III SA/Wa 1424/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-03-24

Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik z urzędu może żądać zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeśli opinia ta nie zawiera użytecznej informacji prawnej dla strony?
Ratio decidendi
Pełnomocnik z urzędu ma prawo do wynagrodzenia za faktycznie udzieloną pomoc prawną, w tym za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Jednakże, jeśli sporządzona opinia nie zawiera rzeczowej analizy prawnej ani użytecznej informacji dla strony, nie można uznać, że pomoc prawna została faktycznie udzielona, co uzasadnia odmowę zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrywał wniosek adwokata K.P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie skargi J.W. na postanowienie Ministra Finansów dotyczące czynności egzekucyjnych. Adwokat A.S. udzielił substytucji adwokatowi K.P., który sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i wnioskował o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Referendarz sądowy odmówił zasądzenia tych kosztów, uznając, że opinia nie zawierała użytecznej informacji prawnej dla strony.
Rozstrzygnięcie
Odmówił zasądzenia na rzecz adwokata A.S. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Marcin Piłaszewicz na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 marca 2014 r. po rozpoznaniu wniosku adw. K.P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia w całości i przekazania do ponownego rozpoznania sprawy ze skargi na czynności egzekucyjne postanawia odmówić "zasądzenia na rzecz adwokat A.S. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych" z tytułu sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej Sąd, postanowieniem z 17 września 2013 r. ustanowił J.W. adwokata z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka w W. , pismem z 5 listopada 2013 r., do udzielenia pomocy prawnej skarżącej wyznaczyła adw. A. S. . Adw. A. S. udzieliła substytucji adw. K. P. (k 33 akt sądowych)., która wniosła o przyznanie od Skarbu Państwa kosztów postępowania. Referendarz sądowy, postanowieniem z 24 stycznia 2014 r., przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie strony przed Sądem I instancji. Adw. K.P. , pismem z 19 marca 2014 r., poinformowała o sporządzeniu opinii o barku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, oświadczyła, że przekazała opinię stronie, wniosła o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz adw. A. S. oraz wskazała, że koszty nie zostały pokryte w całości ani w części. Załączyła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z 14 marca 2014 r. Referendarz sądowy zauważa, że wyznaczony przez Sąd pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - dalej jako u.p.p.s.a). Do czynności odrębnie wynagradzanych, o których mowa w tym przepisie, należy – m.in. –sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Niesporne jest też, zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie, że wynagrodzenie należy się za pomoc prawną faktycznie udzieloną (postanowienie z 23 maja 2013 r. II FZ 303/13CBOSA). Postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (postanowienie z 8 stycznia 2010 r. I FSK 1648/08 CBOSA, postanowienie z 2 grudnia 2004 r., OZ 720/04, ONSA WSA 2005, nr 5, poz. 93). O udzieleniu pomocy prawnej pełnomocnik z urzędu, zwracając się o "zasądzenie kosztów zastępstwa według norm przepisanych", zdaje się wnioskować z faktu sporządzenia pisma z 14 marca 2014 r., z którego wynika, że (pełnomocnik) "nie znajduje podstaw prawnych do sporządzenia (...) i złożenia do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargi kasacyjnej". Referendarz sądowy wskazuje, że ani rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie .... (Dz.U. z 2013 r, poz. 461 ze zm), ani u.p.p.s.a. (nie wspominając o ustalonej praktyce) nie przewiduje, w przypadku wynagradzania pełnomocnika z urzędu, "zasądzania kosztów zastępstwa" (por art. 250 u.p.p.s.a., treść rozdziału 6 rozporządzenia). Przyczyną niedokonania reinterpretacji wniosku profesjonalnego pełnomocnika i – w konsekwencji – brak przyznania mu, jak wskazano powyżej, "kosztów nieopłaconej pomocy prawnej", było jednak to, że sporządzona i przedstawiona Sądowi "opinia..." nie nosi cech udzielenia pomocy prawnej skarżącemu. W szczególności, w niespełna jednostronicowej "opinii..." (pomijając nagłówki, "lead" i odstępy) pełnomocnik, podmiot, w założeniu, reprezentujący także interesy skarżącego, ograniczył się do wygłoszenia subiektywnego przekonania o trafności rozstrzygnięcia Sądu I instancji niepopartego jakimikolwiek rzeczowymi argumentami. Brak jest analizy przepisów zastosowanych przez Sąd i wskazania podstaw poglądu, dlaczego w sprawie nie zachodzą przesłanki skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego i istotne naruszenie procedury). Tak sporządzona "opinia..." nie zawiera użytecznej informacji prawnej przydatnej stronie, nie wspominając o realizacji postulatu przekonania strony, co do zasadności skorzystania z prawa zaskarżenia wyroku do Sądu II instancji. Ubocznie tylko referendarz sądowy zauważa, że wskazania pełnomocnika ze strony 2 pisma z 14 marca 2014 r o początku biegu terminu o wniesienia skargi kasacyjnej nie odpowiadają prawu (i przyjętej powszechnie praktyce). Co więcej, wbrew wskazaniom pełnomocnika z urzędu, stronie ustanowiono już pełnomocnika z urzędu, o czym została poinformowana Okręgowa Rada Adwokacka, zatem ponowne ubieganie się przez skarżącego o prawo pomocy w tym zakresie byłoby niecelowe. Dlatego, należało, na podstawie art. 250, art. 258 § 2 pkt 8, § 3 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło