III SA/Wa 1423/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji A. M. - dalej "Skarżący" - pismem z 26 kwietnia 2018 r. - złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej W. z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych. W powyższej skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a." - - wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do § 3, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Mechanizm ochrony tymczasowej, o który chodzi w tym przepisie, stanowi współcześnie jeden z nieodzownych elementów mogącego uchodzić za efektywny systemu sądowej kontroli administracji. Za cel tej ochrony uznaje się powszechnie odsunięcie w czasie rozmaitych skutków decyzji, czy też utrzymanie pewnego procesowego status quo, a więc działanie o charakterze konserwującym. Przejawia się to, z jednej strony, w odroczeniu skutków ingerencji w sytuację prawną skarżącego, która istniała przed wydaniem zaskarżonej decyzji, z drugiej zaś – w niedopuszczalności przyznania skarżącemu jakichkolwiek uprawnień, które mu nie przysługiwały przed wydaniem decyzji. Chodzi tu więc o ochronę przed następczymi skutkami kwestionowanego aktu. Z tego właśnie powodu nie jest możliwe wstrzymanie wykonania decyzji odmownych. Decyzje takie bowiem z reguły nie rodzą nadających się do zawieszenia skutków prawnych w tym sensie, że nie zmieniają sytuacji prawnej adresata w stosunku do chwili sprzed wydania decyzji, co stanowi niezbędny warunek udzielenia ochrony tymczasowej. Zatem brak negatywnych ich skutków następczych sprawia, że udzielenie ochrony prowizorycznej do czasu rozpatrzenia wniesionej na taką decyzję skargi należy uznać za niedopuszczalne (A. Krawczyk, Wykonalność aktu i czynności organu administracji publicznej, Warszawa 2013, rozdział 3, lex/el). Przykładem aktów, które nie wywołują podlegających wstrzymaniu skutków następczych są np. decyzje i postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, o odmowie uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, o odmowie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, o odmowie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki, o odmowie uchylenia decyzji określającej podatek, o odmowie ustalenia zaliczek na podatek dochodowy o osób fizycznych, o odmowie potrącenia zaległości podatkowych, o odmowie uwzględnienia zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji czy o odmowie uchylenia kary porządkowej. Dotyczy to również decyzji o odmowie udzielenia ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych. Przy założeniu, że "możliwe jest wstrzymanie wykonania tych aktów administracyjnych, które dokonują zmian w zakresie praw lub obowiązków strony" w orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że "w żadnym przypadku nie mogą podlegać wykonaniu akty administracyjne odmawiające przyznania uprawnień, jak na przykład umorzenia odsetek lub rozłożenia na raty zaległości podatkowych; te akty niczego nie zmieniają w zakresie praw lub obowiązków strony" (wyrok NSA z dnia 28 lutego 2008r., I FSK 431/07, CBOSA). Nie powinien zatem budzić wątpliwości pogląd o niedopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych czy należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, jak również decyzji o odmowie rozłożenia na raty spłat należności publicznoprawnych, bądź też odroczenia terminu ich płatności. Wobec tego, że wniosek Skarżącego dotyczy takiej właśnie decyzji, Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.