III SA/Wa 1398/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-19
Skład orzekający: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów jest uzasadnione, gdy wysokość zobowiązania podatkowego przekracza możliwości finansowe strony, a jego egzekucja może spowodować znaczną szkodę majątkową?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, w sytuacji gdy wysokość zobowiązania podatkowego (ponad 250.000 zł) znacznie przewyższa miesięczny dochód strony (3.500 zł) i jej możliwości finansowe, a strona utrzymuje rodzinę i posiada inne zobowiązania, może spowodować znaczną szkodę majątkową lub trudne do odwrócenia skutki. W związku z tym, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że kwota podatku (ponad 250.000 zł) przekracza jego możliwości finansowe, a jej egzekucja spowoduje niepowetowane straty majątkowe, gdyż jest jedynym żywicielem rodziny z miesięcznym dochodem 3.500 zł i posiada inne zobowiązania kredytowe. Wcześniejszy wniosek o wstrzymanie został odrzucony, a następnie uchylony przez NSA.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi D. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
D. R. (dalej: "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
W skardze zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż znaczna kwota podatku spowodować może, w przypadku przymusowej egzekucji niepowetowane straty w majątku Skarżącego. Wyjaśnił, że obecnie jest jedynym żywicielem rodziny, z tego względu na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje żona (niepracująca) oraz trzech synów. Wskazał, że jego miesięczny dochód brutto wynosi 3.500 zł, zaś oprócz utrzymania rodziny ma jeszcze zobowiązania związane z zaciągniętym kredytem w banku. Z powyższych względów uiszczenie w chwili obecnej kwoty podatku w wysokości ponad 250.000 zł przekracza jego możliwości zarobkowe jak i posiadane oszczędności. Ponadto podniósł, iż nawet zbycie części majątku, celem uregulowania zobowiązania podatkowego wymaga dłuższego okresu czasu na zorganizowanie niezbędnych czynności i nie jest on wstanie dokonać powyższego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Tym samym, w ocenie Skarżącego, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadniony. Do skargi dołączono m.in. informację z banku dotyczącą spłaty zadłużenia wynikającego z zawartej umowy kredytu oraz deklarację podatkową PIT-37 za rok 2011 r.
Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji wskazując, iż wniosek nie został właściwie uzasadniony.
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Skarżący podniósł, iż zobowiązania finansowe jakie ma do spłacenia uniemożliwiają mu w dość szybki sposób uiszczenie zobowiązania podatkowego. Wskazał, że brak terminowej spłaty kredytu i innych zobowiązań finansowych stanowi przesłankę do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody, gdyż bank kredytujący zakup nieruchomości wypowie umowę kredytową oraz rozpocznie przeprowadzenie egzekucji z majątku Skarżącego. Na skutek powyższych czynności Skarżący może przestać być właścicielem nieruchomości, stanowiącej znaczną część majątku Skarżącego.
Ponadto Skarżący wskazał, iż spłaca także inne zobowiązania wynikające z wcześniejszych postępowań sądowych. W przypadku braku terminowej spłaty powyższych zobowiązań będzie to stanowiło podstawę do wszczęcia egzekucji przez wierzycieli z majątku Skarżącego.
Do zażalenia dołączono informację uzyskaną w Biurze Informacji Kredytowej, wyrok sądu z dnia 15 września 2009 r., wezwanie do zapłaty należności wystawione przez komornika sądowego, informację z banku oraz umowę z zakładem ubezpieczeń społecznych o rozłożeniu na raty należności z tytułu składek.
W wyniku rozpoznania zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 września 2012 r. sygn. akt II FZ 695/12 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisem art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "P.p.s.a.") Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Z powyższego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny, czy zostały spełnione przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu w oparciu o analizę wniosku strony oraz dokumentów zebranych w aktach sprawy, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05, z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt II FZ 417/10).
Rozpoznając niniejszy wniosek należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż wymieniony w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania danego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest bowiem stanem niepożądanym, zaś prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie może zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, iż o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, iż jak wskazuje Skarżący na jego utrzymaniu pozostaje niepracującą żona oraz troje dzieci. Miesięczny dochód Skarżącego wynosi 3.500 zł, zaś oprócz utrzymania rodziny posiada on inne zobowiązania finansowe związane z zaciągniętym kredytem oraz wynikające z orzeczeń sądowych.
Podkreślić należy, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Wniesienie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Analiza powołanych przez Skarżącego we wniosku okoliczności daje podstawy do stwierdzenia, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a., umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dokonując oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd wziął pod uwagę powyższe okoliczności (deklarowany miesięczny dochód Skarżącego, zobowiązania finansowe), które w zestawieniu z wysokością zobowiązania podatkowego (ponad 250.000,00 zł) określonego w zaskarżonej decyzji prowadzą do wniosku, iż realizacja decyzji w kontekście stwierdzonych okoliczności faktycznych mogłaby spowodować poważne konsekwencje finansowe w majątku Skarżącego i negatywnie wpłynąć na jego egzystencję oraz rodziny. Tym samym wykonanie zaskarżonej decyzji mogło być uznane za okoliczność powodującą powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla Skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło