III SA/Wa 1342/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-11

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Jarosław Trelka, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja charytatywna, która nie jest podatnikiem ani płatnikiem podatku VAT, może uzyskać indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą opodatkowania usług świadczonych przez operatora telefonii komórkowej w ramach zbiórki pieniędzy za pomocą SMS-ów?
Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ wniosek dotyczył sytuacji prawnopodatkowej operatora telefonii komórkowej, a nie bezpośrednio sytuacji wnioskodawcy (organizacji charytatywnej). Indywidualna interpretacja może dotyczyć jedynie sytuacji prawnej podmiotu, który jest lub będzie bezpośrednio związany prawami i obowiązkami o charakterze prawnopodatkowym wynikającymi z przedstawionego stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Organizacja charytatywna (Skarżący) wystąpiła do Ministra Finansów o interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku VAT, pytając, czy podstawa opodatkowania usług świadczonych przez operatora telefonii komórkowej w ramach zbiórki SMS-ów obejmuje kwotę pobieraną od użytkownika. Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że sprawa dotyczy sytuacji prawnopodatkowej operatora, a nie Skarżącego. Po utrzymaniu postanowienia w mocy przez Ministra, Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Trelka (sprawozdawca), Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług oddala skargę Pismem z dnia 16 marca 2009 r. Związek Stowarzyszeń F. zwany też dalej "Skarżącym" lub "Związkiem", wystąpił do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie, w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT usług świadczonych przez operatora telefonii komórkowej w opisanym stanie faktycznym. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Skarżący wyjaśnił, iż jest organizacją charytatywną, powołaną w celu m.in. prowadzenia działalności edukacyjnej i badawczej w zakresie materialnego i niematerialnego wspierania działań społecznie użytecznych, doskonalenia zarządzania środkami publicznymi oraz tworzenie przejrzystych warunków rozwoju organizacji przyznających dotację na cele społeczne. Dla realizacji swoich celów Skarżący dokonuje zbiórki pieniędzy przy wykorzystaniu krótkich wiadomości tekstowych, tzw. sms-ów. Schemat zbiórki pieniędzy przeprowadzanej w ten sposób przedstawia się następująco: Skarżący zawiera umowę z operatorem (lub operatorami) telefonii komórkowej (dalej: "operator"), na podstawie której udostępniany jej jest specjalny numer telefoniczny. Związek za pomocą środków masowego przekazu informuje potencjalnych darczyńców i użytkowników telefonów komórkowych (dalej: "użytkownik"), iż wysłanie sms-a na powyższy numer telefoniczny będzie skutkowało dokonaniem przez użytkownika darowizny na jego rzeczi. Jednocześnie Skarżący przekazuje użytkownikom informację o koszcie wysłania takiego sms-a. Funkcją wspomnianego sms-a nie jest przesyłanie wiadomości ani komunikatu przez użytkownika, a jedynie wykorzystanie powszechnie dostępnego i łatwego sposobu przekazywania darowizn organizacjom charytatywnym. Koszt "charytatywnego" sms-a jest kilka, a nawet kilkanaście razy wyższy od kosztu "zwykłego" sms-a. W zależności od ustaleń z konkretnym operatorem i ze względu na warunki techniczne, wysyłany sms powinien być pusty lub zawierać hasło typu: "pomagam", "krew", "pomoc" itp. Wymagane hasło, wraz z wyżej wspomnianym numerem telefonu, przekazywane jest przez Związek potencjalnym darczyńcom za pomocą środków masowego przekazu. Po wysłaniu przez użytkownika sms-a pod numer nadany Związkowi, operator obciąża użytkownika kosztem takiego sms-a. Następnie operator dokonuje przekazania kwot należnych od użytkowników na konto Związku. Wskazując na powyższe Skarżący zadał pytanie, czy podstawa opodatkowania VAT usług świadczonych przez operatora w przedmiotowym stanie faktycznym obejmuje kwotę pobieraną od użytkownika i przekazywaną przez niego na rachunek Związku. Zdaniem Skarżącego podstawa opodatkowania VAT usług świadczonych przez operatora nie obejmuje kwoty, którą operator pobiera od użytkownika i przekazuje na rachunek Związku. Skarżący uzasadniając, iż jest podmiotem zainteresowanym uzyskaniem odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie wskazał, że wysokość podstawy opodatkowania usług świadczonych przez operatora, a co za tym idzie stopień opodatkowania tych usług, wpływa na wysokość kosztów ponoszonych przez darczyńców - użytkowników. Zdaniem Skarżącego jest to okoliczność mająca bezpośredni wpływ na ilość darowizn uzyskiwanych z tytułu zbiórki przy wykorzystaniu sms-ów. Skarżący stanął na stanowisku, iż jest podmiotem uprawnionym do zwrócenia się z wnioskiem o udzielenie odpowiedzi na zadane wyżej pytanie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 29. ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Związek podkreślił, że powyższy przepis jest rezultatem przyjęcia do polskiego porządku prawnego postanowień art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej powoływanej jako "Dyrektywa VAT"), który stanowi, iż "w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług (...) podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymana lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej (...). Skarżący przedstawił też dalsze argumenty przemawiające, w jego ocenie, za stanowiskiem zaprezentowanym we wniosku, dotyczącym braku opodatkowania całej przekazywanej kwoty. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r., wydanym na podstawie art. 165a § 1 w związku z art. 14b § 1 i 14h Ordynacji podatkowej, Minister Finansów odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wymienionego wniosku Skarżącego. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie problem przedstawiony we wniosku nie dotyczy zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie Skarżącego. Dotyczy on sfery opodatkowania odrębnych podmiotów tj. operatorów. Zdaniem Organu odpowiedź na postawione we wniosku pytanie pozostaje bez wpływu na zakres opodatkowania Skarżącego podatkiem od towarów i usług. Wykładnia przepisów o podatku od towarów i usług mających zastosowanie do przedstawionego przez Skarżącego stanu faktycznego nie dotyczy jego sytuacji prawnopodatkowej. Analiza złożonego wniosku wskazuje, według Ministra, że Skarżącego nie łączy i nigdy łączyć nie będzie stosunek podatkowoprawny ze związkiem publicznoprawnym, którego przedmiotem jest opodatkowanie podatkiem od towarów i usług czynności wymienionych we wniosku. Obowiązek określenia właściwej podstawy opodatkowania, a tym samym "wyliczenia" właściwej kwoty podatku, nie będzie ciążył na Skarżącym, gdyż spoczywa on na podmiocie świadczącym opisaną we wniosku usługę. We wniosku Skarżący jednoznacznie wskazał bowiem, że usługi świadczone są przez operatora. Skoro wątpliwości odnoszą się do sytuacji prawnopodatkowej operatora, brak jest podstaw, aby to Skarżący występował o pisemną interpretację przepisów z tą sytuacją związanych. Organ zauważył, że wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych, przy czym składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego (art. 14b § 2 i § 3 Ordynacji). O zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczonych przez operatora decydować będzie treść stosunku prawnego łączącego operatora oraz użytkownika. Tym samym Organ nie ma możliwości uzyskania od Skarżącego informacji mającej bezpośredni wpływ na dokonanie właściwej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Minister ponadto podkreślił, że zgodnie z art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej wnioskodawca składa oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej, oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. Oświadczenie takie może złożyć tylko podmiot, którego sprawa dotyczy bezpośrednio (indywidualnie). Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie zarzucając mu naruszenie przepisu art. 14b § 1 ord. pod. W związku z powyższym wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie, na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, pisemnej interpretacji prawa podatkowego. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że kwestia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług sms-ów charytatywnych bezpośrednio wpływa na jego sytuację, a ściślej mówiąc na jej ekonomiczną stronę działalności. Skarżący dodał, że sprawa, o której mowa we wniosku, jest jego indywidualną sprawą. Odpowiedź na pytanie przedstawione we wniosku, odnoszące się do podstawy opodatkowania charytatywnych sms-ów, jest czynnikiem decydującym o kwocie darowizn uzyskanych ze zbiórek pieniędzy. A zatem interpretacja prawa podatkowego dokonana w odpowiedzi na złożony wniosek mając wpływ na wysokość darowizn będzie miała wpływ na wysokość środków, którymi dysponować będzie Skarżący na realizację celów statutowych. Operator występuje jedynie w roli pośrednika, który na podstawie umowy świadczy na rzecz Związku usługi polegające na skupieniu rozproszonych środków od użytkowników i przekazaniu ich na jego rzecz. Innymi słowy operator jest jedynie dzierżycielem środków, które otrzyma od użytkowników. Koszt ponoszony przez użytkownika nie jest zapłatą otrzymaną przez operatora tytułem wyświadczonej usługi. Oznacza to, że w świetle art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Kwota, którą operator obciąża użytkownika, nie jest częścią kwoty należnej stanowiącej podstawę opodatkowania. Związek pozostaje w ten sposób stroną stosunku z użytkownikiem, a przepisy prawa podatkowego wpływają na jego sytuację, określają bowiem, jaką kwotę otrzyma on wskutek darowizny. W związku z tym Skarżący uznał, że sprawa opodatkowania sms-ów charytatywnych pozostaje w ścisłym związku z jego sytuacją. Według Związku pojęcie "zainteresowanego", użyte w art. 14b § 1 Ordynacji, należy interpretować szerzej, niż dokonał tego Minister w zaskarżonym postanowieniu. Za "zainteresowanego" należy uznać każdy podmiot, u którego zainteresowanie wzbudzają prawnopodatkowe skutki danego stanu faktycznego, lub który zainteresowany jest uzyskaniem większej ilości informacji odnośnie zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Finansów utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] kwietnia 2009 r. W uzasadnieniu Organ podtrzymał dotychczasową argumentację dodając, że nie można podzielić poglądu, iż pojęcie "zainteresowanego" należy interpretować szeroko, i że praktycznie każdy podmiot może być potencjalnym wnioskodawcą. Treść art. 14b § 1 Ordynacji wyraźnie wskazuje, iż wniosek może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej może być taki stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe, której oceną prawną będą zainteresowane liczne podmioty. Nie powoduje to jednak, że każdy z tych podmiotów może wystąpić w roli "zainteresowanego" składającego wniosek. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę. Zarzucił mu naruszenie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, iż nie jest podmiotem zainteresowanym w jej indywidualnej sprawie. W uzasadnieniu skargi Skarżący powtórzył dotychczasową argumentację. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie z dnia z dnia 18 listopada 2009 r. Skarżący poparł swoje wcześniejsze stanowisko oraz zawnioskował do Sądu o rozstrzygnięcie sporu co do kwestii uznania za podmiot zainteresowany w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji. Skarżący zawnioskował też, aby Sąd orzekł w sprawie co do meritum, tj. aby rozstrzygnął, czy podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług świadczonych przez operatorów sieci komórkowych obejmuje kwotę pobieraną od użytkowników i przekazywaną na rachunek Skarżącego, czy też nie. Pozwala na to, według Związku, zasada, że sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Zaakcentował też informacyjną funkcję interpretacji podatkowej. W odpowiedzi na powyższe pismo Organ wskazał m.in., że sąd administracyjny nie jest związany co prawda granicami skargi, ale jest związany granicami sprawy. Wskazał też na gwarancyjną funkcję interpretacji. Taka funkcja nie znalazłaby zastosowania w razie udzielenia interpretacji w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Takiej kontroli podlegają m.in. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach oraz zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sporu między Stronami w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy Skarżący z mocy art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej był podmiotem legitymowanym do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego. W myśl przywołanego wyżej przepisu minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatnego. Sąd podziela uwagę, że pojęcie "zainteresowany" ma szerszy zakres, niż stosowane w przepisach Ordynacji podatkowej pojęcia podatnika, płatnika i inkasenta dotyczące wydawania interpretacji indywidualnych. Jednak w celu ustalenia, czy możliwe jest tak szerokie interpretowanie powyższego pojęcia, jak to przedstawił Skarżący w zażaleniu, a następnie skardze do tutejszego Sądu, konieczne jest rozważenie, w jakim kontekście normatywnym użyte ono zostało przez Ustawodawcę. Instytucja indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego ma na celu usunięcie ewentualnych wątpliwości co do prawnopodatkowych skutków dotyczących zastosowania konkretnego przepisu prawa podatkowego w konkretnym stanie faktycznym. Instytucja ta wywołuje jednak również dodatkowe skutki polegające na ochronie podmiotu, który zastosował się do treści wydanej w jego sprawie interpretacji indywidualnej. Stosownie do przepisu art. 14k § 1 Ordynacji podatkowej podmiot, który uzyskał interpretację i zastosował się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego interpretację indywidualną, chroniony jest przed skutkami jej wadliwości. Wnioskodawca zyskuje więc swego rodzaju gwarancję, że zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może mu szkodzić. W konsekwencji, dla zapewnienia zrealizowania obu powyższych funkcji, dla jakich wprowadzona została instytucja interpretacji (funkcja informacyjna oraz gwarancyjna), przewidziane zostały specjalne wymogi co do treści wniosku o udzielenie interpretacji, zawarte w art. 14b § 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższymi przepisami, podmiot występujący o wydanie interpretacji indywidualnej zobowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego lub przyszłego stanu faktycznego, jak również do złożenia oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej, oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty rozstrzygnięciem organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej. W razie złożenia fałszywego oświadczenia wydana interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych. (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej). Interpretacja nie jest udzielana w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku o interpretację są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej, albo gdy w tym zakresie sprawa została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (art.14b § 5 Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie Strony postępowania, zajmując przeciwne stanowiska, jako główny cel postępowania o udzielenie interpretacji przedstawiały funkcję informacyjną (Skarżący) lub też funkcję gwarancyjną (Minister Finansów). Sąd wskazuje jednak, że żadna z powyższych funkcji nie może zostać uznana za wiodącą i samoistnie wystarczającą do określenia właściwego kręgu podmiotów uprawnionych do uzyskania interpretacji. Dopiero uwzględnienie obu powyższych funkcji pozwala na prawidłowe określenie kręgu podmiotów zainteresowanych, a w konsekwencji uprawnionych w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie interpretacji. Za zainteresowanego, o którym mowa w art. 14b § 1 ordynacji podatkowej, uznać więc należy podmiot, który jest lub będzie w przyszłości bezpośrednio podmiotem praw i obowiązków o charakterze prawnopodatkowym, wynikających ze zrealizowania się stanu faktycznego (lub możliwości jego zrealizowania) przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji. W konsekwencji nie jest możliwe przyjęcie tak szerokiego pojęcia "zainteresowanego", jak prezentuje to Związek. Skarżący jest niewątpliwie zainteresowany rozstrzygnięciem co do podstawy opodatkowania w przypadku sms-ów "charytatywnych", jednak to jego zainteresowanie ma charakter ekonomiczny, faktyczny – w zależności od tego, jaka kwota uznana zostanie za podstawę opodatkowania zmianie ulegnie wysokość darowizny od użytkownika przekazanej przez operatora. Jednak w razie nieprawidłowego ustalenia przez operatora podstawy opodatkowania Skarżący nie poniesie żadnych konsekwencji prawnopodatkowych, nie będzie zobowiązywany (nie zaistnieje nawet taka potencjalna możliwość) przez organy podatkowe do zwrotu jakichkolwiek kwot, zaś osoby go reprezentujące nie staną się podmiotami postępowania karno-skarbowego. Skarżący nie może również, jak słusznie podniósł Organ, złożyć oświadczenia, o którym mowa w art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej, gdyż wobec niego nie może toczyć się żadne postępowanie w tak określonym we wniosku przedmiocie. Nie jest on adresatem norm prawnopodatkowych regulujących kwestię opodatkowania podatkiem od towarów i usług charytatywnych sms-ów. Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że zawarte w zaskarżonym postanowieniu rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Podmiot występujący z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji może wnioskować o określenie własnej sytuacji prawnopodatkowej, a nie sytuacji prawnopodatkowej innych podmiotów, w tym podmiotów związanych z wnioskodawcą stosunkami obligacyjnymi. Skoro problem przedstawiony we wniosku nie dotyczył zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie Skarżącego, lecz dotyczył sfery opodatkowania jego kontrahenta - operatora telefonii komórkowej, Minister Finansów prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji. Stanowisko Skarżącego oznacza de facto, że Minister zobowiązany jest do udzielenia interpretacji każdemu, kto się o nią zwróci, i kto wykaże jakikolwiek związek ze stanem faktycznym zaprezentowanym we wniosku. Takiego stanowiska nie można zaakceptować. Sąd wskazuje ponadto, że wniosek Skarżącego o merytoryczne rozpoznanie sprawy interpretacji indywidualnej przez Sąd nie mógłby zostać rozpoznany nawet gdyby ustalone zostało, że Skarżący istotnie jest podmiotem zainteresowanym. Sądy administracyjne nie zostały bowiem powołane do stosowania prawa administracyjnego poprzez konkretyzację stosunków administracyjnoprawnych, ale do kontroli legalności konkretyzacji powyższych stosunków przez organy administracji, czego potwierdzeniem jest okoliczność, że uwzględniając skargę sądy administracyjne wydają co do zasady orzeczenia o charakterze kasacyjnym. Oznacza to, że sądy administracyjne nie mogą rozstrzygać spraw administracyjnych. Jedyny wyjątek od powyższej zasady przewiduje art. 146 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa. Dotyczy to jednak tylko sytuacji w których uprawnienie lub obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa i nie zachodzi potrzeba ich konkretyzacji. Podzielić należy stanowisko Związku, że rozpoznając skargę sąd administracyjny I instancji nie jest związany jej granicami (zarzutami i wnioskami), ale z drugiej strony prawidłowo zauważył Minister, że sąd taki jest jednak związany granicami sprawy. W niniejszym postępowaniu granice sprawy zostały zdeterminowane postanowieniami odmawiającymi wszczęcia postępowania w przedmiocie udzielenia interpretacji – Sąd mógł zatem zbadać legalność tych jedynie postanowień. Oceniając zaistniały w niniejszej sprawie problem podatkowy od strony merytorycznej Sąd nie tylko wyszedłby poza granice sprawy, ale dodatkowo, zamiast kontrolować administrację publiczną, przejąłby jej funkcję. Sąd natomiast sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, a nie stosuje i nie egzekwuje prawa administracyjnego (w tym podatkowego) w konkretnych sprawach. Specyficzny charakter postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej nie zmienia tej zasady. Wobec powyższego, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło