III SA/Wa 1307/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus, Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi "I." sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę W dniu 4 grudnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., działając jako wierzyciel należności określonej decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2008 r., wystawił wobec l. Spółka z o.o. w W. (dalej jako "Skarżąca" lub "Spółka") tytuły wykonawcze: nr SM 5/4387/08, SM 5/4388/08, SM 5/4389/08 z dnia 4 grudnia 2008 r. Powyższe tytuły obejmowały zaległości z tytułu podatku VAT za okres 01-03/2003 oraz 05-11/2003 - w kwocie należności głównej 56 732 zł oraz należne odsetki za zwłokę. Wystawione tytuły egzekucyjne zostały skierowane do organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego W., który na ich podstawie zawiadomieniem z dnia 5 grudnia 2008 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z odpisami tytułów wykonawczych doręczono Spółce w dniu 16 grudnia 2008 r. Egzekucja z rachunku okazała się skuteczna. Bank w dniach 9 i 10 grudnia 2008 r. zrealizował w całości przedmiotowe zajęcie. Pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. Skarżąca, na podstawie art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zgłosiła zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Spółki brak było wymagalności obowiązku, gdyż Spółka złożyła w dniu 29 września 2008 r. do Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Warszawie wniosek o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji z dnia 11 września 2008 r. w trybie art. 224a § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Spółki złożenie takiego wniosku czyni bezprzedmiotowym (uniemożliwia) prowadzenie egzekucji, pomimo, iż wniosek został rozpatrzony odmownie. Ponadto Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zwrot nieprawidłowo wyegzekwowanych kwot na rachunek bankowy Spółki. W uzasadnieniu zarzutów Spółka podniosła ponadto, iż w jej ocenie nie spełnia ona definicji zobowiązanego, bowiem nie uchyla się od wykonania obowiązku, gdyż chciała zabezpieczyć wykonanie obowiązku określonego w decyzji, a przez pojęcie "zobowiązany" rozumie się min. osobę prawną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. wydanym na podstawie art. 17 § 1, art. 34 § 1 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, uznał zarzuty za bezzasadne oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych. W uzasadnieniu Naczelnik podkreślił, iż fakt złożenia przez Spółkę wniosku o przyjęcie zabezpieczenia nie skutkuje wstrzymaniem ani też zawieszeniem postępowania egzekucyjnego, dopiero wydanie postanowienia o przyjęciu proponowanej przez Spółkę we wniosku formy zabezpieczenia wstrzymałoby wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, a tym samym nie doszłoby do rozpoczęcia postępowania egzekucyjnego. Na powyższe postanowienie Naczelnika Spółka wniosła zażalenie. Zarzuciła mu naruszenie: - art. 33 pkt. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - poprzez zajęcie stanowiska, iż prowadzenie egzekucji było dopuszczalne pomimo złożenia przez Spółkę w dniu 29 września 2008 r. wniosku o przyjęcie zabezpieczenia wykonania decyzji oraz o wstrzymanie wykonania decyzji w trybie art. 224a § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, - art. 6 i art. 8 K.p.a. - poprzez podejmowanie czynności, które naruszają zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa oraz zasadę działania organu na podstawie przepisów prawa. W dniu [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wydał postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. W uzasadnieniu Dyrektor podkreślił, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 33 pkt. 2 ustawy egzekucyjnej, polegająca na braku wymagalności obowiązku wynikającego ze wstrzymania wykonania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Dyrektor dodał, że o przyjęciu lub odrzuceniu wniosku Spółki o zastosowaniu zabezpieczenia w formie przewidzianej w art. 33d Ordynacji podatkowej rozstrzyga organ podatkowy w formie postanowienia. Sam fakt złożenia wniosku o zabezpieczenie nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego, dopiero wydanie postanowienia o przyjęciu proponowanej we wniosku formy zabezpieczenia wstrzymałoby wykonanie decyzji określającej wysokość zobowiązania. Skarżąca nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu II instancji zaskarżyła je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Spółka powtórzyła w skardze swoje stanowisko zaprezentowane w wymienionym wyżej zażaleniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 3 § 2 punkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1a punkt 20 ustawy egzekucyjnej, zobowiązanym jest m.in. osoba prawna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym. Obowiązek taki mógł wynikać także z decyzji nieostatecznej. W niniejszej sprawie decyzją z dnia 11 września 2008 r. określone zostało wobec Spółki zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2003 r., i choć decyzja ta nie była ostateczna, to jednak – w stanie prawnym obowiązującym w roku 2008 - podlegała ona wykonaniu. Wystąpienie z wnioskiem o zabezpieczenie wykonania tej decyzji, w trybie obowiązującego wówczas art. 224a Ordynacji podatkowej, nie oznaczało wykonania decyzji, lecz było jedynie pewną "ofertą" zobowiązanego skierowaną do organu. Wniosek o zabezpieczenie wykonania decyzji polegał bowiem na zaoferowaniu środków (np. pieniędzy w gotówce – art. 33d Ordynacji w brzmieniu do 1 stycznia 2009 r.), ale nie stanowiło to wykonania decyzji, gdyż wykonanie polega na efektywnym uiszczeniu zobowiązania, a nie na zabezpieczeniu środków na jego przyszłe, ewentualne uiszczenie. Pomimo zatem złożenia wniosku z dnia 29 września 2009 r. o zabezpieczenie Spółka nadal była zobowiązana w rozumieniu ustawy egzekucyjnej. Sąd wyraża pogląd, że zgodnie z art. 224a Ordynacji podatkowej wstrzymanie wykonania decyzji następuje w razie p r z y j ę c i a (podkreślenie Sądu) zabezpieczenia. Wbrew poglądowi Spółki sam wniosek, per se, nie wstrzymywał wykonania decyzji. Postępowanie egzekucyjne mogło trwać nadal, jeśli organ odmówił przyjęcia zabezpieczenia, zaś na możliwość odmowy przyjęcia zabezpieczenia wskazuje już sam art. 33g Ordynacji, który używa formuły, iż "w sprawie przyjęcia zabezpieczenia" wydaje się postanowienie – postanowienie to może więc być dwukierunkowe: o przyjęciu oraz o odmowie przyjęcia zabezpieczenia. Ponadto gdyby sam wniosek skutkował obowiązkiem przyjęcia zabezpieczenia zbędne byłoby ustanawianie możliwości kwestionowania wydanego w sprawie (wyłącznie przecież pozytywnego dla zobowiązanego) rozstrzygnięcia poprzez składnia zażalenia. Niezależnie jednak od powyższego Sąd wskazuje, że poza ramami niniejszego postępowania była okoliczność dotycząca przyczyny, dla której ustało postępowanie w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia - niekwestionowanym faktem jest bowiem to, że [...] października 2008 r. Dyrektor UKS w W. odmówił przyjęcia zabezpieczenia, zaś wobec wykonania decyzji z dnia [...] września 2008 r. w trybie przymusowym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. Dyrektor IS w W. umorzył postępowanie zażaleniowe na postanowienie Dyrektora UKS. W dniu 1 października 2009 r. w sprawie o sygn. III SA/Wa 486/09 tutejszy Sąd oddalił ponadto (choć jeszcze nieprawomocnie) skargę na postanowienie Dyrektora z dnia [...] stycznia 2009 r. Postępowanie w przedmiocie przyjęcia zabezpieczenia nie toczyło się więc w dacie wydawania postanowienia Naczelnika z dnia 21 stycznia 2009 r. uznającego zarzut Spółki braku wymagalności obowiązku za niezasadny oraz odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uznanie tego zarzutu za nieuzasadniony było więc prawidłowe, prawidłowo także Dyrektor IS w W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika. Inaczej mówiąc – w sprawie zasadniczego znaczenia nabiera okoliczność, że Spółka wniosła zarzuty w grudniu 2008 r., kiedy w obrocie prawnym już funkcjonowało postanowienie Naczelnika z dnia 14 października 2008 r. o odmowie przyjęcia zabezpieczenia. Poza niniejszą sprawą pozostaje natomiast to, czy owo postanowienie było legalne – Spółce przysługiwały w tym zakresie odrębne środki prawne – w tym skarga do sądu administracyjnego – z których Spółka zresztą skorzystała. W niniejszym postępowaniu w dniu składania zarzutów nie mieliśmy więc do czynienia z przyjęciem zabezpieczenia, zatem na podstawie art. 224a a contrario Ordynacji podatkowej oraz art. 33 punkt 2 i art. 34 ustawy egzekucyjnej uznanie zarzutów za bezzasadne było słuszne, gdyż postępowanie egzekucyjne mogło się toczyć nadal. Dokonywanie przez Sąd w niniejszym postępowaniu wiążącej oceny legalności odmowy przyjęcia zabezpieczenia byłoby niedopuszczalnym dublowaniem tej oceny, której służyło postępowanie zakończone wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 1 października 2009 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił. Zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie są zgodne z prawem.