III SA/Wa 1310/08

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia postanawia przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić go od kosztów sądowych oraz ustanowić dla niego radcę prawnego 1. Wnioskiem z 23 czerwca 2008 r. złożonym na urzędowym formularzu Skarżący K. P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, argumentując że osiągane dochody są niewielkie i pokrywają jedynie podstawowe wydatki. Skarżący odwołał się do postanowienia WSA w Warszawie wydanego w sprawie III SA/Wa 3128/06, w której przyznano mu prawo pomocy. Zaznaczył jednocześnie, że jego stan finansowy nie uległ znaczącej zmianie. Skarżący zamieszkuje z ojcem, z którym jednakże nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego. Poza lokalem mieszkalnym nie posiada żadnego majątku, a do przedmiotów o większej wartości zaliczył rower górski i zbiór książek filozoficznych. Źródłem utrzymania Skarżącego jest dochód z najmu, który po potrąceniu opłat i podatku wynosi 915 zł. Wysokość wydatków określił na kwotę 900 zł (wyżywienie 500 zł, komunikacja 200 zł, inne 200 zł). Do formularza Skarżący dołączył wyciąg z rachunku bankowego, umowy najmu, dowody potwierdzające wysokość opłat za wynajmowany lokal, zeznanie PIT-28 za 2007 r., zaświadczenia lekarskie. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 2. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 3. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). 4. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). 5. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. 6. Podkreślenia wymaga to, iż sytuacja materialna Skarżącego była już wcześniej przedmiotem analizy i to zarówno referendarza sądowego, jak i wojewódzkiego sądu administracyjnego, w efekcie której zwolniono go od opłat sądowych w sprawie III SA/Wa 3128/06 oraz ustanowiono dla niego pełnomocnika. Co prawda fakt przyznania Skarżącemu prawa pomocy w innej sprawie, nie obliguje referendarza sądowego do powielenia zapadłych uprzednio rozstrzygnięć, niemniej w przypadku gdy – jak w niniejszej sprawie - sytuacja Skarżącego nie uległa "znaczącej zmianie" referendarz sądowy rozstrzygnięciami tymi jest związany. Innymi słowy wnioski płynące z analizy sytuacji materialnej Skarżącego dokonanej w 2007 r. zachowują tu swoją aktualność. 7. Z oświadczeń Skarżącego wynika, iż jedynym jego źródłem utrzymania jest dochód z najmu mieszkania w wysokości 915 zł netto miesięcznie. Tyle też wynoszą jego miesięczne podstawowe wydatki, do których zaliczył wyżywienie (500 zł), komunikację (200 zł) i inne (200 zł). Choć wysokość uzyskiwanego dochodu uległa zmianie (zamiast wskazywanej poprzednio kwoty 732 zł kwota 915 zł obecnie), to jednak zmiana ta nie wpłynęła na poprawę sytuacji finansowej Skarżącego jako że zwiększeniu uległy również wydatki (ze wskazywanej poprzednio kwoty 730 zł do kwoty 900 zł obecnie). W praktyce kwota uzyskiwanego przez Skarżącego dochodu w całości przeznaczana jest na koszty utrzymania. 8. W świetle tych danych referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej - cel, w tym na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika mógłby doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji Skarżącego. Z tych też względów referendarz sądowy uznał, że wniosek Skarżącego jest zasadny. Rozstrzygając o przyznaniu prawa pomocy oraz o jego zakresie referendarz sądowy miał jednocześnie na względzie stan zdrowia Skarżącego (leczy się z powodu depresji) i wynikające z tego wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nieplanowanych wydatków, a także istniejący na obecnym etapie postępowania obowiązek sporządzenia skargi kasacyjnej (którą - jak wynika z pisma z 24 czerwca 2008 r. – Skarżący zamierza wnieść) przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego ("przymus adwokacki"). 9. Na marginesie referendarz sądowy zauważa, że prawo pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego, o którym mowa w piśmie z 24 czerwca 2008 r., przyznane zostało Skarżącemu w konkretnej sprawie, tj. w sprawie III SA/Wa 3128/06, a zatem nie rozciąga się ono na niniejsze postępowanie. Stąd też pouczenie Skarżącego o przysługującym mu prawie wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy było zasadne. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.