III SA/Wa 1441/13
WyrokWSA w Warszawie2013-12-04
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Maciej Kurasz, Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka cywilna, której wspólnicy ponoszą straty z działalności gospodarczej i posiadają znaczące zadłużenia, może uzyskać ulgę w spłacie zaległości podatkowych w ramach pomocy de minimis, jeśli zostanie uznana za przedsiębiorstwo zagrożone?Ratio decidendi
Spółka cywilna, której wspólnicy ponoszą straty z działalności gospodarczej, posiadają znaczące zadłużenia kredytowe, wobec ZUS i Urzędu Skarbowego, a także inne zobowiązania, może zostać uznana za przedsiębiorstwo zagrożone. W takim przypadku pomoc de minimis jest niedopuszczalna, co uniemożliwia przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, nawet jeśli występują przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu.Stan faktyczny
Spółka cywilna zwróciła się do organów podatkowych z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych w VAT i podatku dochodowym od osób fizycznych lub odroczenie terminu zapłaty oraz umorzenie odsetek. Organy podatkowe odmówiły przyznania ulg, uznając spółkę za przedsiębiorstwo zagrożone, co wykluczało możliwość udzielenia pomocy de minimis. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Wesołowska, sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. s.c. J. J., S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości, odroczenia terminu zapłaty zaległości i umorzenia odsetek za zwłokę w podatku od towarów i usług za lata 2006-2009 oraz odmowy odroczenia terminu zapłaty zaległości wraz z odsetkami za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od lutego 2006 r. do grudnia 2009 r. oddala skargę
Wnioskiem z dnia 5 marca 2012 r., uzupełnionym w dniu 9 marca 2012 r. PHU
W. s.c. J. J., S. B., zwróciła się do Naczelnika Urzędu
Skarbowego W. z prośbą o udzielenie pomocy de minimis w formie
umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za lata 2006-2009
lub odroczenia na okres 5 lat terminu zapłaty należności głównej zaległości
podatkowych w podatku od towarów i usług za lata 2006-2009 i umorzenia odsetek
za zwłokę oraz odroczenia na okres 5 lat terminu zapłaty zaległości podatkowych w
podatku dochodowym od osób fizycznych za okres 20 marca 2006 r. - 20 stycznia
2010 r.
Złożony wniosek Skarżąca uzasadniła okolicznościami związanymi z powstaniem
zaległości oraz trudną sytuacją finansową Spółki.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] sierpnia
2012 r. odmówił umorzenia zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za
lata 2006-2009 w łącznej kwocie 95.803.02 zł wraz z odsetkami za zwłokę w
wysokości 49.507.00 zł (obliczonymi na dzień złożenia wniosku, tj. 5 marca 2012 r.),
odmowy odroczenia na okres 5 lat terminu zapłaty zaległości podatkowych w
podatku od towarów i usług za lata 2006-2009 w łącznej kwocie 95.803.02 zł i
umorzenia odsetek za zwłokę w wysokości 49.507,00 zł (obliczonych na dzień
złożenia wniosku, tj. 5 marca 2012 r.), odmowy odroczenia na okres 5 lat terminu
zapłaty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu
wypłaconych wynagrodzeń za okres 02/2006 r. - 12/2009 r. w łącznej kwocie
9.901,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 5.184,00 zł (obliczonymi na
dzień złożenia wniosku, tj. 5 marca 2012 r.) w ramach pomocy de minimis.
W uzasadnieniu Organ stwierdził, iż nie znalazł przesłanek uzasadniających
przyznanie wnioskowanych ulg w spłacie zaległości, uznając niedopuszczalność
zastosowania pomocy de minimis.
Od powyższej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Skarżąca złożyła odwołanie z
dnia 12 września 2012 r., w którym wniosła o rozpatrzenie możliwości umorzenia
odsetek.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła wybiórczą analizę przedłożonych we wniosku kwestii
oraz brak analizy wniosku o udzielenie pomocy, w świetle wszystkich
przedstawionych we wniosku faktów.
W uzasadnieniu podniosła, iż organ podatkowy I instancji bezzasadnie stwierdził, że
Spółka jest przedsiębiorstwem zagrożonym i nie spełnia warunków pomocy de
minimis. Skarżąca zarzuciła również, że organ podatkowy I instancji nie uwzględnił
nadzwyczajnych okoliczności sprawy (pozbawienia możliwości zarobkowania Spółki,
poprzez zagarnięcie majątku Spółki przez firmę P.) oraz wskazała na
występujący w sprawie ważny interes podatnika.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w
mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż organ
podatkowy I instancji rozpatrując niniejszą sprawę uznał, iż Skarżąca jest
przedsiębiorstwem zagrożonym, a zatem pomoc de minimis jest niedopuszczalna.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. zaznaczył, iż wnioskowana ulga będzie
związana z prowadzoną działalnością gospodarczą w formie spółki cywilnej,
dotyczącą (zgodnie z PKD 85.60Z, 85.59B. 85.59A, 64.19Z) działalności
wspomagającej edukację, pozostałej pozaszkolnej formy edukacji gdzie indziej
niesklasyfikowanej, nauki języków obcych oraz pozostałego pośrednictwa
pieniężnego. Zaznaczył, iż Skarżąca, ani żaden z jej wspólników w okresie trzech
ostatnich lat budżetowych nie korzystała z pomocy de minimis, wnioskowana kwota
ulgi nie przekracza progu dopuszczalności pomocy de minimis stanowiącej
równowartość 200.000 EURO, Skarżąca nie wykonuje działalności podlegającej
wyłączeniu, określonej w art. 1 ust. 1 lit a) - g) rozporządzenia Komisji (WE) z dnia
15 grudnia 2006 r.
Organ ustalił, iż:
- w 2009 r. Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 604.062,35 zł, poniosła
koszty uzyskania przychodu w wysokości 606.238,38 zł oraz wykazała stratę w
wysokości 2.176.03 zł,
- wspólnik Skarżącej S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej
osiągnęła przychód w wysokości 300,057,61 zł. poniosła koszty uzyskania
przychodu w wysokości 294.008,43 zł oraz dochód w wysokości 6.049,18 zł, z tytułu
emerytury osiągnęła dochód w wysokości 14.205,32zł,
- wspólnik Skarżącej J. J.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 1.132.814,08 zł, poniósł koszty
uzyskania przychodu w wysokości 1.089.297.14 zł oraz dochód w wysokości
43.516,94 zł, z tytułu emerytury osiągnął dochód w wysokości 62.877,64 zł (wg PIT-
36 i załączników PIT/B za 2009 r. ),
- 2010 r. Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 3.757.61 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 31.116,19 zł oraz wykazała stratę w wysokości
27.358,58 zł,
- wspólnik Skarżącej S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 375,76 zł, poniosła koszty uzyskania
przychodu w wysokości 375,76 zł oraz dochód w wysokości 64,60 zł, z tytułu
emerytury osiągnęła dochód w wysokości 14.894,96 zł,
- wspólnik Skarżącej J. J.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 3.381,85 zł, poniósł koszty uzyskania
przychodu w wysokości 30.805,03 zł oraz wykazał stratę w wysokości 27.423.18 zł. z
tytułu emerytur osiągnął dochód w wysokości 69.993,62 zł (wg PIT-36 i załączników
PIT/B za 2010 r.),
- w 2011 r. Skarżąca osiągnęła przychód w wysokości 26.047.60 zł. poniosła
koszty uzyskania przychodu w wysokości 35.311,00 zł oraz wykazała stratę w
wysokości 9 263,40 zł,
- wspólnik Skarżącej S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 260,48 zł, poniosła koszty uzyskania
przychodu w wysokości 353,11 zł oraz wykazała stratę w wysokości 92,63 zł z tytułu
emerytury osiągnęła dochód w wysokości 15.393,00 zł, z innych źródeł osiągnęła
dochód w wysokości 31,79 zł,
- wspólnik Skarżącej J. J.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 25.787,12 zł, poniósł koszty uzyskania
przychodu w wysokości 34.957,89 zł oraz wykazał stratę w wysokości 9.170,77 zł, z
tytułu emerytury osiągnął dochód w wysokości 72.334,20 zł, z innych źródeł osiągnął
dochód w wysokości 395,46 zł (wg PIT-36 i załączników PIT/B za 2011 r.),
- w okresie styczeń - wrzesień 2012 r. Skarżąca osiągnęła przychód w
wysokości 24.339,07 zł, poniosła koszty w wysokości 32.334,27 zł (wg podatkowej
księgi przychodów i rozchodów za okres styczeń - wrzesień 2012 r.)
Organ ustalił ponadto, iż Skarżąca posiada zobowiązania wobec:
- W. ok. 264.000 zł, P. S A. ok. 24.639 zł, O. ok. 2.102 zł.
S. ok. 1.500 zł, W. ok. 27.789 zł, P. ok. 22.649 zł,
S. ok. 22.300 zł, ZUS ok. 200.000 zł, US ok. 150.000 zł, G. ok.
56.000 zł.
Pozostałe zobowiązania :
• 550.000 zł - kredyt hipoteczny, 60.000 zł - pozostałe kredyty bankowe ([...],
[...], [...]) - zgodnie z oświadczeniem J. J. z dnia
15 lutego 2012r.
• 98.000 zł - kredyt hipoteczny (1/2 zadłużenia) - zgodnie z oświadczeniem
S. B. z dnia 15 lutego 2012r.
Organ ustalił ponadto sytuację ekonomiczno-finansową Wspólników Spółki
wskazując, iż:
- S. B. posiada mieszkanie o pow. 56 nr (współwłasność 1/2 udziału),
dom jednorodzinny o pow. 160 m2 (1/2 udziału), działka rolna o pow. 5.800 m2 (1/4
udziału - zajęcie komornicze). Zobowiązania S. B.: czynsz ok. 300 zł, kredyt
hipoteczny ok. 375 zł, [...] ok. 250 zł, O. ok. 100 zł. - zgodnie z
oświadczeniem z dnia 15 lutego 2012r. Organ wskazał, iż obecnie S. B.
uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 800 zł. koszty utrzymania, opłaty za
mieszkanie, energię, internet ponosi mąż (rozdzielność majątkowa) zgodnie z
oświadczeniem z dnia 9 listopada 2012 r.
- J. J. posiada mieszkanie o pow. 53 m2 (współwłasność - zajęcie
komornicze), dom jednorodzinny o pow. 250 m2 (współwłasność), działka rolna o
pow. 5.800 m2 (1/4 udziału - zajęcie komornicze). Zobowiązania i koszty J.
J. to kredyty bankowe ok. 1.500 zł, koszty z tytułu działalności gospodarczej ok.
3.000 zł, koszty leczenia ok. 500 zł (podatnika i matki), pozostałe koszty utrzymania
ok. 1.400 zł (podatnika i matki) - zgodnie z oświadczeniem z dnia 15 lutego 2012r.
Obecnie J. J. uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 3.400 zł oraz
ponosi koszty utrzymania w wysokości ok. 800 zł, (rozdzielność majątkowa) -
zgodnie z oświadczeniem z dnia 9 listopada 2012 r.
Zdaniem Organu powyższe dane dotyczące sytuacji ekonomiczno-finansowej, z
uwagi na ponoszone przez Spółkę straty z tytułu prowadzonej działalności
gospodarczej, obciążenia kredytowa, zobowiązania finansowe wobec ZUS, Urzędu
Skarbowego oraz kontrahentów wskazują, że Spółka spełnia przesłanki do uznania
jej za przedsiębiorstwo zagrożone w rozumieniu Wytycznych wspólnotowych
dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych
przedsiębiorstw (Dz. U. UE C 244 z 1 października 2004 r.). W związku z
powyższym stwierdził, że udzielenie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązania
podatkowego w ramach pomocy de minimis. w świetle Rozporządzenia Komisji (WE)
Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. oraz w związku z pkt 2.1.10 i 11 Wytycznych
wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji
przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji (Dz. U. UE C 244 z 1
października 2004 r.) jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze Organ II
instancji odstąpił od badania przesłanek uzasadniających przyznanie
wnioskowanych ulg w spłacie zobowiązań podatkowych na podstawie art. 67a § 1
pkt 2 i pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Organ zauważył, iż w toku postępowania odwoławczego Wspólnicy Skarżącej Spółki
złożyli co prawda dokumenty i oświadczenia (m.in. postanowienia umarzające
postępowania egzekucyjne wobec Wspólników Spółki, wyciąg z operatu
szacunkowego nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości T. o
powierzchni 3.374 m2, wyciąg z operatu szacunkowego nieruchomości gruntowej
niezabudowanej zlokalizowanej w miejscowości N. o powierzchni
5.800 m2), które ich zdaniem wskazują, że Spółka nie należy do "przedsiębiorstw
zagrożonych". W ocenie Organu odwoławczego przedstawione dokumenty i
oświadczenia, nie wskazują na poprawę sytuacji Spółki. Zaznaczył, iż ze złożonych
oświadczeń wynika, że Wspólnicy dostrzegają poprawę sytuacji Spółki w
podniesieniu wartości i ewentualnej sprzedaży stanowiących własność Wspólników
Spółki gruntów działki zlokalizowanej w miejscowości N. o
powierzchni 5.800 m2, (po ewentualnym przekształceniu ich przez gminę na ziemię
budowlaną), oraz w sprzedaży domu jednego ze wspólników. W ocenie Organu
Wspólnicy Spółki uzależniają poprawę sytuacji Spółki przede wszystkim od zdarzeń
przyszłych - niepewnych, które nie mogą wpłynąć na obecną niekorzystną ocenę
sytuacji finansowej Spółki. Zaznaczył, iż powyższej oceny nie zmieniają zarzuty i
argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania, ani w pismach z dnia 9 listopada
2012 r., 12 grudnia 2012 r. i 2 stycznia 2013 r. złożonych w toku postępowania
odwoławczego.
Organ odwoławczy uznał za bezzasadne zarzuty odwołania. Zaznaczył, iż organ I
instancji rozpatrując wniosek Skarżącej oparł się na zgromadzonym w sprawie
materiale dowodowym, z którego bezspornie wynika, że Skarżąca oraz Wspólnicy, z
uwagi na ponoszone straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej,
obciążenia kredytowe, zobowiązania finansowe wobec ZUS, Urzędu Skarbowego
oraz kontrahentów, znajdują się w trudnej sytuacji finansowej. W ocenie Dyrektora
Izby Skarbowej Organ I instancji, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego,
miał prawo wywieść, że Skarżąca nie spełnia warunków udzielenia pomocy de
minimis. Podkreślił, że organ podatkowy I instancji uznał powyższe okoliczności za
związane z ryzykiem prowadzenia działalności gospodarczej, z którym Strona
podejmując określone decyzje gospodarcze powinna się liczyć.
Zaznaczył, że przy rozpatrywaniu przesłanek ważnego interesu podatnika lub
interesu publicznego organy podatkowe kierują się oceną zgromadzonego w
konkretnej sprawie materiału dowodowego, nie zaś subiektywnym
przeświadczeniem podatnika o istnieniu w sprawie ważnego interesu do udzielenia
ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych.
Organ odwoławczy podkreślił, że istotą podjętego rozstrzygnięcia (z uwagi, iż Spółka
spełnia przesłanki do uznania jej za przedsiębiorstwo zagrożone w rozumieniu
Wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i
restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE C 244 z 1 października
2004 r.) jest stwierdzona niedopuszczalność wnioskowanej ulgi w spłacie
zobowiązania podatkowego w ramach pomocy de minimis. Stwierdzenie
niedopuszczalności pomocy de minimis uniemożliwia zaś przyznanie ulgi w spłacie
zobowiązań podatkowych nawet gdyby występowały w sprawie wynikające z art. 67a
§ 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z
2012 r. poz. 749 ze zm.) przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanych ulg w
spłacie zobowiązań. Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do kwestii wymagalności
przedmiotowych zaległości podatkowych nie stwierdził, aby w chwili orzekania
zaległości te wygasły wskutek przedawnienia.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz
poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.);
dalej "k.p.a.", polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego
materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego
wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym odstąpienie organu
podatkowego II instancji od badania przesłanek uzasadniających przyznanie
wnioskowanych ulg pomimo faktu, że decyzja dotycząca zadłużenia w ZUS została
uchylona w całości;
- art. 7, art. 76 § 1. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym
rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się
zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności dokumentu w postaci
decyzji ZUS z dnia [...] marca 2013 r.;
- art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywatela do organów
administracji publicznej poprzez wydawanie odmiennych decyzji przy istnieniu
tożsamych stanów faktycznych i prawnych.
W uzasadnieniu podniosła, iż Skarżąca ani żaden z jej wspólników w okresie trzech
ostatnich lat budżetowych nie korzystał z pomocy de minimis. Skarżąca nie wykonuje
działalności podlegającej wyłączeniu, a wnioskowana kwota nie przekracza progu
dopuszczalności pomocy de minimis. Skarżąca wskazała na poprawę jej sytuacji
(poprzez uzyskanie postanowienia umarzającego postępowania wobec Wspólników
Spółki jak również wyciągów z operatów szacunkowych nieruchomości) oraz
posiadają plan na ustabilizowanie sytuacji spółki w przyszłości również poprzez
sprzedaż nieruchomości gruntowych należących do Wspólników Spółki.
Skarżąca podniosła, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] marca
2013r. uchylił poprzednią decyzję z dnia [...] grudnia 2012r, określająca zobowiązanie
wspólników Skarżącej względem ZUS na kwotę 315 607,16 zł. W decyzji ZUS
ustalono, że uchylenie wydanej decyzji w całości jest adekwatne ze względu na
potrzebę zweryfikowania wskazanego okresu zadłużenia, co równocześnie wpłynie
na wysokość należności. Podkreśliła, iż w obecnej sytuacji po wydaniu przez organ
decyzji uchylającej Wspólnicy Spółki nie posiadają już zadłużenia względem ZUS, a
więc Spółka nie może zostać uznana za przedsiębiorstwo zagrożone.
Zdaniem Skarżącej w świetle art. 77 k.p.a. w zaistniałej sytuacji odmowa zbadania
przesłanek przez w/w organ, których zbadanie uzasadniałoby przyznanie
wnioskodawcy ulg w spłacie zobowiązań podatkowych stanowi podstawę do
możliwości uchylenia decyzji organu podatkowego II instancji oraz ponownego
rozpoznania sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej
oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -
Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz
w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) kontrola
sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art.
3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ
administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź
przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź
przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 §
1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy
decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2
Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego
trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy
procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej
sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności
zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić
należy, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa w sposób
powodujący konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego, a zatem skarga
nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie należy podnieść, że w rozpatrywanej sprawie, decyzje
organów obydwu instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 67b § 1 pkt 2 w
zw. z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem organy
podatkowe mogą, udzielać podatnikom ulg w spłacie zobowiązań podatkowych w
formie określonej w art. 67a § 1 cytowanej ustawy wówczas, gdy spełniają one
wymogi pomocy de minimis. Oznacza to, ze dla przyznania podatnikowi
prowadzącemu działalność gospodarczą ulgi w postaci umorzenia bądź rozłożenia
na raty zaległości podatkowej, konieczne jest łączne spełnienie zarówno przesłanek
wynikających z przepisów prawa krajowego, tj. art. 67a Ordynacji podatkowej, który
przewiduje możliwość ubiegania się o ulgę jedynie w przypadku, gdy za jej
udzieleniem przemawia ważny interes podatnika lub interes publiczny. jak i z
przepisów prawa wspólnotowego - rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr
1998/2006 z dnia 15 grudnia. 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do
pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379). Wskazać przy tym należy, że powiązanie ze
sobą przepisów art. 67a oraz 67b Ordynacji podatkowej oznacza, że organ
podatkowy nie może udzielić ulgi podatkowej osobie prowadzącej działalność
gospodarczą, o ile nie zachodzą łącznie przesłanki udzielenia takiej ulgi określone w
wyżej wskazanych przepisach. Brak którejkolwiek z tych przestanek uniemożliwia
udzielenie wnioskowanej ulgi (por, wyroki NSA z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II
FSK 799/09, LEX nr 737646; z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 243/10.
LEX nr 1083063). Zatem "skoro ulgi, o których mowa w art. 67a Ordynacji
podatkowej w przypadku przedsiębiorców mogą być im przyznane jedynie wtedy, gdy
pomoc taka jest dopuszczalna w świetle prawa wspólnotowego i to w ściśle
określonych warunkach, a przepis art. 67b Ordynacji podatkowej określający formy
pomocy tym podmiotom uwzględnia unormowania wspólnotowe w tym zakresie, to
zastrzeżenie, o którym mowa w art. 67a Ordynacji podatkowej odnoszące się do art.
67b Ordynacji podatkowej ma takie znaczenie, że organy przede wszystkim powinny
w tym przypadku badać, czy wniosek przedsiębiorcy dotyczący określonego trybu
udzielania pomocy przedsiębiorcom spełnia wymogi określone w przepisach
wspólnotowych dla tego trybu udzielania tym podmiotom ulg w spłacie zobowiązań
podatkowych, a w przypadku spełnienia tych wymogów, czy za przyznaniem pomocy
przemawia ważny interes publiczny lub ważny interes podatnika" - por. wyrok NSA z
dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt I FSK 518/08, LEX nr 552162. Regulacja zawarta w
art. 67b Ordynacji podatkowej ogranicza zatem - w stosunku do podmiotów
prowadzących działalność gospodarczą - stosowanie ulg płatniczych określonych w
art. 67a tej ustawy, obwarowując je wymogiem spełniania ściśle określonych
kryteriów wynikających z unormowaniach unijnych. W razie zaś ustalenia, że
przedsiębiorcy nie przysługuje pomoc de minimis (art. 67b § 1 pkt 2 Ordynacji
podatkowej), brak jest podstaw do rozważania wniosku w oparciu o kryteria
określone w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.
I tak, od dnia 1 stycznia 2007 r., tj. od chwili wejścia w życie wskazanego wyżej
rozporządzenia Komisji Wspólnot Europejskich nr 1998/2006, wykluczona została
możliwość przyznania takiej pomocy podmiotom gospodarczym znajdującym się w
trudnej sytuacji ekonomicznej, czyli tzw. "przedsiębiorstwom zagrożonym" (art. 1 pkt
1 lit. h rozporządzenia). Wprawdzie w rozporządzeniu nie zostało zdefiniowane
pojęcie takiego podmiotu, ale w tej materii znajduje się odesłanie do Komunikatu
Komisji w sprawie wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu
ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. Urz. UE C.04.244.2).
Zgodnie z zawartym w cytowanych Wytycznych rozumieniem pojęcia
"przedsiębiorstwa zagrożonego" za takie należy uznać taki podmiot, który przy
pomocy środków własnych lub pochodzących od właścicieli/udziałowców nie jest w
stanie powstrzymać strat, które bez zewnętrznej interwencji władz publicznych z
dużym prawdopodobieństwem doprowadzą do likwidacji tego podmiotu w
perspektywie krótko lub średnioterminowej, a w szczególności gdy występują typowe
oznaki, takie jak rosnące straty, malejący obrót, zwiększanie się zapasów, nadwyżka
produkcji, zmniejszanie się przepływu środków finansowych, rosnące zadłużenie,
rosnące kwoty odsetek i zmniejszająca się lub zerowa wartość aktywów netto.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zaznaczyć, że
organy podatkowe wnikliwie i dokładnie, w oparciu o zgromadzony materiał
dowodowy, określiły kondycję finansową przedsiębiorstwa skarżącego i prawidłowo
uznały, iż w świetle cytowanej definicji przedsiębiorstwo to nosi cechy
"przedsiębiorstwa zagrożonego".
Realizując bowiem zasadę prawdy obiektywnej zgromadził materiał dowodowy, na
podstawie którego ustaliły, że:
1) w 2009 r. :
- Spółka osiągnęła przychód w wysokości 604.062,35 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 606.238,38 zł oraz wykazała stratę w
wysokości 2.176.03 zł,
- wspólnik Spółki Pani S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 300,057,61 zł. poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 294.008,43 zł oraz dochód w wysokości
6.049,18 zł, z tytułu emerytury osiągnęła dochód w wysokości 14.205,32 zł,
- wspólnik Spółki Pan J. J.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 1.132.814,08 zł, poniósł koszty
uzyskania przychodu w wysokości 1.089.297.14 zł oraz dochód w wysokości
43.516,94 zł, z tytułu emerytury osiągnął dochód w wysokości 62.877,64 zł
(wg PIT-36 i załączników PIT/B za 2009 r ),
2) w 2010 r. :
- Spółka osiągnęła przychód w wysokości 3.757.61 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 31.116,19 zł oraz wykazała stratę w
wysokości 27.358,58 zł,
- wspólnik Spółki Pani S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 375,76 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 311,16 zł oraz dochód w wysokości 64.60
zł. z tytułu emerytury osiągnęła dochód w wysokości 14.894,96 zł,
- wspólnik Spółki Pan J. J.: z. tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 3.381,85 zł, poniósł koszty
uzyskania przychodu w wysokości 30.805,03 zł oraz wykazał stratę w
wysokości 27.423.18 zł z tytułu emerytur) osiągnął dochód w wysokości
69.993,62 zł (wg PIT-36 i załączników PIT/B za 2010 r.)
3) w 2011 r.:
- Spółka osiągnęła przychód w wysokości 26.047.60 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 35.311,00 z! oraz wykazała stratę w
wysokości 9.263,40 zł,
- wspólnik Spółki Pani S. B.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnęła przychód w wysokości 260,48 zł, poniosła koszty
uzyskania przychodu w wysokości 353,11 zł oraz wykazała stratę w wysokości
92,63 zł, z tytułu emerytury osiągnęła dochód w wysokości 15.393,00 zł, z
innych źródeł osiągnęła dochód w wysokości 31,79 zł,
- wspólnik Spółki Pan J. J.: z tytułu pozarolniczej działalności
gospodarczej osiągnął przychód w wysokości 25.787,12 zł, poniósł koszty
uzyskania przychodu w wysokości 34.957,89 zł oraz wykazał stratę w
wysokości 9.170,77 zł, z tytułu emerytury osiągnął dochód w wysokości
72.334,20 zł, z innych źródeł osiągnął dochód w wysokości 395,46 zł (wg PIT-
36 i załączników PIT/B za 2011 r.),
4) w okresie 01-09/2012 r. Spółka osiągnęła przychód w wysokości 24.339,07 zł,
poniosła koszty w wysokości 32.334,27 zł (wg podatkowej księgi przychodów i
rozchodów za okres 01-09/2012 r.).
Spółka posiada zobowiązania wobec W. ok. 264.000 zł, P. S A. ok.
24.639 zł, O. ok. 2.102 zł. S. ok. 1.500 zł, W. ok. 27.789 zł.
P. ok. 22.649 zł, S. ok. 22.300 zł, ZUS ok. 200.000
zł, US ok. 150.000 zł, G. ok. 56.000 zł. Pozostałe zobowiązania to
550.000 zł - kredyt hipoteczny, 60.000 zł - pozostałe kredyty bankowe ([...], [...],
[...]) - zgodnie z oświadczeniem Pana J. J. z dnia 15
lutego 2012r. oraz 98.000 zł - kredyt hipoteczny - zgodnie z oświadczeniem Pani
S. B. z dnia 15 lutego 2012r.
Wspólnik spółki, Pani S. B. posiada mieszkanie o pow. 56 nr (współwłasność
1/2 udziału), dom jednorodzinny o pow. 160 m2 (1/2 udziału), działkę rolną o
powierzchni 5.800 m2 (1/4 udziału - zajęcie komornicze). Zobowiązania Pani S.
B.: czynsz ok. 300 zł. kredyt hipoteczny ok. 375 zł, [...] ok. 250 zł,
O. ok. 100 zł – zgodnie z oświadczeniem z dnia 15 lutego 2012r.
Obecnie Pani S. B. uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 800 zł.
koszty utrzymania, opłaty za mieszkanie, energię oraz internet ponosi mąż
(rozdzielność majątkowa).
Wspólnik Spółki, Pan J. J. posiada mieszkanie o powierzchni 53 m2
współwłasność - zajęcie komornicze), dom jednorodzinny o powierzchni 250 m2
(współwłasność), działka rolna o powierzchni 5.800 m2 (1/4 udziału - zajęcie
komornicze). Zobowiązania i koszty Pana J. J. : kredyty bankowe ok.
1.500 zł, koszty z tytułu działalności gospodarczej ok. 3.000 zł, koszty leczenia ok.
500 zł (podatnika i matki), pozostałe koszty utrzymania ok. 1.400 zł (podatnika i
matki) - zgodnie z oświadczeniem z dnia 15 lutego 2012r. Obecnie Pan J.
J. uzyskuje miesięczny dochód w wysokości ok. 3.400 zł oraz ponosi koszty
utrzymania w wysokości ok. 800 zł (rozdzielność majątkowa) - zgodnie z
oświadczeniem z dnia 9 listopada 2012 r.
Powyższe dane dotyczące sytuacji ekonomiczno-finansowej, z uwagi na ponoszone
przez Spółkę straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, obciążenia
kredytowa, zobowiązania finansowe wobec ZUS, Urzędu Skarbowego oraz
kontrahentów w ocenie organów podatkowych wskazują, że Spółka spełnia
przesłanki do uznania jej za przedsiębiorstwo zagrożone w rozumieniu Wytycznych
wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji
zagrożonych przedsiębiorstw (Dz. U. UE C 244 z 1 października 2004 r.).
Sąd ww. stanowisko organów podzielił uznając, że organy prawidłowo oceniły, iż
firma skarżącego znajduje się w tak trudnej sytuacji finansowej, że spełnia kryteria
"przedsiębiorstwa zagrożonego" w świetle dość restrykcyjnych przepisów unijnych.
Oceny tej nie zmienia argumentacja strony skarżącej o podjętych działaniach, które
mają poprawić sytuację spółki (tj. m.in. ewentualna sprzedaż działki zlokalizowanej w
miejscowości N. oraz sprzedaż domu jednego ze wspólników).
Organ odwoławczy prawidłowo bowiem wskazał, że są to zdarzenia przyszłe i
niepewne, które nie mogą wpłynąć na "obecną niekorzystną sytuację finansową
spółki".
Przy czym zaznaczyć należy, ze ustalając powyższą kwestię organy podatkowe
wykorzystały dokumentację dostarczoną przez samą stronę, jak i pozyskały materiał
dowodowy z urzędu. Wbrew twierdzeniom skargi, w sposób szczegółowy
zanalizowały sytuację finansową przedsiębiorstwa skarżącego.
Fakt, że organ dokonał odmiennej niż oczekiwał tego skarżący oceny
zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie powoduje wadliwości
decyzji i nie kwalifikuje jej do wyeliminowania z porządku prawnego, zwłaszcza że -
w opinii Sądu - ocena ta nie nosi znamion dowolności i odpowiada zasadom logiki
oraz doświadczenia życiowego, co niweczy zarzuty skargi związane z prowadzeniem
postępowania dowodowego przez organy podatkowe i dokonaną przez nie oceną
zebranego materiału dowodowego. W tym zakresie Sąd wskazuje, że jakkolwiek
strona nieprawidłowo powołała w skardze, jako naruszone, przepisy k.p.a. zamiast
przepisów mającej zastosowanie w sprawie Ordynacji podatkowej to Sąd z urzędu,
uprawniony do tego na podstawie przepisu art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi, dokonał oceny legalności zaskarżonej decyzji z
uwzględnieniem właściwych w sprawie przepisów.
Już zatem samo ustalenie, że kondycja finansowa firmy skarżącego eliminuje go z
pomocy de minimis powoduje konieczność odmowy przyznania wnioskowanej ulgi
podatkowej. Ponadto, każda osoba podejmująca ryzyko prowadzenia działalności
gospodarczej, powinna być świadoma wszelkich wynikających z tego faktu
przywilejów i zagrożeń. W orzecznictwie podnosi się, że niepowodzenia w
prowadzonej działalności, czy nieodpowiedni dobór kontrahentów nie mogą obciążać
Skarbu Państwa.
W ocenie Sądu uprawnionym więc było twierdzenie, że sytuacja finansowa skarżącej
jest trudna, a trudności finansowe nie mają charakteru przejściowego. Skala
pasywów, przy wysokości dochodów uzyskiwanych z działalności gospodarczej
skarżącej, wskazuje, że skarżąca jest przedsiębiorstwem zagrożonym w rozumieniu
wytycznych wspólnotowych.
Podnoszona zaś w skardze okoliczność, że argumentem za wyeliminowania z obrotu
zaskarżonej decyzji jest fakt, że w dniu 22 marca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń
Społecznych uchylił decyzję o odpowiedzialności wspólników spółki PHU W. s.c.
za zobowiązania tej spółki wobec ZUS, jest dla oceny zasadności skargi bez
znaczenia. Otóż zgodnie zaś z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego
istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, a wynikającego z akt sprawy.
Orzekanie "na podstawie akt sprawy", o jakim mowa w ww. przepisie, oznacza, że
sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które
z akt tych wynikają, i które legły i podstaw jej wydania. Przepis art. 133 § 1 ustawy
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa więc, że stan
faktyczny istniejący w chwili wydawania danego aktu lub podjęcia czynności to
moment decydujący dla oceny stanu sprawy przez sąd administracyjny przy
wydawaniu orzeczenia (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5
stycznia 2010r., I FSK 1733/08, z dnia 26 listopada 2010, sygn. akt I GSK 865/09, z
dnia 2 grudnia 2010, sygn. akt I GSK 806/10, z dnia 9 grudnia 2010, sygn. akt I GSK
3/10).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że obie
decyzje, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, noszą tę samą datę, czyli [...] marca 2013 r. Tak wiec decyzja Zakładu
Ubezpieczeń Społecznych nie była elementem stanu faktycznego sprawy w dacie
wydawania przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji, a w związku z tym
okoliczności z nią związane nie podlegały w tym postępowaniu ocenie.
Mając powyższe na uwadze oraz fakt, że organy podatkowe rozważyły w sposób
wszechstronny wszystkie możliwe określone przepisami prawa przesłanki
zastosowania ulgi z art. 67b § 1 pkt 2 w zw. z art. 67a § 1 pkt 2 i 3 Ordynacji
podatkowej i wzięły pod uwagę wszystkie podnoszone przez stronę skarżącą
okoliczności faktyczne i prawne, należało w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30
sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę
oddalić.
V
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło