III SA/Wa 1418/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-07-03

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje znaczne dochody, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli nie wykaże, że poniesienie tych kosztów uniemożliwi jej zaspokojenie innych, priorytetowych zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że strona nie wykazała, iż poniesienie kosztów postępowania sądowego w wysokości 400 zł uniemożliwi jej zaspokojenie koniecznych potrzeb własnych lub rodziny, zwłaszcza w kontekście prowadzonej działalności gospodarczej i uzyskiwanych z niej dochodów. Koszty sądowe zostały potraktowane jako element kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, które powinny być uwzględnione w budżecie firmy.
Stan faktyczny
Strona L.P. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wraz ze skargą wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona podała, że prowadzi działalność gospodarczą, uzyskuje wysokie dochody, posiada znaczący majątek i ponosi wysokie koszty związane z kredytami i leasingiem firmowym. Mimo wezwania, nie przedstawiła pełnej dokumentacji finansowej, a jedynie ogólne dane dotyczące dochodów i kosztów.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zwolnienia od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po rozpoznaniu w dniu 03.07.2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia[...] .03.2015 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie L.P. (dalej jako strona bądź skarżący), wnioskiem zawartym w skardze oraz formularzu PPF z 25/6/2015 r zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że: - prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i dwójka dzieci (ur [...] i [...] r); - jest "właścicielem firmy"; - z tytułu działalności gospodarczej uzyskuje miesięcznie 10 tys. zł brutto; - pozostali członkowie rodziny uzyskują w sumie 6 tys zł brutto miesięcznie; - żona posiada własną działalność gospodarczą; - jest właścicielem domu o pow. 240 m.kw., bazy warsztatowej o pow 2 tys m.kw. oraz placu 1,5 ha; - posiada cztery samochody ([...] , [...] i 2x [...] 2000, 2007, 2010, 2011 r); - korzysta z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący poinformował, że miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą ok 10 tys. zł (woda, gaz, energia elektryczna, jedzenie, paliwo). Skarżącego obciążają dodatkowo zobowiązania firmowe – kredytowe i leasingowe (kredyt obrotowy w wys. 2.000.000 zł, kredyty inwestycyjne (97 tys. i 270 tys. Eur.). Kwota miesięcznych spłat rat leasingowych oraz kredytowych wynosi ok 140.000 eur.. Skarżący zadeklarował przekazanie PIT za 2014 r, bilansu za 2014 r, bilansu za I kwartał 2015 r, wyciąg z rachunków bankowych za ostatni tydzień. Skarżący wskazał, że za okres 6-u miesięcy ilość stron wyciągu z rachunku bankowego wynosiłaby 250 stron. Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny. Wymagany wpis od skargi w każdej z rozpoznawanych spraw wynosi 100 zł – są to jedyne koszty sądowe wymagane w sprawie i całkowite obciążenie skarżącego nie przekracza 400 zł. Wszystkie badane sprawy dotyczą uchybienia terminu lub odmowy przywrócenia terminu i są związane z decyzjami o podatku VAT względnie z decyzją o podatku dochodowego z tytułu działalności gospodarczej. Oznacza to, że spór niniejszy jest związany (następstwem) z działalnością gospodarczą strony Referendarz sądowy akcentuje trzy okoliczności, istotne dla sposobu rozpoznania sprawy: Powstały obowiązek zapłaty należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się. Spory są jest związane (wynikiem) działalności gospodarczej strony; wymagalne koszty sądowe są częścią kosztów działalności gospodarczej i należy je odnosić do wysokości przychodów (por. postanowienie z 5/6/ 2008 r I FZ 236/08, z 2/7/ 2004 r. I SA/Gd 269/04 i in CBOSA). Zdaniem referendarza sądowego, nie zostały wykazane okoliczności, które uniemożliwiałyby z uzyskiwanego przez stronę przychodu z działalności gospodarczej (na 31/3/2015 r kwota 10.723.082,88 zł) wygospodarować środków na pokrycie jednego z kosztów tej działalności, tj. kosztów postępowań sądowych w wysokości 400 zł razem. Nie wykazane nadto zostało pierwszeństwo zaspokojenia innych kosztów związanych z działalnością gospodarczą. Przyznanie prawa pomocy w tej sytuacji oznaczałoby podjęcie rozstrzygnięcia będącego wyrazem braku poszanowania dla tradycji orzeczniczej, które referendarz sądowy jest zobowiązany dochować szacunku. Rozmiar dokumentacji bankowej, tj. wyciągu za wskazany w wezwaniu okres, której nadesłania odmówił skarżący – właśnie z uwagi na rozmiar 250 stron wskazuje na dokonywanie szeregu operacji bankowych i płatności. Skarżący nie wyjaśnił, czemu nie chce uwzględnić w tych operacjach właśnie tego jedynego kosztu działalności gospodarczej, tj kosztów sądowych. Skarżący nie wskazał nawet, jakie to przeszkody uniemożliwiają mu wygospodarowanie z kwoty kilkunastu tysięcy "prywatnego" dochodu, którymi dysponuje co miesiąc, kwoty należnej z tytułu kosztów postępowania: przecież wydatki na paliwo w wys 3 tys zł nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych. Uwzględniając wysokie koszty eksploatacyjne pojazdów strony (wymienionych w części historycznej), brak podstaw do zaakceptowania poglądu, ze koszty te należy pokryć przed należnościami publicznoprawnymi. Czemu "potrzeby" [...] czy [...] należy uznać za ważniejsze od kosztów sądowych? Dlatego też referendarz sądowy, wobec nierozstrzygnięcia tej logicznej sprzeczności przez stronę, uznał, że nie została wykazana sytuacja strony umożliwiająca przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym i - na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło