III SA/Wa 1374/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-07-13

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy wcześniejszego postanowienia sądu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jeśli strona już korzysta z takiego zwolnienia na mocy prawomocnego postanowienia sądu. Sąd powinien jednak ocenić zasadność wniosku o ustanowienie pełnomocnika, uwzględniając sytuację materialną strony oraz procesową konieczność jego powołania, zwłaszcza w kontekście wywiedzenia skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący K. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, argumentując potrzebę posiadania pełnomocnika do wywiedzenia skargi kasacyjnej. Skarżący przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wynikającą z konieczności opieki nad niepełnosprawną matką i niskich dochodów. Wskazał, że już korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych na mocy wcześniejszego postanowienia sądu.
Rozstrzygnięcie
Przyznano K. G. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia: przyznać K. G. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata W piśmie z 22 marca 2011 r. K. G. (dalej: "Skarżący") zwrócił się o ustanowienie adwokata, argumentując, że potrzebny mu jest pełnomocnik w celu wywiedzenia skargi kasacyjnej. Skarżący w wykonaniu wezwania Sądu przesłał wypełniony formularz PPF, w którym zaznaczył, że domaga się przyznania adwokata i zwolnienia z kosztów sądowych. Wyjaśnił, że od 1997r. opiekuje się matką H. G., która "...nie chodzi i nie widzi..." i posiada pierwszą grupę inwalidzką. Podkreślił, że ze względu na chorobę matki nie może podjąć pracy. Skarżący posiada dom drewniany z 1945r. i czeka na wydanie ¾ udziału w działce siedliskowej nr [...], o powierzchni 1,32 ha. Wskazał, że ani on, ani H. G. nie posiadają żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. H. G. otrzymuje emeryturę KRUS w wysokości 827 zł, zaś K. G. otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny na matkę w wysokości 520 zł. Z akt sprawy wynika, że Skarżącemu postanowieniem z 30 lipca 2010r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zauważyć należy, że Skarżący korzysta już ze zwolnienia od obowiązku ich uiszczenia, bowiem postanowieniem z 30 lipca 2010 r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z przepisu art. 239 pkt 4 P.p.s.a. wynika, że strona, której przyznane zostało prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Skoro zatem na Skarżącym nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą, jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Oceniając wniosek o ustanowienie pełnomocnika Sąd po dokonaniu analizy danych zawartych w formularzu PPF uznał, iż Skarżący rzeczywiście nie jest w stanie ponieść wydatków na wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Złożone przez Skarżącego oświadczenie wskazuje, iż utrzymuje się on wraz z niepełnosprawną matką z kwoty 1347 zł i nie posiada żadnego innego majątku. Sąd, decydując o ustanowieniu pełnomocnika kierował się ponadto argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008r. sygn. akt I FZ 240/08, w którym stwierdzono, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wyjaśnił, że pełnomocnik jest mu potrzebny w celu wywiedzenia skargi kasacyjnej. Sąd, z wyżej wskazanych powodów uznał, iż zasadne jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe oznacza, iż w wyniku postanowień wydanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – powyższego oraz z 30 lipca 2010r. doszło do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło