III SA/Wa 1345/18

WyrokWSA w Warszawie2019-04-09

Skład orzekający: Agnieszka Olesińska, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jacek Kaute

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynność polegająca na nieodpłatnym przeniesieniu przez likwidowaną spółdzielnię prawa użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz jej członków, w celu zwrotu zaliczek wpłaconych na poczet wkładów budowlanych, skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie spółdzielni?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że czynność nieodpłatnego przeniesienia prawa użytkowania wieczystego przez likwidowaną spółdzielnię na rzecz jej członków w celu zwrotu zaliczek na poczet wkładów budowlanych stanowi wykonanie świadczenia niepieniężnego w celu uregulowania zobowiązania. W związku z tym, zastosowanie znajduje art. 14a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a po stronie spółdzielni powstaje przychód w wysokości uregulowanego zobowiązania lub wartości rynkowej świadczenia, jeśli jest ona wyższa. Sąd oddalił skargę, przyznając rację organowi interpretacyjnemu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia S. w likwidacji, która nabyła prawo użytkowania wieczystego nieruchomości ze środków wpłaconych przez członków na poczet wkładów budowlanych, zamierzała przenieść to prawo na członków w formie nieodpłatnej, jako zwrot zaliczek. Spółdzielnia wystąpiła o interpretację indywidualną, twierdząc, że czynność ta nie spowoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał stanowisko spółdzielni za nieprawidłowe, wskazując na zastosowanie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Olesińska, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca) sędzia WSA Jacek Kaute, Protokolant referent stażysta Magdalena Frąckiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi S. z siedzibą w [...[ w likwidacji na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 marca 2018 r. nr 0114-KDIP2-3.4010.20.2018.1.KK w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę Pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. S. w likwidacji (zwana dalej: "S.", "Wnioskodawcą" lub "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 marca 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Zaskarżona interpretacja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Skarżąca wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej konsekwencji podatkowych przeniesienia na dotychczasowych członkow S. udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej. We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe: S. w W. w likwidacji zrzesza 25 członków, będących osobami fizycznymi. S. jest użytkownikiem wieczystym nieruchomości niezabudowanej, stanowiącej działkę nr ewid. [...] z obrębu [...], która położona jest w W., w rejonie ul. [...] i ul. [...]. Powyższe prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte ze środków pieniężnych pochodzących od członków S., którzy uiszczali je na jej rzecz tytułem zaliczek na poczet wkładów budowlanych. S. podejmowała różne próby rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, jednakże nie rozpoczęła dotychczas budowy osiedla domów jednorodzinnych. W dniach 29 sierpnia 2017 r. i 14 września 2017 r., Walne Zgromadzenie S. w W. podjęło uchwały o postawieniu S. w stan likwidacji. Stosownie do postanowienia zawartego w art. 125 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1285 ze zm., dalej "Prawo spółdzielcze"), Walne Zgromadzenie postanowiło, że majątek pozostały po zaspokojeniu należności przypadających od S. osobom trzecim, zostanie podzielony w całości pomiędzy dotychczasowych członków Spółdzielni i służyć będzie niepieniężnemu zwrotowi zaliczek wniesionych dotychczas na poczet wkładów budowlanych. Oznacza to, że po postawieniu S. w stan likwidacji i zaspokojeniu lub zabezpieczeniu wszystkich wierzytelności w sposób określony w art. 125 § 2 Prawa spółdzielczego, czyli poprzez złożenie kwot potrzebnych na ich pokrycie do depozytu sądowego, każdy z dotychczasowych członków S. otrzyma udział w powyższym prawie użytkowania wieczystego, na podstawie sporządzonych w formie aktów notarialnych umów przeniesienia na dotychczasowych członków udziałów w prawie użytkowania wieczystego. Tak przekazane prawo użytkowania wieczystego nie będzie stanowiło przedsiębiorstwa ani zorganizowanej części przedsiębiorstwa, gdyż nie będzie służyć prowadzeniu przez osoby fizyczne (dotychczasowych członków S. w W. w likwidacji) działalności gospodarczej, lecz jedynie wykorzystane będzie do zaspokojenia przez każdą z osób fizycznych jej potrzeb mieszkaniowych. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy dokonana w formie aktów notarialnych nieodpłatna czynność przeniesienia na dotychczasowych członków S. udziałów w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej, stanowiącej działkę nr ewid. [...] z obrębu [...], która położona jest w W., w rejonie ul. [...] i ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą [...] nr [...], spowoduje po stronie Skarżącej powstanie przychodu, który podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, stosownie do art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2343 ze zm., dalej "u.p.d.o.p.")? Zdaniem Wnioskodawcy na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. Przekazanie majątku likwidowanej S. w W. w likwidacji na rzecz jej dotychczasowych członków nie doprowadzi do powstania po stronie S. przysporzenia. Zdaniem Wnioskodawcy, aby można mówić o powstaniu przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p., musi dojść po stronie podatnika do definitywnego przysporzenia majątkowego. Opisana we wniosku nieodpłatna czynność nie wiąże się z powstaniem po stronie S. jakiegokolwiek przysporzenia, a wręcz przeciwnie, prowadzi do obniżenia jej majątku o wartość aktywu, który zostanie wydany dotychczasowym jej członkom. Przysporzenie majątkowe będzie zatem miało miejsce, ale po stronie dotychczasowych członków, którzy otrzymają najbardziej istotny składnik majątkowy likwidowanej S. W sytuacji braku odpłatności przy przekazaniu składników majątku przez S., również art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie może być stosowany w stosunku do zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Zgodnie z tym przepisem, przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Pod pojęciem "odpłatny", należy rozumieć taki, za który się płaci, wymagający zapłacenia, wymagający zwrotu kosztów. Jednostronna czynność prawna, polegająca na przeniesieniu majątku S. na jej dotychczasowych członków, w związku z likwidacją, nie będzie czynnością odpłatną czy wzajemną. S. i jej dotychczasowych członków nie będzie wiązał stosunek umowny, który przewidywałby jakąkolwiek odpłatność za przeniesienie składników majątku. Przekazanie, w szczególności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej dokonywane jest w celu zakończenia interesów bieżących S., a nie w celu otrzymania odpłatności. Z tego względu brak jest podstaw do zastosowania w analizowanym stanie - zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o udzielenie interpretacji - przepisu 14 ust. 1 u.p.d.o.p. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej "organ interpretacyjny") w interpretacji indywidualnej z dnia 15 marca 2018 r. uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. Zdaniem organu, zagadnienie przedstawione przez Wnioskodawcę w przedmiotowym wniosku dotyczy rozstrzygnięcia kwestii, czy czynność polegająca na przeniesieniu przez S. na rzecz członków S. udziałów w prawie użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości z tytułu zwrotu zaliczek wniesionych przez nich na poczet wkładów budowlanych, spowoduje powstanie po stronie S. przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. W myśl art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Na podstawie ww. przepisu przychodem jest - co do zasady - każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną, o ile nie została wyłączona z przychodów podatkowych na podstawie art. 12 ust. 4 u.p.d.o.p. Użycie w powyższym przepisie sformułowania "otrzymane" oznacza, że momentem powstania przychodu pieniężnego jest moment otrzymania, czyli wpływu bezpośrednio do majątku podatnika (względnie na jego rachunek) wymienionych środków, skutkującego powstaniem po stronie podatnika możliwości dysponowania tymi środkami. Jednocześnie należy zauważyć, że od 1 stycznia 2015 r. ustawodawca nowelizacją z dnia 29 sierpnia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328) ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dodał art. 14a, który doprecyzował kwestię skutków podatkowych regulowania zobowiązań poprzez wykonanie świadczenia niepieniężnego. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Przepisy art. 14 ust. 1-3 u.p.d.o.p. stosuje się odpowiednio. Organ interpretacyjny podkreślił, że powyższy katalog ma charakter przykładowy, a omawiane skutki podatkowe wywołuje spełnienie każdego świadczenia niepieniężnego przez podatnika. Na potwierdzenie tego przywołał wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Po 2430/15 (wszystkie wyroki powołane w niniejszym uzasadnieniu dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym Sąd stwierdził, że "(...) Intencją ustawodawcy było bowiem niewątpliwie doprecyzowanie zasad powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu w sytuacji wykonania świadczenia niepieniężnego w celu uregulowania w całości lub w części ciążącego na podatniku zobowiązania. Cel ten został osiągnięty poprzez wprowadzenie do ustawy o PIT przepisu art. 14a. Podkreślenia wymaga, że tytuł, z jakiego zobowiązanie to powstało ma znaczenie wtórne, ponieważ ustawodawca posłużył się zwrotem "w tym z tytułu" co oznacza, że wskazane w ustawie przypadki mają charakter przykładowy". Z przedstawionego przez Wnioskodawcę opisu zdarzenia przyszłego wynika, że stosownie do postanowienia zawartego w art. 125 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze, Walne Zgromadzenie postanowiło, że majątek pozostały po zaspokojeniu należności przypadających od S. osobom trzecim, zostanie podzielony w całości pomiędzy dotychczasowych członków S. i służyć będzie niepieniężnemu zwrotowi zaliczek wniesionych dotychczas na poczet wkładów budowlanych. Biorąc powyższe pod uwagę organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której S. przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (przeniesienia prawa wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości) reguluje zobowiązanie wynikające z postanowień Walnego Zgromadzenia (tj. zwrotu zaliczek na poczet wkładów budowlanych). Zatem w sytuacji, gdy S. ureguluje swoje zobowiązanie poprzez wykonanie świadczenia niepieniężnego (w formie rzeczowej), powstanie u niej przychód w wysokość wartości uregulowanego zobowiązania. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego (wartość rynkowa przekazanej na skutek uregulowania zobowiązania rzeczy) jest wyższa niż wysokość uregulowanego zobowiązania, przychodem będzie wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego (wydanej rzeczy). Art. 14a ust. 1 jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. i w rozpatrywanym zdarzeniu przyszłym przychód Wnioskodawcy ustalany będzie właśnie na podstawie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia zaskarżonej interpretacji. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte we wniosku z dnia 10 stycznia 2018 r. w całości, a w szczególności twierdzenie, zgodnie z którym nieodpłatna czynność nie wiąże się z powstaniem po stronie S. jakiegokolwiek przysporzenia, a wręcz przeciwnie, prowadzi do obniżenia jej majątku o wartość aktywu, który zostanie wydany dotychczasowym jej członkom. Przysporzenie majątkowe będzie zatem miało miejsce, ale po stronie dotychczasowych członków, którzy otrzymają najbardziej istotny składnik majątkowy likwidowanej S. W ocenie Skarżącej, przytoczone w uzasadnieniu interpretacji orzeczenia sądów administracyjnych miały incydentalny charakter. Skarżąca wskazała na następujące orzeczenia sądów administracyjnych, z których wynika, że jej stanowisko zawarte we wniosku z dnia 10 stycznia 2018 r. było jak najbardziej zasadne: 1) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 146/16, w którym m. in. stwierdzono, że "Dokonane w ramach likwidacji przekazanie majątku wspólnikom - udziałowcom nie będzie skutkowało uzyskaniem przez nią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych"; 2) wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2015 r., sygn. akt II FSK 2844/12, zgodnie z którym "Czynność podziału między wspólników masy likwidacyjnej spółki (...), w wyniku której następuje przeniesienie na wspólników prawa własności składników majątku likwidowanej (...) nie jest odpłatnym zbyciem tego majątku i w konsekwencji nie powoduje powstania przychodu z tego tytułu"; 3) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 października 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 976/16, w którym m.in. czytamy, że "Przekazanie majątku na rzecz wspólników nie generuje przysporzenia po stronie spółki (którego pojawienie się jest elementem koniecznym powstania przychodu podatkowego), ale stanowi jedynie element "korporacyjny" konieczny do wykreślenia spółki z rejestru sądowego"; 4) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 993/16 stwierdzający m.in. że "Przekazanie wspólnikowi majątku likwidowanej spółki (....) jest to czynność prawna jednostronna, a przy tym nieodpłatna, ponieważ dokonując jej, spółka nie otrzymuje niczego w zamian. Przekazanie majątku na rzecz wspólników nie generuje przysporzenia po stronie spółki (którego pojawienie się jest elementem koniecznym powstania przychodu podatkowego), ale stanowi jedynie element "korporacyjny" konieczny do wykreślenia spółki z rejestru sądowego. (...) Likwidacyjne wydanie majątku spółki nie jest stosunkiem umownym pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. Tylko taka relacja mogłaby stanowić o wystąpieniu przychodu. Jest to czynność techniczna będąca częścią procesu likwidacyjnego. Dokonane w ramach likwidacji przekazanie majątku wspólnikom udziałowcom nie będzie zatem skutkowało uzyskaniem przez nią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych"; 5) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z siedzibą w Gdańsku z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1129/16 stwierdzający, że "Likwidacyjne wydanie majątku spółki nie jest stosunkiem umownym pomiędzy wierzycielem i dłużnikiem. Tylko taka relacja mogłaby stanowić o wystąpieniu przychodu. Jest to czynność techniczna będąca częścią procesu likwidacyjnego"; 6) Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 400/16, w myśl którego "W przypadku likwidacji spółki po spłacie wierzycieli, nie można mówić o powstaniu przychodu w związku z obowiązkiem zwrotu w naturze udziałowcom spółki pozostałych składników majątku. Tego rodzaju sytuacja nie stanowi regulowania zobowiązania poprzez wykonanie zobowiązania niepieniężnego". Mając na względzie powyższe orzeczenia Skarżąca podniosła, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku, nie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., czyli datio in solutum, to jest uregulowanie zobowiązania skutkujące uzyskaniem jakiegokolwiek przychodu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że stosownie do treści art. 134 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 57a p.p.s.a. skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sporu miedzy Skarżącą a organem interpretacyjnym jest to, czy w opisanym we wniosku o wydanie interpretacji zdarzeniu przyszłym do czynności przeniesienia udziałów w prawie użytkowania wieczystego na dotychczasowych członków S. znajdzie zastosowanie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., a tym samym po stronie S. powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Istotne jest przy tym, że wnosząc o wydanie interpretacji S. wskazała, że majątek pozostały po zaspokojeniu należności przypadających od S. osobom trzecim, zostanie podzielony w całości pomiędzy dotychczasowych członków S. i służyć będzie niepieniężnemu zwrotowi zaliczek wniesionych dotychczas na poczet wkładów budowlanych. W ocenie Wnioskodawcy przekazanie majątku likwidowanej S. w W. w likwidacji na rzecz jej dotychczasowych członków nie doprowadzi do powstania po stronie S. przysporzenia. S. uważa planowane przeniesienie udziałów w prawie użytkowania wieczystego na dotychczasowych członków S. za czynność nieodpłatną, z którą nie wiąże się powstanie po jej stronie jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego Argumentuje, że jednostronna czynność prawna, polegająca na przeniesieniu majątku S. na jej dotychczasowych członków, w związku z likwidacją, nie będzie czynnością odpłatną czy wzajemną. Podnosi, że przekazanie w szczególności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości niezabudowanej dokonywane jest w celu zakończenia interesów bieżących S., a nie w celu otrzymania odpłatności. Natomiast Organ interpretacyjny podkreślił, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której S. przez wykonanie świadczenia niepieniężnego (przeniesienia prawa wieczystego użytkowania niezabudowanej nieruchomości) zamierza uregulować zobowiązanie (tj. dokonać zwrotu zaliczek na poczet wkładów budowlanych). W takiej sytuacji dojdzie do wykonania zobowiązania ciążącego na S. w formie świadczenia niepieniężnego, a zatem do wypełnienia przesłanek wynikających z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. Zdaniem Sądu rację należy przyznać organowi interpretacyjnemu. Zgodnie z art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia. Jeżeli jednak wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem, przychód ten określa się w wysokości wartości rynkowej świadczenia niepieniężnego. Przepisy art. 14 ust. 1-3 tej ustawy stosuje się odpowiednio. Przepis art. 125 § 1 Prawa spółdzielczego reguluje kolejność zaspokajania należności przypadających od spółdzielni w przypadku likwidacji spółdzielni. O ile należności nie są jeszcze wymagalne lub są sporne, kwoty potrzebne na ich pokrycie powinny być złożone do depozytu sądowego (art. 125 § 2 Prawa spółdzielczego). Stosownie do art. 125 § 3 Prawa spółdzielczego, z kwot pozostałych po spłaceniu wszystkich należności i po złożeniu do depozytu sądowego sum całkowicie zabezpieczających należności sporne lub niewymagalne dokonuje się stosunkowej wypłaty udziałów. Wypłaty tej nie można jednak dokonać przed upływem sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia wzywającego wierzycieli. Wierzyciele, którzy zgłosili wierzytelności po upływie tego terminu, mogą ich dochodzić z nierozdzielonego jeszcze majątku spółdzielni (art. 125 § 4 Prawa spółdzielczego). Zgodnie natomiast z art. 125 § 5 tej ustawy, pozostały majątek zostaje przeznaczony na cele określone w uchwale ostatniego walnego zgromadzenia. Jeżeli uchwała walnego zgromadzenia nie zawiera stosownego wskazania, likwidator przekazuje pozostały majątek nieodpłatnie na cele spółdzielcze lub społeczne (art. 125 § 6 Prawa spółdzielczego). Skarżąca powołuje się na orzecznictwo dotyczące przekazania majątku likwidowanej spółki na rzecz wspólników tej spółki, w którym podkreśla się, że przekazanie wspólnikom majątku likwidowanej spółki jest czynnością nieodpłatną, ponieważ dokonując jej spółka nie otrzymuje niczego w zamian. Należy jednak podkreślić, że inna sytuacja będzie miała miejsce w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji. Wnioskodawca wskazał bowiem wyraźnie, że Walne Zgromadzenie S. postanowiło, że majątek pozostały po zaspokojeniu należności przypadających od S. osobom trzecim zostanie podzielony w całości pomiędzy dotychczasowych członków S. i służyć będzie niepieniężnemu zwrotowi zaliczek wniesionych dotychczas na poczet wkładów budowlanych. Wynika z tego, że S. jest zobowiązana do zwrotu swoim członkom zaliczek wniesionych dotychczas na poczet wkładów budowlanych. Jednocześnie nie zamierza zwrócić tych zaliczek w formie pieniężnej, lecz planuje wykonać ciążące na niej zobowiązanie poprzez wykonanie świadczenia niepieniężnego (przeniesienie udziałów w użytkowaniu wieczystym nieruchomości). Podkreślić należy, że art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), zgodnie z którym interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, wskazuje na silne powiązanie interpretacji indywidualnej z wnioskiem zainteresowanego. Wymóg zaprezentowania w niej wyczerpującego opisu przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego jest niezbędny i nie jest podyktowany względami czysto technicznym związanymi z publikacją interpretacji czy udostępnianiem właściwym organom podatkowym. Istota tkwi bowiem w tym, że organ interpretujący jest związany treścią wniosku. Związanie organu interpretacyjnego treścią wniosku oznacza, że w jednoinstancyjnym postępowaniu interpretacyjnym bazuje on wyłącznie na takim opisie stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego, jakie przedstawi zainteresowany. Stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) przedstawiony we wniosku konstytuuje przedmiotowy zakres sprawy o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, a przez to i zakres (samej) udzielonej interpretacji. Podatkowy organ interpretacyjny ocenia więc możliwość zastosowania prawa podatkowego w odniesieniu do konkretnego, przedstawionego przez wnioskodawcę, stanu faktycznego i w relacji do tego obszaru dokonuje także operatywnej wykładni przepisów prawa, których potencjalną subsumcję rozważa (K. Teszner, Komentarz aktualizowany do art.14(c) ustawy - Ordynacja podatkowa, Lex Omega). We wniosku o wydanie interpretacji Skarżąca wskazała, że majątek pozostały po zaspokojeniu należności przypadających od Spółdzielni osobom trzecim służyć będzie niepieniężnemu zwrotowi zaliczek wniesionych na poczet wkładów budowlanych. Organ interpretacyjny jest tym związany. Tym samym, w ocenie Sądu, opisane we wniosku o interpretację zdarzenie przyszłe będzie polegało nie tylko na podziale między członków likwidowanej S. jej majątku, lecz także na spełnieniu świadczenia niepieniężnego w miejsce świadczenia pieniężnego, do którego S. jest zobowiązana. Do zdarzenia tego będzie miał zastosowanie art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik przez wykonanie świadczenia niepieniężnego reguluje w całości lub w części zobowiązanie, w tym z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji), przychodem takiego podatnika jest wysokość zobowiązania uregulowanego w następstwie takiego świadczenia (bądź wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego, o ile wartość rynkowa świadczenia niepieniężnego jest wyższa niż wysokość zobowiązania uregulowanego tym świadczeniem). Użycie w tym przepisie sformułowania "w tym" wskazuje, że zawarte w nim wyliczenie ma jedynie charakter przykładowy, a zobowiązania z tytułu z tytułu zaciągniętej pożyczki (kredytu), dywidendy, umorzenia albo zbycia w celu umorzenia udziałów (akcji) nie są jedynymi, a jedynie przykładowo wymienionymi, zobowiązaniami, których uregulowanie w drodze niepieniężnej powoduje powstanie przychodu. W ocenie Sądu, omawiany art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. znajduje zastosowanie nie tylko w przypadku zobowiązania pieniężnego, które zostaje zaspokojone w formie niepieniężnej, przy zastosowaniu instytucji prawnej datio in solutum. Ze sformułowania art. 14a ust. 1 wynika bowiem, że znajduje on zastosowanie w przypadku świadczeń niepieniężnych, wykonywanych w celu uregulowania w całości lub w części zobowiązań o określonej wysokości. Przepis wskazuje bowiem, że przychodem dłużnika jest "wysokość zobowiązania" uregulowanego w następstwie świadczenia niepieniężnego. Zdaniem Sądu również uregulowanie w drodze niepieniężnej zobowiązania do zwrotu wniesionych wcześniej zaliczek na poczet wkładów budowlanych spowoduje powstanie przychodu po stronie S., zgodnie z brzemieniem przepisu art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p. Nie jest zatem zasadny zarzut S., która twierdzi, że w stanie faktycznym opisanym we wniosku o wydanie interpretacji nie zachodzi sytuacja, o jakiej mowa w art. 14a ust. 1 u.p.d.o.p., czyli datio in solutum, to jest uregulowanie zobowiązania skutkujące uzyskanie jakiegokolwiek przychodu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło