III SA/Wa 1282/18

23/8/2018 r. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 23/8/2018 r. po rozpoznaniu wniosku S. Sp. j. A. P., W. P. w likwidacji o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od "opłaty od skargi" w sprawie ze skargi S. Sp. j. A. P.;, W. P. w likwidacji na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej W. z dnia [...]/3/2017 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a Zwolnić Skarżącą od wpisu od skargi. S. Sp. j. A. P., W. P. w likwidacji dalej jako "Skarżąca" zwróciła się w skardze, a następnie na formularzu PPPr z 10/7/2018 r, o przyznanie prawa pomocy w zakresie "zwolnienia od opłaty od skargi". W uzasadnieniu powołała się na: nieprowadzenie działalności gospodarczej, brak rachunków bankowych, niesporządzanie bilansów, niezatrudnianie pracowników i in. Poinformowała, ze spółka uległa rozwiązaniu, zaś jej wspólnik – umarł. Nie posiada majątku, ani środków. Poniosła stratę wskutek działań nierzetelnego kontrahenta. Dodatkowo, na sytuację firmy nałożyła się ciężka choroba (złośliwy nowotwór) wspólnika, który zmarł (contra vim mortis non est medicamen in hortis). Referendarz sądowy, zważywszy na reguły przyznawania prawa pomocy z art. 246 i n. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", zadecydował uwzględnić wniosek w zakresie zagwarantowania Stronie dostępu do Sądu. Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie 100,- zł, ponieważ Strona kwestionuje zagadnienia związane z terminowością złożenia środka zaskarżenia. Stad też urzędnik Sądowy przykłada szczególne znaczenie do zapewnienia jej rozpoznania sprawy przez niezawisły Sąd. Nie jest możliwe zwolnienie Strony od kosztów postępowania niewymagalnych jeszcze – i to niezależnie od braku pełnego wykonania przez Stronę wezwania - ponieważ urzędnik sądowy związany jest wypracowanymi przez sądy regułami oceny wniosku o prawo pomocy i jako dysponent środków publicznych zobowiązany jest dochować im wierności i poszanowania (clara pacta claros faciunt amicos). W szczególności nie jest możliwe zwolnienie od kosztów niewymagalnych jeszcze, zaś jedynym kosztem wymagalnym jest wpis od skargi, stąd kształt rozstrzygnięcia przyjęty w sentencji. W ocenie referendarza sądowego, wypełnione zostały przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 u.p.p.s.a., ponieważ Strona w przeważającej mierze wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.. Sytuacja finansowa spółki – i to w likwidacji (!) - jest jednak trudna (finis coronat opus), zaś odczucia tego stanu uzasadnione. Co więcej, przebieg procesu likwidacji nie wskazuje, by w niedalekiej przyszłości aktywność spółki mogła być określona mianem "zyskownej". Dlatego w pełni referendarz sądowy podziela pogląd wyrażony w postanowieniu z 27 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 656/17, zgodnie z którym dopuszczalne jest przyznanie pomocy w sytuacji, kiedy Skarżąca w realiach rozpoznawanej sprawy wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (...), a przemawiają za tym następujące okoliczności: Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, (...)". Dodatkowo, z nadesłanych w sprawie informacji wynika, że aktywność spółki ulega degradacji, co przejawia się w braku obsługi księgowej, czy złożeniu druku VAT-Z o zaprzestaniu prowadzenia działalności. Na mizerię kondycji Strona wskazuje również brak środków na sfinansowanie choćby obsługi księgowej, pracowników, zarządu, itp. Szacunek do dorobku prawnego w zbliżonej sprawie, który referendarz sądowy żywi (curiae est via, veritas et vita), jest przyczyną uwzględnienia oceny z przywołanego postanowienia. Referendarz sądowy zarazem nie wywodzi negatywnych następstw z udzielenia niepełnych informacji przez Stronę dotyczących finansowania działalności spółki (np. pism procesowych, kosztów likwidacji itp.), jak też z braku wykazania sytuacji finansowej w ostatnim okresie prowadzenia działalności (gospodarczej) i konsekwencji obranej taktyki działalności gospodarczej – wobec śmierci wspólnika (crimina morte extinguntur). Te zachowania gwarancyjne są bowiem podstawowym wymogiem rzetelnego procesu sądowego, zaś rolą urzędnika sadowego jest umożliwić Stronie dostęp do Sądu.. Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.