualnego zaskarżenia postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. Natomiast wierzyciel nie kwestionował przedmiotowego postanowienia, w tym prawidłowości naliczenia kosztów egzekucyjnych, jak i zasadności obciążenia go tymi kosztami w trybie zażaleniowym. Końcowo podkreślił, iż na etapie rozpatrywania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie dokonano modyfikacji jego podstawy prawnej, lecz oceniono czy niepełne wskazanie podstawy prawnej ww. rozstrzygnięcia stanowi przesłankę do stwierdzenia jego nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Powyższe nie świadczy o naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego. 8. Na ww. postanowienie Ministra Finansów z [...] lutego 2011 r. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 64c § 3, 4 i 7 u.p.e.a. oraz art. 126, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż Minister Finansów utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r., w którym określono koszty egzekucyjne i obciążono nimi wierzyciela, mimo, że postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Minister Finansów argumentował, że koszty z tytułu zajęcia nie są należne, gdyż nie zostały od zobowiązanego pobrane, w związku z tym nie można nimi obciążyć wierzyciela. Podkreślił także, że warunkiem do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest wykazanie w sposób jednoznaczny i przekonujący, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w § 3 lub 4 art. 64c u.p.e.a. do obciążenia wierzyciela kosztami, tj.: niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowane przez wierzyciela lub w trakcie wszczętego prawidłowo postępowania nastąpiło takie zubożenie dłużnika, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych. W sytuacji objętej postanowieniem o stwierdzenie nieważności, którego wniósł skarżący, organ egzekucyjny nie pobrał kosztów zajęcia od zobowiązanego. Stąd nie zaistniała przesłanka wyszczególniona w art. 64c § 3 u.p.e.a. Nie zaistniała również przesłanka przewidziana w art. 64c § 4. 9. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 10. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga rozpatrywana według tych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. 11. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest ocena prawidłowości przypisania wierzycielowi kosztów egzekucyjnych. Strona skarżąca argumentuje, że warunkiem do obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest wykazanie, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w § 3 lub 4 art. 64c do obciążenia wierzyciela kosztami, tj.: niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowane przez wierzyciela lub w trakcie wszczętego prawidłowo postępowania nastąpiło takie zubożenie dłużnika, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych. 12. Prawną podstawę dla obciążenia kosztami egzekucyjnymi wierzyciela formułuje art. 64c § 3 u.p.e.a. oraz art. 64c § 4 tego aktu. Pierwszy z tym przepisów stanowi, że jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a. Z kolei art. 64c § 4 tego aktu stwarza regułę, według której wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4a-4c oraz art. 64e § 4a. Zgodnie z art. 64c § 4b u.p.e.a. nieściągnięte od zobowiązanego wydatki egzekucyjne, poniesione w zgodnie z prawem wszczętym i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący, organ egzekucyjny lub rekwizycyjny pokrywa bezpośrednio z budżetu państwa. Stosownie do art. 64e § 4a u.p.e.a. organ egzekucyjny z urzędu umarza koszty z tytułu opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., jeżeli opłaty te nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego i powstały w zgodnie z prawem wszczętym i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ wykonujący. Dwa ostatnie przywołane przepisy mają pierwszeństwo stosowania przed art. 64c § 4 u.p.e.a. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia istotne znaczenie ma zatem okoliczność, że postanowieniem z [...] lutego 2010 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. uznał zarzuty wniesione przez K. S.A. za zasadne i umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych. Postanowienie to poprzedzone zostało postanowieniem wydanym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] uchylającym postanowienie Burmistrza Miasta R. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów i uznające zarzuty zobowiązanej, tj. K. S.A. w części, w jakiej dotyczyły one braku wymagalności dochodzonego obowiązku. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło, że brak wymagalności obowiązku zaistniał ex lege, wskutek nierozpatrzenia w terminie odwołania od decyzji, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, w związku z treścią art. 225 Ordynacji podatkowej, stosownie do art. 9 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowej oraz niektórych innych ustaw. (Dz. U. z 2008 Nr 209, poz.1318). Wydanie ww. postanowienia z [...] lutego 2010 r. nr [...] przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. uznającego zarzuty wniesione przez K. S.A. za zasadne w części dotyczącej braku wymagalności dochodzonego obowiązku i umarzającego postępowanie egzekucyjne oznacza zatem, że wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego nie było prawidłowe. Zasadnie organ wywodził, że skoro wierzyciel skierował do egzekucji tytuły wykonawcze obejmujące niewymagalny obowiązek, to spowodowało to niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego. To z kolei powoduje, że w sprawie nie znajdzie zastosowania ani powołany wcześniej art. 64c § 4b u.p.e.a., zgodnie z którym nieściągnięte od zobowiązanego wydatki egzekucyjne, poniesione w zgodnie z prawem wszczętym i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego pokrywa bezpośrednio z budżetu państwa, ani art. 64e § 4a u.p.e.a. dający podstawę do umorzenia z urzędu kosztów z tytułu opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., powstałych w zgodnie z prawem wszczętym i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Zastrzeżenia wskazane w przepisach art. 64c § 4 (ze względu na to, że niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji nie spowodowało obce państwo) oraz art. 64e § 4a u.p.e.a. nie miały wobec tego zastosowania w niniejszej sprawie. 13. Skoro stwierdzona została wadliwość postępowania egzekucyjnego, to należy rozpatrywać, czy zachodzi sytuacja opisana w cytowanym wcześniej art. 64c § 3 u.p.e.a. Obciążenie zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego uzasadnione jest wtedy, gdy egzekucja została wszczęta i była prowadzona zgodnie z prawem, tzn. gdy egzekucja była dopuszczalna. Przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. odnosi się co prawda do przypadku, gdy wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, jednak ustawodawca stwierdza, że należy odnieść to do sytuacji uprzedniego pobrania od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych. Skarżąca akcentowała, że organ egzekucyjny nie pobrał kosztów zajęcia od zobowiązanego, w związku z czym nie ma zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a., powołany jako podstawa prawna w ocenianym w trybie stwierdzenia nieważności postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Niewątpliwym jest, że z brzmienia art. 64c § 3 wynika koniunkcja przesłanek pozwalających na obciążenie wierzyciela kosztami, tj. przesłanki w postaci pobrania od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych oraz przesłanki spowodowania przez wierzyciela niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji. Słusznie strona skarżąca argumentowała, że nieściągnięcie od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych powoduje brak możliwości obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Powołanie w takiej sytuacji w ww. postanowieniu Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] kwietnia 2010 r. tego przepisu jako prawnej podstawy rozstrzygnięcia nie było zasadne. 14. Tym niemniej nie stwierdza się nieważności, jeżeli oceniane w tym trybie rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a jedynie błędnie przywołana została prawna podstawa tego rozstrzygnięcia. Dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia jurydyczne znaczenie posiada brzmienie art. 64c § 4 u.p.e.a., wyłączającego ogólną zasadę ponoszenia koszów egzekucyjnych przez zobowiązanego, w sytuacji, kiedy nie mogą być one ściągnięte od niego. Przepis ten wskazuje na wierzyciela jako podmiot obciążony obowiązkiem w zakresie ponoszenia kosztów. Ustawodawca w tym przepisie nie sformułował żadnych dodatkowych kwantyfikatorów braku możliwości ściągnięcia kosztów od zobowiązanego. Powołując się na wyniki literalnej wykładni tego przepisu należy zatem wskazać, że rację ma Minister Finansów, który wywodzi, że przedmiotowa regulacja nie stanowi o przyczynach, na skutek których koszty egzekucyjne nie mogą zostać ściągnięte od zobowiązanego. Sąd podziela zatem stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2005 r., sygn. akt FSK 2659/04, że na podstawie art. 64c § 4 u.p.e.a. wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego zarówno z powodów faktycznych, jak i prawnych (por. analogicznie: R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2011 r., s. 285). W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny z uwagi na prawą wadliwość prowadzonego postępowania egzekucyjnego stwierdzoną postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z [...] lutego 2010 r. nr [...] uznającym zarzuty wniesione przez K. S.A. za zasadne musiał odstąpić do egzekucji i ją zakończyć poprzez jej umorzenie. Postanowienie rozstrzygające o obowiązku poniesienia przez wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją zakończenia egzekucji, w toku której kosztów tych nie pokrył zobowiązany. Brak możliwości ściągnięcia kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego wynika z natury i skutków umorzenia postępowania egzekucyjnego. Następstwem umorzenia postępowania egzekucyjnego jest uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Uchylenie wywiera jednak skutek ex nunc, co oznacza, że powstałe uprzednio koszty nie są "unieważnione". Skoro koszty egzekucyjne po zakończeniu postępowania egzekucyjnego, nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, to stosownie do art. 64c § 4 u.p.e.a. należało nimi obciążyć wierzyciela. Ustawodawca przez użycie w treści przepisu art. 64c § 4 u.p.e.a. regulacji "wierzyciel pokrywa" nie pozostawił organowi egzekucyjnemu możliwości wyboru czy wierzyciela obciążyć kosztami egzekucyjnymi, czy też nie. 15. W związku z powyższym należy uznać, że nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa, której dopatrywała się strona skarżąca. Powszechnie w judykaturze przyjmuje się bowiem, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje akt uznany za rażąco naruszający prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie tego aktu, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (tak NSA m.in. w wyroku z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, LEX nr 965192). Z uwagi na wskazane wyżej brzmienie art. 64c § 4 u.p.e.a. nie sposób przyznać racji stronie skarżącej, że w przedmiotowej sprawie wydane zostało rozstrzygnięcie w oczywisty sposób sprzeczne z literalnym brzmieniem przepisu. Nie zachodzi również sytuacja, gdy skutki, wywołane przez oceniany akt są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Nie bez znaczenia jest bowiem w szerszym aspekcie prawnym okoliczność stwierdzenia nieprawidłowości postępowania egzekucyjnego poprzez uznanie zarzutów K. S.A. za zasadne w części. W świetle tej okoliczności to bowiem rozstrzygnięcie inne od ocenianego, tj. obciążenie kosztami egzekucyjnymi K. S.A. z tytułu prowadzenia egzekucji w stosunku do niewymagalnego obowiązku byłoby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Posiłkowo można również wskazać, na art. 262 kpa. W postępowaniu egzekucyjnym należy odpowiednio stosować zasadę wyrażoną w kpa, a więc nie można obciążać strony kosztami postępowania, jeżeli nie wynikły one z jej winy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 349/10, CBOSA). 16. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze Sąd stwierdza, że rację ma strona przeciwna twierdząc, iż nie stwierdza się nieważności, jeżeli oceniane w tym trybie rozstrzygnięcie odpowiada prawu, a jedynie błędnie przywołana została prawna podstawa tego rozstrzygnięcia. O wydaniu aktu administracyjnego bez podstawy prawnej można mówić w przypadku wydania aktu mimo braku przepisu prawnego dopuszczającego działanie organu w danej sprawie albo wydania aktu na podstawie przepisu, który nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Przesłanka braku podstawy prawnej nie zachodzi w przypadku powołania błędnej podstawy prawnej o ile podstawa istnieje, a tym bardziej w sytuacji powołania przepisu pozostającego w związku z przepisem stanowiącym podstawę prawną rozstrzygnięcia. 17. Nie dopatrując się zatem w zaskarżonym postanowieniu naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło