III SA/Wa 1298/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2017 r. sprawy ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadzi wobec majątku A. S.A. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych z [...] lutego 2014 r., nr [...] oraz [...], obejmujące zaległości w podatku od towarów i usług odpowiednio za październik, listopad oraz grudzień 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W celu wyegzekwowania ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] lutego 2015 r., nr [...], dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...] Banku S.A. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego doręczono Spółce [...] lutego 2015 r. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. bank poinformował organ, że nie prowadzi rachunków bankowych Skarżącej Spółki. Pismem z [...] lutego 2015 r. Spółka w ustawowym terminie wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w W. skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, wnosząc o uchylenie dokonanego zajęcia, zawieszenie lub wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia skargi oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu podniosła, że złożyła wniosek o ogłoszenie postępowania upadłościowego połączonego z likwidacją majątku spółki wraz z wnioskiem o zabezpieczenie rachunków bankowych przez zawieszenie toczących się postępowań egzekucyjnych i oczekuje na rozstrzygnięcie w tej sprawie. Zaznaczyła, że wierzyciel może dochodzić swoich należności przez zgłoszenie ich do masy upadłości. Wskazał także, że nastąpił zbieg postępowań egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r., nr [...], oddalił skargę na czynność egzekucyjną, uznając, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prawidłowo dokonał zaskarżonej czynności egzekucyjnej. Organ wskazał, że w sprawie dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zgodnie z treścią przepisów art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, z późn. zm), dalej: "u.p.e.a.". Odnosząc się do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 11112 ze zm.) dalej powoływanej, jako "P.u.n." na postępowanie egzekucyjne wywiera wpływ ogłoszenie upadłości. Zatem organ do ogłoszenia upadłości mógł podejmować czynności egzekucyjne w normalnym trybie. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Do podjęcia przez organ próby zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, której dotyczyła skarga wniesiona w niniejszej sprawie, w stosunku do Skarżącej nie została ogłoszona upadłość. Organ wskazał, że w sprawie nie nastąpił zbieg egzekucji, gdyż próba zajęcia rachunku była nieskuteczna. Organ wskazał, że nie mógł być uwzględniony wniosek Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, gdyż zgodnie z 54 § 6 u.p.e.a. wniesie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, organ może jedynie według swego uznania wstrzymać postępowanie egzekucyjne w uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postępowania wskazano, że organ przy rozpoznawaniu skargi nie jest uprawniony do oceny przesłanej umorzenia postępowania wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżąca jeżeli uważa, że w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego powinna złożyć w tym przedmiocie odrębny wniosek. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka pismem z [...] kwietnia 2015 r. złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie do sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zmianę zaskarżonego postanowienia i przekazanie do sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, przejęcie sprawy do rozpatrzenia i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy, zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy oraz przekazanie sprawy sądowi rejonowemu właściwemu dla siedziby Spółki. W zażaleniu zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: - art. 62 u.p.e.a. przez nieprzekazanie sprawy sądowi powszechnemu do rozstrzygnięcia w przedmiocie organu właściwego do prowadzenia egzekucji, - art. przez 62 u.p.e.a. niewstrzymanie egzekucji do czasu rozstrzygnięcia przez sąd w przedmiocie organu właściwego do prowadzenia egzekucji, - art. 56 § 1 u.p.e.a. przez niezawieszenie czynności egzekucyjnych pomimo ustanowienia przez art. 62 u.p.e.a. takiego obowiązku. Po rozpatrzeniu złożonego zażalenia Minister Finansów postanowieniem z [...] stycznia 2016 r., [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora. Minister wskazał, że rozpatrując zażalenie, nie dopatrzył się naruszenia przepisów regulujących kwestię zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest egzekucja z rachunku bankowego. Organ stwierdził że podstawą zarzutów Spółki są kwestie związane z okolicznościami zaistniałymi po dokonaniu przez organ egzekucyjny zaskarżonej czynności, przy czym nie podlegają one ocenie w trybie skargi na czynność egzekucyjną. Zadaniem organu w wyniku podjętej w niniejszej sprawie próby zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego nie doszło do zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, gdyż próba zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego okazała się nieskuteczna. W tej sytuacji organ nie miał obowiązku przekazania akt egzekucji administracyjnej sądowi rejonowemu w trybie art. 62 u.p.e.a. Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z [...] marca 2016 r. Spółka złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je rozstrzygnięciem oraz postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, przejęcie do rozpoznania sprawy i wydanie orzeczenia zgodnego z prawem, zawieszenie albo wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania oraz zasądzenie od organu kosztów zastępstwa procesowego w przypadku ustanowienia pełnomocnika. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie: 1) art. 33 § u.p.e.a." przez uznanie, że nie zachodzą podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego; 2) art 35 § 1 u.p.e.a. przez niezawieszenie postępowania egzekucyjnego pomimo takiego obowiązku; 3) art. 62 u.p.e.a. przez niewstrzymanie postępowania egzekucyjnego i nieprzekazanie do prowadzenia sądowi rejonowemu właściwemu dla miejsca siedziby Skarżącej; 4) art. 81 u.p.e.a. przez niewydanie zgody na wypłatę wynagrodzenia za luty 2015 r. według listy płac, pomimo że bank chce takiej zgody. Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca podniosła, że w sytuacji, w której dłużnik dowiaduje się o prowadzeniu przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego przez zastosowanie środka egzekucyjnego, nie można mu czynić zarzutu, iż skarży całe postępowanie egzekucyjne obarczone wadami prawnymi. Stwierdziła także, że nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu. Spółka wskazała, że wobec niej przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w administracji zostało wszczęte postępowanie przez komornika sądowego, w związku z czym postępowania egzekucyjne w administracji powinny były zostać przekazane do sądu rejonowego właściwego dla siedziby Skarżącej do prowadzenia egzekucji łącznej. Skarżąca wskazała ponadto, że w toku postępowania nie została wyjaśniona kwestia aktualności wniosku o ogłoszenie upadłości przez Spółkę. Podniosła, że organ egzekucyjny za wiarygodne uznaje informacje z 2014 r., podczas gdy postępowanie toczy się w 2016 r., a zatem oparte jest na niesprawdzonych informacjach. Skarżąca zaznaczyła, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie oraz przed Naczelnym Sadem Administracyjnym toczą się postępowania z udziałem Spółki, w związku z czym wydawanie zaskarżonych postanowień w ocenie Skarżącej było przedwczesne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej powoływanej jako "P.p.s.a." Sąd rozpoznał sprawę w postępowaniu uproszczonym. Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjną w postaci zajęcia rachunków bankowych. Organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił podnoszoną w skardze okoliczność złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z treści art. 146 § 1 P.u.n. wynika, że na przebieg postepowania egzekucyjnego wpływ ma ogłoszenie upadłości. Nie ma takiego wpływu natomiast samo złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżąca nie wykazała, że w dacie dokonania zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w obrocie funkcjonowało postanowienie o ogłoszeniu upadłości. Co więcej Skarżąca w skardze wskazała, że jedynie złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Także prawidłowe było stanowisko według, którego nie mógł być uwzględniony wniosek Skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia w przedmiocie skargi, gdyż zgodnie z 54 § 6 u.p.e.a. wniesie skargi na czynność egzekucyjną nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, organ może jedynie według swego uznania wstrzymać postępowanie egzekucyjne w uzasadnionych przypadkach. Zdaniem organu pierwszej instancji w sprawie nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w Skardze nie podważyła tej oceny. Prawidłowe było tez stanowisko organu, że organ przy rozpoznawaniu skargi nie jest uprawniony do oceny przesłanek umorzenia postępowania wskazanych w art. 59 § 1 u.p.e.a. Skarżąca jeżeli uważała, że w sprawie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego powinna była złożyć w tym przedmiocie odrębny wniosek. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ drugiej instancji prawidłowo uznał, że postanowienie organu pierwszej instancji zawierało zgodną z prawem i pełną ocenę skargi wniesionej przez Skarżącą na zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. W rozpoznanej sprawie organy obydwu instancji prawidłowo uznały, że organ egzekucyjny w sposób prawidłowy stosował przepis art. 80 u.p.e.a. przy próbie zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Organ egzekucyjny wykonał czynności wskazane w art. 80 § 1 u.p.e.a. W rozpoznanej sprawie do organu pierwszej instancji została wniesiona skarga na czynność egzekucyjną. Podstawę do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie stanowi przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W literaturze i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że skargę, o której mowa, zobowiązany może wnieść na czynności o charakterze faktycznym (zob. np. A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481) i to tylko takie, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, CBOSA). W szczególności, nie mogą być podnoszone w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Oznacza to, że w postępowaniu prowadzonym ze skargi o której mowa w art. 54 § 1 u.p.e.a. nie mogą być oceniane okoliczności stanowiące podstawę zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wymienione w przepisach art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. Skoro w rozpoznanej sprawie organ wydając zaskarżone postanowienie nie mógł badać okoliczności stanowiących podstawę do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej to nie mógł naruszyć przepisu art. 35 u.p.e.a. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 62 u.p.e.a. to zarzut ten należało uznać za bezzasadny. W rozpoznanej sprawie nie nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej do wierzytelności z rachunku bankowego, gdyż podjęta w niniejszej sprawie próba zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego była nieskuteczna. W sprawie nie doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, gdyż bank do którego organ wysłał zawiadomienie o zajęciu rachunku nie prowadził rachunku Skarżącej Spółki. Z treści art. 62 u.p.e.a. i 773 § 1 k.p.c. wynika, że wskazany w nich zbieg egzekucji ma miejsce wtedy, gdy w ogóle egzekucja może być prowadzona do wskazanych w tym przepisie składników majątku. Zdaniem Sądu tylko w przypadku skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego możliwe jest prowadzenie dalszej wskazanej w art. 773 § 1 k.p.c. egzekucji w stosunku do wierzytelności, praw lub rzeczy w stosunku, do których nastąpił zbieg egzekucji. Skoro w rozpoznanej sprawie brak było przedmiotu, od którego istnienia uzależniona była w ogóle możliwość zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, to należało uznać, że w sprawie niniejszej nie mógł wystąpić obowiązek zastosowania art. 62 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się w zastosowanych czynnościach wad, które przesądzałyby o odmiennej ocenie czynności zajęcia, niż dokonana przez organy obu instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.