III SA/Wa 1379/14

Dnia 4 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. postanawia odrzucić wniosek Skarżący – J. M., pismem z 27 marca 2014 r. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. Decyzję tę doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 19 lipca 2011 r. (karta nr 56 akt administracyjnych odwoławczych). Wraz ze skargą Skarżący złożył wniosek z 27 marca 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia powyższej skargi. W osnowie wniosku wskazał, że dotychczasowy pełnomocnik Skarżącego (i jego pracownik) S. K. nie złożył skargi w terminie. O tym, że skarga nie została wniesiona w terminie Skarżący dowiedział się dopiero od nowego pełnomocnika w dniu 21 marca 2014 r. Skarżący wyjaśnił, że w wielu postępowaniach był reprezentowany przez S. K., który co jakiś czas informował go o stanie spraw. Pierwsze podejrzenia co do braku należytej staranności po stronie ówczesnego pełnomocnika Skarżący powziął na przełomie czerwca i lipca 2013 r., jako że miał coraz większe problemy z uzyskaniem kontaktu z S. K.. Po wynajęciu nowego pełnomocnika, który 21 marca 2014 r. zbadał akta sprawy, okazało się, że S. K. odebrał przesyłkę zawierającą decyzję, lecz nie wniósł w terminie skargi. Skarżący ostatecznie zdecydował się wypowiedzieć S. K. umowę o pracę, mimo to S. K. nie oddał Skarżącemu dokumentów spraw. W ocenie Skarżącego powyższe okoliczności uprawdopodobniają, czego wymaga art. 86 § 2 p.p.s.a., iż nie ponosi on winy w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Skarżącemu znane są poglądy, według których zaniechanie pełnomocnika obciąża mocodawcę. Jednak poglądów tych nie można, jego zdaniem, automatycznie przenieść na grunt niniejszej sprawy. Przy ocenie zasadności wniosku o przywrócenie terminu należy bowiem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na uchybienie terminu do dokonania takiej czynności, a sąd dokonując ich oceny powinien uwzględnić konteksty językowy, systemowy, społeczny i aksjologiczny przepisów oraz cel przepisów. Stanowisko takie ma potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W przekonaniu Skarżącego jego jedyną winą było zaufanie osobie, która tego zaufania nadużyła, a wręcz świadomie wprowadzała go w błąd, czym uniemożliwiła mu szybszą reakcję w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie do art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Z przepisu tego wynika ponadto, że równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z treści wniosku wynika, że o niezłożeniu skargi przez poprzedniego pełnomocnika, Skarżący dowiedział się 21 marca 2014 r. od nowego pełnomocnika, który zapoznał się z aktami sprawy. Sąd uznał zatem, że składając wniosek o przywrócenie terminu 27 marca 2014 r. (data nadania na poczcie) Skarżący dochował terminu określonego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Spełnił też warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony. Jednakże, stosownie do art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "przypadki wyjątkowe", ocenę w tym zakresie pozostawiając sądowi rozpoznającemu wniosek o przywrócenie terminu. Należy zatem ustalić na podstawie całokształtu okoliczności występujących w danej sprawie, czy w realiach tej konkretnej sprawy zachodzi wypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. o sygn. akt II OZ 109/13). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, zgodnie z którym pod pojęciem "przypadek wyjątkowy" należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2011 r. o sygn. akt I OZ 991/11). Jak wynika z akt sprawy, decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lipca 2011 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 19 lipca 2011 r.. Termin na złożenie skargi upłynął więc 18 sierpnia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na tę decyzję nadano natomiast na poczcie 27 marca 2014 r. Wniosek został złożony po upływie ponad 2,5 roku od uchybionego terminu do wniesienia skargi. Sad ocenił zatem, czy podniesione przez Skarżącego okoliczności wskazują na wyjątkową sytuację, uzasadniającą uznanie przywrócenia terminu za dopuszczalne, pomimo że upłynął ponad rok od jego uchybienia. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie taki – wyjątkowy – przypadek, nie wystąpił. Zaskarżoną decyzję prawidłowo doręczono ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Skarżącego. Pomimo powziętych już w połowie 2013 r. podejrzeń, co do rzetelności pełnomocnika, Skarżący przez wiele miesięcy, aż do marca 2014 r. nie podjął żadnych działań zmierzających do ustalenia, czy na decyzję z [...] lipca 2011 r. wniesiona została skarga i czy nie wystąpiła potrzeba złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Subiektywne przekonanie Skarżącego, iż jego jedyną winą jest to, że zaufał osobie, która tego zaufania nadużyła, a wręcz świadomie wprowadzała go w błąd, nie świadczy o zaistnieniu sytuacji wyjątkowej, uniemożliwiającej złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący nie miał z tym problemu, kiedy to już dowiedział się, że skarga nie została wniesiona w terminie. Co więcej, ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy pełnomocnictw udzielonych przez Skarżącego S. K. – z 31 lipca 2009 r. i z 11 lutego 2011 r. nie wynika umocowanie pełnomocnika do sporządzenia i wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skarżący nie mógł zatem oczekiwać, że pełnomocnik dokona czynności, do której nie był upoważniony. Sąd stwierdza zatem, że Skarżący nie podał żadnych nadzwyczajnych okoliczności, które czyniłyby zasadnym uwzględnienie jego wniosku pomimo upływu terminu z art. 87 § 5 p.p.s.a. W konsekwencji, przywrócenie Skarżącemu terminu do wniesienia skargi jest niedopuszczalne, skoro w dniu wniesienia wniosku upłynął ponad rok od uchybionego terminu, a Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności świadczących o wyjątkowości sytuacji. Czyni to zasadnym odrzucenie jego wniosku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 listopada 2013 r. o sygn. akt II FZ 1116/13). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.