III SA/Wa 1359/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wstrzymania egzekucji prowadzonej ze świadczenia emerytalno-rentowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata- Pismem z 24 lutego 2010 r. L. B. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, celem wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W dniu 26 lutego 2010 r. Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dokumentów dotyczących jego aktualnej sytuacji finansowej. W odpowiedzi Skarżący nadesłał wypełniony formularz, w którym powtórzył, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Nie posiada żadnego majątku, ani przedmiotów wartościowych. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu renty/emerytury w wysokości 1.033 zł, a jego żona w wysokości 1.358 zł. Łączny dochód Wnioskodawcy i jego żony wynosi 2.391 zł miesięcznie. Skarżący odwołał się od swojego wcześniejszego pisma z 16 września 2009 r., z którego wynika, iż jego miesięczne wydatki przekraczają uzyskiwany dochód o 157,55 zł. Dodatkowo Skarżący wyjaśnił, iż jest osobą poważnie chorą, niepełnosprawną. Szereg dokumentów potwierdzających powyższe okoliczności Skarżący załączył do wcześniejszego wniosku o prawo pomocy złożonego w przedmiotowej sprawie - postanowieniem z [...] października 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 1359/09 WSA w Warszawie zwolnił Skarżącego od wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Jednoczenie Skarżący wniósł o ustanowienie jego adwokatem z urzędu - pana W. W. Pismem z 25 marca 2010 r. adwokat W. W. powiadomił Sąd, iż w przypadku ustanowienia go adwokatem z urzędu wyraża gotowość udzielanie Skarżącemu pomocy prawnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej - p.p.s.a.) Zgodnie z §1 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 §2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.). Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy zaś do Sądu (por. postanowienie NSA z 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.). Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Oceniając przedmiotowy wniosek Referendarz sądowy doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika, a zatem jego ustanowienie na jego rzecz jest zasadne. Miesięczne dochody Skarżącego i jego żony z tytułu świadczeń ZUS-owskich (emerytura, renta inwalidzka) wynoszą 2.391 zł. Uzyskiwany dochód przeznaczany jest w całości na pokrycie kosztów utrzymania, które wynoszą ponad 2.500 zł miesięcznie. Oznacza to, że poniesienie każdego dodatkowego wydatku musiałoby się odbyć kosztem środków przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb życiowych małżonków. Decydując o ustanowieniu pełnomocnika Referendarz sądowy kierował się także argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 240/08). Sąd ten stanął wówczas na stanowisku, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski (podkr. własne). W niniejszej sprawie szczególnego znaczenia nabiera ostatnio wymieniony element. Z treści pism Wnioskodawcy wynika bowiem, że zamierza on wnieść skargę kasacyjną od zapadłego wobec niego wyroku z 23 lutego 2010 r., którym to wyrokiem Sąd oddalił jego skargę. Tymczasem w świetle art. 175 p.p.s.a. wyłącznie uprawnionym do sporządzenia skargi kasacyjnej jest profesjonalny pełnomocnik w osobie adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego. Wobec powyższego, a nadto wobec złożonych przez Skarżącego oświadczeń o wysokości uzyskiwanych dochodów, uzasadnione jest stwierdzenie, że Wnioskodawca nie jest wstanie ponieść kosztów wynagrodzenia względem wybranego przez siebie profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym rodziny. Jednocześnie Referendarz sądowy wyjaśnia, iż wskazanie konkretnej osoby adwokata, który będzie reprezentował Skarżącego, należy do uprawnień Okręgowej Rady Adwokackiej. W tym stanie rzeczy Referendarz sądowy, działając na podstawie art. 243 §1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 §1 p.p.s.a. oraz art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.