III SA/Wa 1353/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-17
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej w stanie upadłości, która nie prowadzi działalności operacyjnej, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, jeśli nie przedstawi ona szczegółowej dokumentacji finansowej mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy osobie prawnej w stanie upadłości, ponieważ mimo wezwania sądu nie wykazała ona w sposób niebudzący wątpliwości, że jej stan majątkowy uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania. Brak prowadzenia działalności operacyjnej nie zwalnia z obowiązku przedstawienia dokumentacji finansowej, która pozwoliłaby ocenić zdolność do ponoszenia kosztów sądowych.Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości M. Spółka Akcyjna w upadłości złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie 24452 zł, argumentując niewypłacalność spółki i brak środków. Sąd wezwał do przedstawienia szczegółowej dokumentacji finansowej, na co strona odpowiedziała, że w stanie upadłości nie jest w stanie jej przedstawić. Sąd uznał, że strona nie uprawdopodobniła swojej złej sytuacji finansowej w sposób niebudzący wątpliwości.Rozstrzygnięcie
Odmówiono stronie skarżącej przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku Syndyka Masy Upadłości M. Spółka Akcyjna w upadłości o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości M. Spółka Akcyjna w upadłości na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od września 2005 r. do marca 2006 r. p o s t a n a w i a odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy
1. Syndyk Masy Upadłości M.. Spółka Akcyjna w upadłości (dalej także jako strona lub skarżący) wniosła na formularzu PPPr, o przyznanie prawa pomocy. Strona wskazała, że kwota z tytułu wpisu sądowego w wysokości 24452,- zł jest kwotą "niebagatelną", której zapłata łączy się z uzasadnionymi trudnościami. Strona poinformowała o tym, że : - spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i koncentruje się na ochronie swoich praw w toku postępowań; - nie posiada żadnych środków na rachunkach bankowych; - spółka jest niewypłacalna, a obowiązek zapłaty wpisu wpłynie bezpośrednio na pogłębienie się jej złej sytuacji; - nie posiada nadwyżek pieniężnych, które mogłaby przeznaczyć na opłacenie wpisu. Nadto spółka wskazała, że w dniu 22 lutego 2010 r. majątek spółki został zlikwidowany, zaś środki uzyskane w ten sposób zostały w części przeznaczone na spłatę pracowników, a w dalszej części na spłatę wierzycieli.
2. Pismem z 30 maja 2011 r., referendarz sądowy wezwał o nadesłanie dodatkowych, szczegółowych informacji o sytuacji majątkowej skarżącej (nadesłanie bilansu, odpisów wyciągów z rachunków bankowych, zestawienie należności i zobowiązań, wskazanie źródeł finansowania działalności – etc).
3. Strona, pismem z 9 czerwca 2011 r., poinformowała, ze "spółka znajduje się w stanie upadłości ogłoszonej na podstawie postanowienia Sądu Upadłościowego z 28 czerwca 2007 r.". W związku z tym nie prowadzi działalności operacyjnej i nie ma możliwości przedstawienia Sadowi dokumentacji wskazanej w wezwaniu.
4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, czy stan majątkowy nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
5. Zgodnie z treścią art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2002 r. Nr 153 Poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być
Sygn. akt III SA/Wa 1353/11
przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, jeśli strona wykaże, ze nie ma jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, osoba prawna zobowiązana jest wykazać, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504). Z treści uzasadnienia formularza PPR wynika, ze strona ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.
6. Pomimo skutecznie doręczonego wezwania strona nie uprawdopodobniła ona swojej złej sytuacji finansowej, co jest warunkiem przyznania jej prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie.
Fakt nieprowadzenia działalności operacyjnej, związanej z całokształtem bieżącej, operacyjnej działalności przedsiębiorstwa, zakupem czynników produkcji lub towarów oraz sprzedażą wyrobów, robót, usług, towarów, a także składników majątkowych, nie oznacza braku działalności finansowej spółki. Dowodem może być choćby udział pełnomocnika w sprawie, czy fakt zaspokajania wierzycieli w przewidzianym do tego trybie. Stad uwaga z pisma z 9 czerwca 2011 r. nie jest okolicznością usprawiedliwiającą nienadesłanie wnioskowanych dokumentów.
Wezwanie referendarza sądowego miało za przedmiot ustalenie j a k i e środki finansowe są w dyspozycji podmiotu wnoszącego skargę, by możliwa była ocena zdolności strony do ponoszenia kosztów sadowych. Na istnienie środków finansowych wskazują oświadczenia strony z uzasadnienia z formularza PPR o braku "nadwyżek pieniężnych", o wpływie uiszczenia wpisu na stan finansów skarżącego. Z tych samych oświadczeń referendarz sądowy wnioskuje o zaspokajaniu wierzycieli, czego dotyczył jeden z punktów wezwania, na które skarżący nie udzielił odpowiedzi. W dyspozycji syndyka należało nadesłanie informacji źródłach finansowania prowadzonej działalności, nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych za okres, kiedy spółka p r o w a d z i ł a działalność, czy nadesłanie faktur VAT.
Z tego powodu należało uznać, że strona nie wykazała - w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości - że stan majątkowy uniemożliwia jej poniesienie
Sygn. akt III SA/Wa 1353/11
kosztów postępowania i tym samym uzasadnionym jest udzielenie jej swoistej dotacji ze Skarbu Państwa (zob. postanowienie NSA z 16 września 2008 r., I FZ 284/08), co musiało znaleźć wraz w sentencji postanowienia.\
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3 p.p.s.a., art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło