III SA/Wa 130/05
WyrokWSA w Warszawie2005-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Długosz Szyjko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu podatkowego odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami lub odroczenia terminu płatności, wydana w ramach uznania administracyjnego, może zostać uznana za legalną, nawet jeśli strona znajduje się w trudnej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Decyzja organu podatkowego odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej lub odroczenia jej płatności, wydana w ramach uznania administracyjnego, jest legalna, jeśli postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a organ rozważył wszystkie okoliczności. Uznanie administracyjne pozwala organowi na negatywne rozstrzygnięcie nawet przy istnieniu przesłanek do ulgi, a sądowa kontrola ogranicza się do badania legalności postępowania, a nie słuszności rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Strona skarżąca zwróciła się do organu podatkowego z wnioskiem o umorzenie zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości wraz z odsetkami lub o odroczenie terminów płatności rat. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania ulg, podobnie jak organ odwoławczy, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Strona skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, wskazując jedynie na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną, nie podnosząc konkretnych zarzutów wobec decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz Szyjko, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości wraz odsetkami za zwłokę w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości oraz odmowy odroczenia terminów płatności rat oddala skargę
Pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. J. S. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. o nr: [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] o odmowie umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym w kwocie 2.076,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę od przychodu uzyskanego w 2000 r. ze sprzedaży nieruchomości oraz o odmowie odroczenia terminów płatności rat w/w zaległości podatkowej.
J. S. pismem z dnia [...] maja 2004 r. zwróciła się z prośbą do Urzędu Skarbowego w M. o umorzenie zaległego zryczałtowanego podatku dochodowego z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego, odsetek za zwłokę od tej zaległości albo przesunięcie terminów płatności zaległych rat.
W odpowiedzi na w/w wniosek organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. odmówił udzielenia wnioskowanych przez stronę ulg.
W złożonym odwołaniu podatniczka przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i finansową oraz podtrzymała swoją prośbę o umorzenie zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielono stanowisko organu pierwszej instancji, że w przypadku złożenia oświadczenia o przeznaczeniu przychodu uzyskanego ze sprzedaży lokalu na cele mieszkaniowe w interesie podatniczki leżało zabezpieczenie środków na zapłatę podatku należnego od części przychodu wykorzystanego na inne potrzeby. Podniesiono, iż podatniczka skorzystała ze zwolnienia z opodatkowania części przychodu na mocy art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm. - dalej powoływanej jako u.p.d.o.f.), a także, że na podstawie art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm. - dalej powoływanej jako ord.pod.) umorzono jej połowę należnego podatku decyzją z dnia 4 listopada 2003 r. Uznano, iż przyznanie kolejnej ulgi w postaci umorzenia zaległości oraz odsetek za zwłokę lub odroczenia płatności terminów rat na okres roku stanowiłoby naruszenie interesu publicznego, bowiem podatniczka, chociaż obecnie znajduje się w trudnej sytuacji, posiada nieruchomość o powierzchni [...] m2 zabudowaną budynkiem mieszkalnym w stanie surowym, ponadto nie podjęła żadnych prób, by wykorzystać przyznaną wcześniej możliwość spłaty zaległości w ratach.
Skarżąca nie zgodziła się z tym rozstrzygnięciem i przedstawioną w niej argumentacją i pismem z dnia [...] grudnia 2004 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca nie podniosła żadnych zarzutów w stosunku do wydanej decyzji, wskazała jedynie na swoją trudną sytuację materialną i rodzinną.
Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 u.p.p.s.a. zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji stanowi przesłankę wyeliminowania danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga jest niezasadna.
Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 67 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Przepisy te przewidują możliwość umorzenia bądź odroczenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.
Instytucja umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego.
W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie NSA koncepcji interpretacyjnej przepisów podatkowych zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru (w tym przypadku: ważny interes podatnika oraz interes publiczny), stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Prawem do udzielenia ulgi dysponuje bowiem organ podatkowy. Organ podatkowy zatem może, ale nie musi, umorzyć (odroczyć, rozłożyć na raty) zaległość podatkową lub odsetki za zwłokę. Należy podkreślić, że uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia.
Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem podatkowym, tzn. czy organ podatkowy prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszelkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi.
Sąd nie stwierdził w rozpoznawanej sprawie, by w toku tego postępowania nie podjęto niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebrano dowodów w celu ustalenia występowania ustawowych przesłanek tej decyzji. W procesie dochodzenia do tej decyzji organ odwoławczy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający udzielenie ulg. Organ podatkowy rozważył sytuację materialną i zdrowotną wnioskodawczyni, okoliczności istniejące w momencie powstania zobowiązania podatkowego (tj. fakt dysponowania środkami, które pozwalały na uregulowanie zobowiązania), wykorzystanie ulg w zapłacie tego zobowiązania.
Sąd nie może natomiast oceniać wydanej decyzji z punktu widzenia słuszności dokonanego przez organ w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcia. Decyzja negatywna wydana na podstawie art. 67 § 1 lub 48 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej nie narusza bowiem prawa zarówno wtedy, gdy przypadki uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym wystąpiły, jak i wtedy, gdy nie występują.
Uznać zatem należy, iż wydana na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego decyzja nieuwzględniająca żądania Skarżącej nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Strona zapewniony miała udział w prowadzonym postępowaniu, ustalenia organu podatkowego uzasadnione są zebranymi w sprawie dowodami, a dokonana ocena zebranego materiału dowodowego nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów zawartej w art. 191 ordynacji podatkowej.
Biorąc pod uwagę powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.) Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło