III SA/Wa 1304/10

Sygn. akt III SA/Wa 1304/10 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska- Florek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego i orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005, 2006, 2007, 2008 r. postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Sygn. akt IIISA/Wa 1304/10 P O S T A N O W I E N I E Dnia 27 września 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska- Florek po rozpoznaniu w dniu 27 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 19 stycznia 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1304/10 sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego i orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005, 2006, 2007, 2008 r. postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 9 stycznia 2011r. sygn. akt III SA/Wa 1304/10 W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Skarżący – Z. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek powyższy uzupełnił na urzędowym formularzu PPF. W uzasadnieniu podniósł, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.329,61 zł. Wskazał, że od 2006 r. leczy się na [...] i [...]. W 2007 r. przeszedł ostre zapalenie [...] oraz [...]. W 2009 r. przeszedł kolejny [...]. Oświadczył, że z emerytury ponosi koszty leków i bieżącego utrzymania. Z oświadczenia o stanie rodzinnym oraz dochodach wynika, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wraz z córką ( ur. w 1984 r.), posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,87 ha. Córka Skarżącego posiada natomiast mieszkanie własnościowe spółdzielcze. Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dokumentów źródłowych obrazujących sytuację majątkową, Skarżący przesłał zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty, z którego wynika, że w 2009 r. osiągnął dochód w kwocie 15.187,11 zł, a w roku 2008 dochód w kwocie 13.759,08. Córka Skarżącego natomiast w 2008 r. osiągnęła dochód w kwocie 7.080,00 zł. Skarżący przedłożył także pismo Spółdzielni Mieszkaniowej W., z którego wynika, że czynsz i opłaty za media za mieszkanie córki Skarżącego wynosi 715,53 zł. Skarżący przedłożył również wyliczenie Spółdzielni mieszkaniowej W. z którego wynika, że za miesiące marzec, kwiecień i maj br. czynsz nie jest opłacany, a zaległość z tego tytułu wynosi 2.916,77 zł. Skarżący przedłożył również faktury za leki wykupione w okresie od stycznia do czerwca 2010 r., na kwoty 95,35 zł, 80,97 zł, 46,52 zł, oraz 98,96 zł. W aktach sprawy znajduje się decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 3 marca 2010 r., z której wynika, iż Skarżący z tytułu emerytury uzyskuje miesięcznie kwotę 1.119,61 zł (netto). Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2010 r. referendarz Sądowy przyznał Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż z uwagi na wysokość wpisu sądowego w wysokości 934,00 zł jak i stan faktyczny sprawy w sprawie istnieją podstawy dla pozytywnego załatwienia wniosku strony w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu sądowego. Zaznaczył, iż Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Jedyny dochód jaki uzyskuje stanowi kwota 1.119,61 zł otrzymywana z tytułu emerytury. Z kwoty tej Skarżący ponosi koszty bieżącego utrzymania oraz wykupu leków. Ponadto Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z dorosłą i nieosiągającą dochodów córką, a mieszkanie, które wspólnie zamieszkują obciążone jest zaległością czynszową w kwocie 2.916,77 zł. Referendarz sądowy wziął pod uwagę fakt, że Skarżący jest osobą schorowaną po przebytych [...] oraz to, że nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,87 ha.. W związku z powyższym uznał, iż Skarżący nie jest w stanie, bez uszczerbku koniecznego utrzymania, ponieść kosztów sądowych / wpisu od skargi. Jednocześnie podniósł, że kwota wpisu od skargi na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem do uiszczenia którego Skarżący jest zobowiązany. W dniu 25 stycznia 2011 r. Skarżący złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że utrzymuje się z emerytury w kwocie 1.329,61 zł brutto. Podniósł, że od 2006 r. leczy się na [...] i [...] . W 2007 r. przeszedł ostre zapalenie [...] oraz [...]. W 2009 r. przeszedł kolejny [...]. Oświadczył, że z emerytury ponosi koszty leków i bieżącego utrzymania. Stan zdrowia utrudniana mu normalne funkcjonowanie. W odpowiedzi na wezwanie Referendarza sądowego Wnioskodawca nadesłał decyzję ZUS o wysokości przyznanej renty, odcinek renty (787,30 zł), dokumentację dotyczącą jego stanu zdrowia i stopnia niepełnosprawności. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazał, iż Skarżący utrzymuje się jedynie z renty w wysokości 787,30 zł. Skarżący ma poważne problemy zdrowotne, co może mu znacznie utrudniać samodzielne występowanie w sprawie. Referendarz sądowy zwrócił uwagę, iż w sprawie zapadł wyrok oddalający skargę, zaś w celu ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest pojawienie się w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z powyższym stwierdził, iż Skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia względem wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. W dniu 20 lipca 2011 r. Skarżący wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011 r. złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na stan faktyczny przedstawiony w jego poprzednim wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jednocześnie zaznaczył, iż jego sytuacja materialna nie uległa poprawie. Nadal ponosi duże koszty zakupu lekarstw i leczenia. Utrzymuje się nadal z emerytury w wysokości 1329,61 zł brutto. Posiada nieruchomość rolną o powierzchni 0,17 ha. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. - ponoszenie przez Strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego (...). Prawo pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., może być przyznane osobie fizycznej, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Określenie "gdy osoba fizyczna wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do takich osób zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i pozwalają zaspokoić tylko ich podstawowe potrzeby życiowe. Mając powyższe na uwadze oraz fakt, iż jedyny dochód jaki uzyskuje Skarżący stanowi kwota 1329,61 zł brutto otrzymywana z tytułu emerytury należało uznać, iż Skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Wskazany dochód, po uwzględnieniu kosztów związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego oraz zakupu leków pozwala wyłącznie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącego. W sprawie należało również wziąć pod uwagę fakt, że Skarżący leczy się na [...] i [...]. Jest osobą schorowaną po przebytych [...] , oraz że nie posiada żadnego majątku z wyjątkiem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,17 ha. W przytoczonych okolicznościach Skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie ponieść kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia. Sygn. akt IIISA/Wa 1304/10 Uzasadnienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1304/10 oddalił skargę – Z. B. zwanego dalej "Skarżącym" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego i orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej wspólnika spółki cywilnej za zaległości podatkowe spółki cywilnej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2005, 2006, 2007, 2008 r. W dniu 25 stycznia 2011 r. Skarżący na urzędowym formularzu PPF złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Na mocy powyższego postanowienia Okręgowa Rada Adwokacka w dniu 24 maja 2011 r. wyznaczyła Skarżącemu pełnomocnika z urzędu. Pismem z dnia 14 czerwca 2011 r. Okręgowa Rada Adwokacka zmieniła pełnomocnika z urzędu dla Skarżącego. W dniu 20 lipca 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik Skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2011r. wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu 21 czerwca 2011 r. został poinformowany przez Okręgową Radę Adwokacką w W. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącego. Zaznaczył, iż zapoznał się z aktami w dniu 4 lipca 2011r. Następnie w dniu 6 lipca 2011 r. spotkała się ze Skarżącym celem zapoznania się z jego stanowiskiem w sprawie, co do zakresu skargi oraz złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podniósł, iż z uwagi na zły stan zdrowia skarżącego oraz fakt, iż nie zamieszkuje on na terenie Warszawy kontakt z nim był utrudniony. Powołał się na orzecznictwo NSA względem którego dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej nie później jednak niż dzień w którym upłynęło 30 dni od momentu w którym dowiedział się o fakcie ustanowienia. Nadmienił, iż kancelarię prowadzi samodzielnie nie zatrudniając pracowników, w związku z tym sporządzenie skargi kasacyjnej wymagało odpowiedniego zasobu czasu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona skarżąca powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Zdaniem Sądu, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd z urzędu ustała w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Pogląd taki potwierdza również orzeczenie SN z dnia 27 czerwca 2000 r. (ICZP 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7). Powyższa okoliczność według Sądu ustała w dniu 21 czerwca 2011 r. tj. w dniu w którym otrzymał listownie informację z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej, gdyż od tej daty pełnomocnik Skarżącej mógł podejmować czynności procesowe w jej imieniu, w tym wnieść skargę kasacyjną. W związku z powyższym Sąd uznał, że skarga kasacyjna bez winy pełnomocnika Skarżącej nie mogła zostać złożona w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia Skarżącemu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd zwraca uwagę, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 p.p.s.a. oznaczałoby, że termin do dokonania czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej) przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu powinien zawsze zamykać się w ciągu 7 dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia w praktyce prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do 7 dni, liczonego od momentu, w którym mógł on zaznajomić się ze sprawą, co mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt II FZ 228/09). Tym samym wobec uprawdopodobnienia braku winy oraz dochowania przez pełnomocnika Skarżącej wymogów formalnych, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.