III SA/Wa 1374/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-13
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy wcześniejszego postanowienia sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia sądu. Sąd powinien jednak ocenić zasadność wniosku o ustanowienie pełnomocnika, uwzględniając sytuację materialną strony oraz procesową konieczność jego powołania, zwłaszcza w kontekście wywiedzenia skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, argumentując potrzebę posiadania pełnomocnika do wywiedzenia skargi kasacyjnej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z konieczności opieki nad niepełnosprawną matką i niskich dochodów. Wskazał, że już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na mocy wcześniejszego postanowienia sądu.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. G. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać K. G. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata
W piśmie z 22 marca 2011 r. K. G. (dalej: "Skarżący") zwrócił się o ustanowienie adwokata, argumentując, że potrzebny mu jest pełnomocnik w celu wywiedzenia skargi kasacyjnej.
Skarżący w wykonaniu wezwania Sądu przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się przyznania adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych. Wyjaśnił, że od 1997r. opiekuje się matką H. G., która "...nie chodzi i nie widzi..." i posiada pierwszą grupę inwalidzką. Podkreślił, że ze względu na chorobę matki nie może podjąć pracy. Skarżący posiada dom drewniany z 1945r. i czeka na wydanie ¾ udziału w działce siedliskowej nr [...], o powierzchni 1,32 ha. Wskazał, że ani on, ani H. G. nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. H. G. otrzymuje emeryturę KRUS w wysokości 827 zł, zaś K. G. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na matkę w wysokości 520 zł.
Z akt sprawy wynika, że Skarżącemu postanowieniem z 30 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zauważyć należy, że Skarżący korzysta już ze zwolnienia od obowiązku ich uiszczenia, bowiem postanowieniem z 30 lipca 2010 r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przepisu art. 239 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro zatem na Skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy.
Oceniając wniosek o ustanowienie pełnomocnika Sąd po dokonaniu analizy danych zawartych w formularzu PPF uznał, iż Skarżący rzeczywiście nie jest w stanie ponieść wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Złożone przez Skarżącego oświadczenie wskazuje, iż utrzymuje się on wraz z niepełnosprawną matką z kwoty 1347 zł i nie posiada żadnego innego majątku. Sąd, decydując o ustanowieniu pełnomocnika kierował się ponadto argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008r. sygn. akt I FZ 240/08, w którym stwierdzono, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wyjaśnił, że pełnomocnik jest mu potrzebny w celu wywiedzenia skargi kasacyjnej.
Sąd, z wyżej wskazanych powodów uznał, iż zasadne jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe oznacza, iż w wyniku postanowień wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – powyższego oraz z 30 lipca 2010r. doszło do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło