III SA/Wa 1320/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2008 r. sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego oddala skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego K. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec W. P. - Skarżącego w niniejszej sprawie, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...] obejmujących zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń i maj 2002r. oraz grudzień 2003r. Wnioskiem z dnia 23 lutego 2006r. Skarżący zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w K. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K., dotyczące orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Profesjonalnej Szkoły Biznesu - szkoły Wyższej. W uzasadnieniu stwierdził, że wykonanie postępowania egzekucyjnego pozbawi go środków do życia i przyniesie niepowetowaną szkodę materialną. Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, motywując swoje rozstrzygnięcie faktem, iż postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte. Pismem z dnia 25 maja 2006r. Skarżący wniósł zażalenie w którym wyjaśnił, że przedstawione w postanowieniu stanowisko nie jest zgodne ze stanem faktycznym, gdyż postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K.. Na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dna 13 lutego 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3545/06 uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Finansów i orzekł, że nie podlega ono wykonaniu w całości. Sąd w motywach rozstrzygnięcia wyjaśnił, że po wydaniu postanowienia przez organ nadzoru, w dniach 7 lipca 2007r. oraz 3 sierpnia 2007r. doręczono zobowiązanemu odpisy tytułów wykonawczych, a fakt ten, w ocenie Sądu, miał decydujący wpływ na możliwość rozpoznania wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007r. Minister Finansów uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] maja 2006r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej w K., ponownie rozpatrując sprawę postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2007r. odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego dotyczącego tytułu wykonawczego nr [...], stwierdzając, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego z dnia 23 lutego 2006r. oraz, że argumenty przez niego przedstawione nie są okolicznościami szczególnymi skutkującymi wstrzymaniem postępowania egzekucyjnego. W zażaleniu z dnia 4 września 2007r. Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa poprzez nierespektowanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007r. oraz ponownie wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego i zwrot kwot uzyskanych w wyniku przeprowadzonych czynności egzekucyjnych. W uzasadnieniu wyjaśnił m.in. iż w kwestiach finansowych uczelni kompetencje do zarządzania majątkiem i środkami pieniężnymi posiadał jedynie jej Kanclerz - J. S.. Skarżący zajmował się natomiast jedynie sprawami dydaktycznymi i naukowymi uczelni. Urząd Skarbowy K. ani Izba Skarbowa w K. nie zbadały ksiąg handlowych uczelni, nie zbadały, co Kanclerz uczynił z pieniędzmi pobranymi od studentów. Organy nie zbadały również gdzie jest majątek uczelni. Zastanawiającym faktem jest okoliczność, iż organy skarbowe do J. S. nie wystąpiły z żadnymi roszczeniami, a nękają Profesora i byłego Rektora uczelni, co Skarżący odbiera jako szykanę i nagonkę na swoją osobę. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] lutego 2008r., utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. stwierdził, że zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) - dalej "u.p.e.a.", organy stanowiące nadzór nad egzekucją administracyjną uprawnione są do wstrzymania na czas określony i w szczególnie uzasadnionych przypadkach, czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez nadzorowany organ. Organ nie jest jednak zobligowany do zastosowania instytucji określonej w tym przepisie i może odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego. W oparciu o powyższe Minister Finansów uznał, iż podnoszone przez Skarżącego okoliczności nie stanowią podstawy do wstrzymania czynności egzekucyjnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008r. Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie prawa poprzez nierespektowanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007r., sygn. akt III SA/Wa 3545/06. Wniósł o wstrzymanie egzekucji oraz o zwrot kwot ściągniętych od niego w 2006r., w drodze egzekucji administracyjnej, bez prawomocnego wyroku Sądu. Skarżący wniósł także o zasądzenie zwrotu kosztów poniesionych niniejszej sprawie, jak również w sprawie zakończonej wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 13 lutego 2007r. W uzasadnieniu skargi Strona powtórzyła argumentacją zawartą w zażaleniu. Opisała sytuację, która jej zdaniem doprowadziła do powstania egzekwowanego zobowiązania podatkowego i powołała się na argumenty, w jej opinii wskazujące, iż postępowanie prowadzone przez organy podatkowe było nieprawidłowe. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty w niej zawarte okazały się chybione. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku postanowienia) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku załatwiania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Wyjaśnić również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd wydaje wyrok biorąc pod uwagę stan prawny oraz akta sprawy istniejące w dniu wydania zaskarżonego aktu; rozstrzyga przy tym, w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2008r. zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak tego żądano w skardze. Sąd zwraca uwagę, że przedmiotem zaskarżenia w rozpoznanej sprawie było postanowienie Ministra Finansów, utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z tej racji Skarżący nie mógł skutecznie w tak nakreślonych ramach stawiać zarzutów odnoszących się do innego przedmiotu. Chybiona była zatem argumentacja skargi odnosząca się do kwestii związanych z prawidłowością prowadzenia postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Profesjonalnej Szkoły Biznesu - Szkoły Wyższej w K.. Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut nierespektowania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2007r. Po pierwsze Sąd w wyroku tym badał legalność postanowienia Ministra Finansów w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania postępowania egzekucyjnego, a nie postanowienia w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Z oczywistych więc względów w wyroku tym Sąd nie dokonywał oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia przesłanek z art. 23 § 6 u.p.e.a. W powołanym orzeczeniu Sąd stwierdził, iż Minister Finansów orzekał w odmiennym stanie faktycznym w stosunku do stanu faktycznego istniejącego w dacie podejmowania rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji. Wskazując na naruszenie przepisów postępowania, WSA uchylił zaskarżone postanowienie, zlecając przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie. Organy wykonując zalecenia zawarte w rzeczonym wyroku, w ponownie przeprowadzonym postępowaniu ustaliły, iż brak jest przesłanek do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. W wyniku tych ustaleń rozpoznały sprawę merytorycznie, czego wynikiem jest rozstrzygnięcie odmawiające wstrzymania postępowania egzekucyjnego. Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 23 § 6 u.p.e.a., przypomnieć należy, iż zgodnie z tym przepisem organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach wstrzymać, na czas określony czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ, z zastrzeżeniem § 7, który nie ma w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Celem unormowania przewidzianego w tym przepisie jest w istocie rzeczy możliwość uwzględnienia w toku postępowania egzekucyjnego zaistniałych indywidualnych okoliczności, uzasadniających czasowe zaprzestanie prowadzenia egzekucji, stanowiące odstępstwo od zasady możliwe najszybszego wykonania zobowiązania, co uzasadnione jest chociażby z uwagi na koszty postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca w żaden sposób nie określił przy tym, jakiego rodzaju przypadki uznał za szczególnie uzasadnione w rozumieniu art. 23 § 6 u.p.e.a., ocenę w tym względzie pozostawiając organom orzekającym w konkretnej sprawie. Nie ulega jednak wątpliwości, że okoliczności uzasadniające wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w trybie tego przepisu muszą mieć charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że powinny odbiegać od występujących powszechnie. "Szczególny" w rozumieniu potocznym oznacza bowiem "odznaczający się czymś osobliwym, zwracający czymś uwagę; niezwykły, wyjątkowy, specjalny, nieprzeciętny" (por. Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003, t. IV, s. 638). Minister Finansów prawidłowo wskazał zatem na "wyjątkowość", jako istotną cechę zdarzeń (okoliczności) uzasadniających wstrzymanie postępowania egzekucyjnego. Uprawnione też było odwołanie się do sytuacji spowodowanych działaniem czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu, niezależnych od sposobu jego postępowania, a wynikających ze zdarzeń losowych. Okoliczności podnoszone przez Stronę takiego charakteru nie mają. Strona zasadność skargi (a wcześniej zażalenia) wywodzi z zupełnie innych okoliczności. Argumentacja skargi sprowadza się w istocie do kwestionowania prawidłowości decyzji przenoszącej na Skarżącego odpowiedzialność za zobowiązania Profesjonalnej Szkoły Biznesu - Szkoły Wyższej w K.. W tym zakresie Strona podnosiła m. in., iż organy nie ustaliły, gdzie znajduje się majątek uczelni. Zarzuciła także, iż w stosunku do Kanclerza J. S. organy nie wystąpiły z żadnymi roszczeniami, a nękają Profesora i byłego Rektora uczelni. Jak wskazano wyżej, tego rodzaju argumentacja nie może być rozpatrywana w niniejszej sprawie, gdyż wykracza ona poza ramy niniejszego postępowania. Sąd w niniejszym postępowaniu nie jest władny ocenić decyzji wydanych w trybie art. 116 ord. pod.. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, iż decyzje te są kwestionowane w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie. Fakt ten nie może mieć wpływu na ocenę szczególnie uzasadnionych przypadków, o których mowa w art. 23 § 6 u.p.e.a. Sąd nie mógł także rozpoznać zawartego w skardze wniosku o zwrot kwoty 3.200,00 zł wraz z należnymi odsetkami, która to suma w ocenie Skarżącego została wyegzekwowana bezprawnie w postępowaniu egzekucyjnym, bez prawomocnego wyroku Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do merytorycznego rozstrzygania sprawy i zastępowania w tym procesie organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Kontrolując legalność postanowienia Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2007r. Sąd uznał, iż odpowiada ono prawu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Wobec oddalenia skargi, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku Strony o zasądzenie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Stosownie bowiem do przepisu art. 200 P.p.s.a. zwrot kosztów postępowania przysługuje Skarżącemu jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Brak jest także podstaw do uwzględnienia wniosku Strony o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 3545/06, zakończonej prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 13 lutego 2007r. Stosownie bowiem do przepisu art. 210 §1 P.p.s.a. wniosek taki Strona mogła złożyć najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia. Niedopełnienie czynności złożenia wniosku w terminie wskazanym w powołanym przepisie skutkowało utratą prawa do żądania zwrotu kosztów postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem WSA z dnia 13 lutego 2007r.