III SA/Wa 1421/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji - J. G. , zwany dalej "Skarżącym" złożył skargę na decyzję z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącego wykonanie zaskarżonej decyzji podatkowej na obecnym etapie postępowania naraża podatnika na niepowetowaną szkodę majątkową. Podniósł, iż jedynym źródłem jego dochodu są środki uzyskiwane z tytułu zajmowanego stanowiska w spółce M. sp. z o.o. Wskazał na trudną sytuację materialną, która wynika z nie prowadzonej działalności gospodarczej oraz istniejących zobowiązań kredytowych. Szacunkowy miesięczny koszt kredytu określił na około 3.000 zł. Stwierdził, iż uzyskiwany przez niego dochód pozwala obecnie jedynie na spłatę zadłużenia. W pozostałym zakresie realizuje swoje zobowiązania z zaoszczędzonych, niewielkich środków finansowych oraz pomocy finansowej uzyskiwanej od żony, z którą pozostaje w rozdzielności majątkowej. Wypowiedzenie umowy na skutek egzekucji z majątku podatnika spowoduje uszczerbek majątkowy również dla niej. Skarżący podkreślił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę płynności finansowej, co doprowadzi do zaprzestania ratalnej spłaty kredytu i wypowiedzenia umowy kredytowej przez Bank. Reasumując wskazał, iż wstrzymanie wykonania decyzji pozwoli przygotować się finansowo na realizację ewentualnej niekorzystnej decyzji podatkowej. Pozwoli również na minimalizację własnego uszczerbku finansowego i większe możliwości zaspokojenia ewentualnych należność wobec Skarbu Państwa. Sytuacja majątkowa strony została wykazana w przeprowadzonym w sprawie postępowaniu o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 31 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że Skarżący wraz z żoną uzyskują stałe miesięczne dochody. Skarżący z tytułu wynagrodzenia uzyskuje miesięczny dochód w kwocie 4.260 brutto (3.035,11). Natomiast żona Skarżącego – jak wynika z zeznania podatkowego za 2010 r. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskała przychód w kwocie 10.386,90 zł natomiast z tytułu najmu lub dzierżawy przychód w kwocie 52.597,77 zł, co stanowi 3000-3300 zł miesięcznie. Ponadto Skarżący posiada kwotę około 10.000 zł w funduszu emerytalnym, natomiast jego żona dom jednorodzinny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a." po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powołanego wyżej przepisu wynika zatem, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazane przesłanki są zwrotami niedookreślonymi, klauzulami generalnymi odsyłającymi do ocen pozaprawnych. Użyte przez ustawodawcę pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. W tym miejscu wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Polonica nr 1241556). Badając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał wielokrotnie (por. postanowienia z 25 maja 2004 r., sygn. akt FZ 71/04 i sygn. akt FZ 87/04 oraz z 18 maja 2004 r. sygn. akt FZ 65/04), że to na stronie ciąży obowiązek uzasadnienia wniosku, w tym wskazania okoliczności uzasadniających jego uwzględnienie. Za należyte uzasadnienie wniosku nie można jednak uznać samego twierdzenia, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 1 października 2010 r., I FSK 1312/08, z 11 lutego 2011 r., I FSK 667/10). Mimo, że nie wynika to bezpośrednio z treści art. 61 § 3 p.p.s.a., to na stronie postępowania spoczywa obowiązek wykazania we wniosku przesłanek zawartych w tym przepisie, to jest przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje znaczą szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2009 r., I OZ 754/10). W ocenie Sądu Skarżący, powołując się na swoją sytuację materialną, nie wykazał, że prowadzenie egzekucji spowodowałoby dla niego trudne do odwrócenia skutki czy groźbę wystąpienia znacznej szkody. Nie udowodnił, aby wykonanie decyzji skutkowało szkodą, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani że nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (tak jak ma to miejsce w wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdy zachodził niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu - por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). W ocenie Sądu, Skarżący nie wykazał istnienia tych przesłanek. W świetle przedstawionej w sprawie sytuacji materialnej Skarżącego brak jest podstaw do uznania, wbrew twierdzeniom Strony, aby prowadzone postępowanie egzekucyjne dotyczące nawet tak znacznej kwoty jak w niniejszej sprawie, skutkowało pozbawieniem Skarżącego bądź jej najbliższych środków do życia czy też nieodwracalnymi skutkami na jego zdrowiu. Pamiętać bowiem należy, że prowadząc egzekucję organy administracji mają obowiązek przestrzegania wielu zasad jak: zasada gospodarczego prowadzenia egzekucji, zasada poszanowania minimum egzystencji, zasada stosowania racjonalnych środków i in. Niewątpliwie egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci "uszczerbku finansowego", który, ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych - nawet znacznych - nie jest jednak pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody w konsekwencji wykonania zaskarżonej decyzji, czy też z pojęciem spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na marginesie wymaga również podkreślenia fakt, iż złożony przez Skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy, który miał świadczyć o jej złej kondycji majątkowej, został rozpoznany odmownie. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jej oczekiwaniami. Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.