III SA/Wa 1444/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Justyna Mazur (sprawozdawca),, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz K. G. kwotę 1017 zł (słownie: jeden tysiąc siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi K. G. (dalej: "skarżąca"), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej: "organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") z [...] lutego 2017 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. (dalej: "organ I instancji" lub "Prezydent") z [...] lutego 2011 r. Przedmiotem tych decyzji było ustalenie skarżącej wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r. w kwocie 2.028 zł. Jako podstawę prawną decyzji Kolegium wskazało art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "Op") w zw. z art. 13 § 1 Op oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm., art. 233 § 1 pkt 1 Op. W uzasadnieniu decyzji wskazało między innymi przepisy art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: "upol"), art. 21 ust. 1 ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; dalej "upgik"). Decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ I instancji decyzją z [...] lutego 2011 r. ustalił wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2011 r., za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w kwocie 2.028 zł. Jako podstawę prawną swojej decyzji organ I instancji wskazał art. 13 § 1 pkt 1 Op, art. 1c upol oraz art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 2 Op w zw. z art 6 ust. 7 upol oraz uchwałę Rady W. Nr XCIV/2745/2010 z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 201 poz. 5772). Do opodatkowania przyjęto grunt o powierzchni 769 m2, budynki mieszkalne o łącznej powierzchni 452,08 m2 oraz pozostałe budynki o powierzchni 199,72 m2. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca. Stawiając zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 125 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 4 Op, wskazała na wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, gdyż obrysy trzech budynków przyjętych za podstawę opodatkowania przekraczają granice działki. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium nie znalazło podstaw do jej zmiany. Powołało się w uzasadnieniu m.in. na przepisy art. 6 ust. 6, art. 6 ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 2 upol. Z wyjaśnień, jakie zawarło w uzasadnieniu decyzji wynika, że wymiaru podatku w niniejszej sprawie dokonano m.in. na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, która jest zgodna ze złożoną przez skarżącą korektą informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych dotyczącą spornej nieruchomości (stanowiąca deklarację w rozumieniu art. 3 pkt 5 Op). Tym samym zarzuty odwołania uznało za nieuzasadnione. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołało się na treść poglądów zaprezentowanych m.in. w wyrokach NSA: z 14 listopada 2007r., sygn. akt II FSK 1245/06 oraz z 29 czerwca 2006r., sygn. akt II FSK 842/05, jak również uchwałę NSA z 29 listopada 1999 r., sygn. akt FPK 3/99). W skardze do Sądu, wnosząc o uchylenie decyzji organów podatkowych obu instancji skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, postawiła zarzuty naruszenia: - art 210 § 1 pkt 3 Op poprzez nieprawidłowe oznaczenie strony w decyzji organu l instancji; - art 208 § 1 Op poprzez nie uwzględnienie przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2011; - art. 208 § 1 Op w związku z art 3 ust. 1 pkt 2 upol poprzez nie uwzględnienie znanych organowi z urzędu informacji z akt sprawy co do podatku za rok 2012 r., że skarżąca nie miała wstępu na teren nieruchomości i od 25 lat władztwo sprawuje B. B., co świadczy, że jest posiadaczem samoistnym nieruchomości zobowiązanym do zapłaty w całości podatku zamiast skarżącej; - błędne ustalenie stanu faktycznego nieruchomości na podstawie deklaracji K. B., która nie jest legitymowana do składania deklaracji za skarżącą, a nadto taka osoba nie jest znana skarżącej i zachodzi podejrzenie sfałszowania dokumentacji podatkowej, nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego; - art. 121 § 1 Op przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych; - art. 122 Op przez niepodjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym; - art. 123 § 1 Op przez brak zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; - art. 124 Op przez nie wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy - brak uzasadnienia faktycznego i prawnego; - art. 125 § 1 Op poprzez brak wnikliwości w toku postępowania; - art 210 § 1 pkt 4 Op poprzez nie wskazanie podstawy prawnej decyzji w postaci artykułów, ustępów, czy paragrafów cytowanych przepisów dotyczącej uchwały Rady W. z 9 listopada 2010 r.; - art. 192 Op poprzez uniemożliwienie się wypowiedzenia przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik skarżącej wniósł także o przeprowadzenie załączonych do skargi dowodów m.in. z decyzji za poprzednie lata podatkowe. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Uzasadniając najdalej idący zarzut skargi podniósł, że postępowanie podatkowe w niniejszej sprawie winno zostać umorzone na podstawie art. 208 § 1 Op z uwagi na upływ terminu przedawnienia. Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Dodać należy, że w świetle art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 2011 r. W ocenie orzekających w sprawie organów ww. zobowiązanie dotyczące nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] obciąża skarżącą jako współwłaściciela nieruchomości i zostało ustalone w prawidłowej wysokości biorąc pod uwagę informację o nieruchomościach złożoną przez B. B., zapisy ewidencji gruntów i budynków oraz postanowienia uchwały Rady W. Nr XCIV/2745/2010 z 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2010 r. Nr 201 poz. 5772). Skarżąca zaskarżonej decyzji postawiła szereg zarzutów, w tym zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2011. Nie ulega wątpliwości, iż zarzut ten jest najdalej idący, albowiem jak wynika z art. 208 § 1 Op, gdy postępowanie podatkowe z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z tych też względów w okolicznościach niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu przedawnienia zobowiązania, będącego przedmiotem sporu w niniejszej sprawie. Wskazać tym samym wypada, iż zgodnie z art. 70 § 1 Op zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jak wynika z art. 6 ust. 7 upol podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11 (który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie), ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do dnia 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego. W świetle powyższych przepisów, w przypadku braku okoliczności powodujących przerwanie lub zawieszenie biegu terminu przedawnienia, zobowiązania w podatku od nieruchomości 2011 r., których termin płatności przypada w 2011 r., ulegają przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2016 r. Początek biegu terminu przedawnienia należy bowiem w takich przypadkach liczyć od końca 2011 r. Powyższe jednocześnie oznacza, że organy podatkowe mogą wydać decyzje merytoryczne w ramach obu instancji tylko w terminie 5 lat wskazanym w art. 70 § 1 Op. W przypadku bowiem upływu tego terminu w trakcie trwania postępowania, w tym postępowania odwoławczego, organ odwoławczy powinien na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 Op uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe. W okolicznościach niniejszej sprawy decyzja organu I instancji została wydana przed upływem terminu przedawnienia. Tymczasem zaskarżona decyzja została wydana po upływie tego terminu ([...] lutego 2017 r.). Z akt sprawy nie wynika natomiast, czy zaistniały okoliczności stanowiące i zaistnieniu przesłanek zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia. Okoliczności takich nie wskazuje również uzasadnienie organu odwoławczego, który nie badał okoliczności, czy nie ustała możliwość merytorycznego orzekania w niniejszej sprawie. W tej sytuacji uznać należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 208 § 1 w zw. z art. 70 § 1 Op oraz art. 120, art. 121, art. 187 § 1 Op, co sprawia, iż podlega ona wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Ponownie rozpoznając sprawę obowiązkiem organu odwoławczego będzie zatem w pierwszej kolejności ustalenie i rozważenie czy przed upływem biegu terminu przedawnienia w sprawie doszło do jego skutecznego przerwania lub zawieszenia. W przypadku stwierdzenia, że okoliczności takie nie miały miejsca i przesłanki zawieszenia bądź przerwania biegu terminu przedawnienia nie wystąpiły, uznać należy, iż termin przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem niniejszej sprawy upłynął z końcem 2016 r., a organ odwoławczy utracił możliwość wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W takiej zaś sytuacji zastosowanie w sprawie znajdzie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 Op. W przypadku zaś stwierdzenia, iż wystąpiły przesłanki mające wpływ na bieg terminu przedawnienia, ustalić należy, czy spowodowały one zachowanie możliwości wydania przez organ odwoławczy merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku pozytywnych ustaleń w tej mierze organ odwoławczy winien dokonać oceny prawidłowości decyzji organu I instancji w świetle obowiązujących przepisów prawa, a wyraz tej ocenie dać w decyzji sporządzonej z zachowaniem wymogów z art. 210 w zw. z art. 235 Op. Jednocześnie przedwczesne jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ppsa uchylił decyzję organu odwoławczego, orzekając jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), gdyż strona skarżąca reprezentowana była przed Sądem przez radcę prawnego. Na łączną kwotę (1.017 zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składa się 100 zł tytułem uiszczonego wpisu stosunkowego od skargi, 900 zł kosztów zastępstwa procesowego i 17 zł uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. ----------------------- 5