III SA/Wa 1445/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant st. sekr. sąd. Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę Pismem z 27 października 2010r., skierowanym do [...] Urzędu Skarbowego W., Skarżący – J. P. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zwolnienie z podatku od spadku. Wskazał, że w 1971r. uzyskał na podstawie testamentu i postanowienia Sądu Rejonowego w S., sygn. akt [...], [...],[...], I [...] po zmarłym S. P. część nieruchomości położonej w J.. Pismem z 19 listopada 2010r. organ I instancji wezwał Skarżącego do dostarczenia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym S. P.. W odpowiedzi na ww. wezwanie pismem z 26 listopada 2010r. Skarżący poinformował, iż postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po zmarłym S. P. nie ma. Ponadto wskazał, że "o stwierdzenie nabycia prawa własności" wystąpił do Sądu Rejonowego w N., który wydał dwa postanowienia o sygn. akt [...] z [...] października 1995r. oraz z [...] maja 1997r., które nie stanowiły przeszkody w założeniu księgi wieczystej i tym bardziej nie powinny być powodem niewydania zaświadczenia o żądanej treści. Postanowieniem z [...] grudnia 2010r., wydanym na podstawie art. 306a i art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. odmówił Skarżącemu wydania zaświadczenia na ujawnienie praw majątkowych po zmarłym S. P., z uwagi na brak prawomocnego postanowienia sądu lub aktu poświadczenia dziedziczenia potwierdzającego nabycie praw do spadku. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie, uzupełnione pismem z 31 stycznia 2011r., w którym domagał się zaprzestania utrudniania przez organ I instancji wydawania zaświadczenia o wygasłym wskutek przedawnienia podatku od spadku po zmarłym S. P.. W złożonym zażaleniu Skarżący wskazał, że przyczyny braku postanowienia stwierdzającego nabycie spadku podał w piśmie z 26 listopada 2010r. Wyjaśnił również, że załączone do pisma z 27 października 2010r. dokumenty pozwalają ustalić niezbędne dane o S. P. W ocenie Skarżącego Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. pominął oświadczenie spadkobierców potwierdzające nabycie przez niego spadku po S. P. na podstawie testamentu. Powyższe, zdaniem Strony, zostało w sposób niewłaściwy potwierdzone przez Sąd Rejonowy w N ., który wskazał, iż do nabycia doszło w drodze darowizny. Ponadto Skarżący podniósł, że sprostowanie zaistniałych wątpliwości byłoby konieczne jedynie do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Dostarczone dokumenty nie stanowiły bowiem przeszkody do stwierdzenia praw własności. Postanowieniem z [...] marca 2011r. z Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu I instancji. Na wstępie Dyrektor Izby Skarbowej przywołał treść art. 306a § 1 i § 2 pkt 1-2, art. 306 a § 3, art. 306b § 1 O.p. W ocenie organu odwoławczego, w świetle brzmienia art. 306a § 3 O.p. za prawidłowe należy uznać stanowisko organu I instancji odmawiające wydania zaświadczenia o żądanej treści. Z przepisu tego wynika bowiem, że zaświadczenie jest urzędowym poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego i potwierdzeniem stanu rzeczy z chwili jego wydania. Potwierdzenie określonego stanu prawnego w zaświadczeniu może dotyczyć takiej sytuacji, w której został on ustalony odpowiednim aktem prawnym. Organ podatkowy może potwierdzić tylko to, co aktualnie wynika z dokumentów będących w jego posiadaniu, ponieważ poświadczenie nie może dotyczyć stanu prawnego hipotetycznego bez odniesienia do konkretnej sprawy. Zaświadczenie nie może rozstrzygać czegokolwiek, zwłaszcza o istnieniu lub nie istnieniu obowiązku, jak również o prawie do skorzystania ze zwolnienia od podatku. Główną rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia pełnią posiadane przez organ dane wynikające z ewidencji, rejestrów i innych dokumentów. Zatem w sytuacji, gdy żądanie dotyczy potwierdzenia faktów lub stanu prawnego niewynikających z ewidencji, rejestrów czy danych nie będących w posiadaniu organu, postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia będzie zgodne z prawem. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że z treści art. 1018 § 3 i art. 1025 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) wynika, iż potwierdzeniem nabycia spadku może być postanowienie sądu o nabyciu spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza. W aktach rozpatrywanej sprawy brak jest natomiast zarówno dokumentu zawierającego oświadczenie Strony o przyjęciu spadku po S. P., jak i postanowienia sądu o nabyciu spadku czy aktu poświadczenia dziedziczenia. W ocenie organu dokumentu takiego nie stanowi oświadczenie z 25 stycznia 1988r., w którym W.P. oraz A. P. wyrażają zgodę na pełne wykonanie testamentu zmarłego S. P.. Natomiast ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Sądu Rejonowego w N. z [...] maja 1997r. sygn. akt [...] wynika, iż S. P., będący współwłaścicielem w 1/2 części działki o nr ewidencyjnym [...], położonej w J. gm. N., przekazał swój udział J.P. w formie umowy darowizny. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści, gdyż w posiadanych i prowadzonych ewidencjach i rejestrach brak jest dokumentu potwierdzającego nabycie przez Skarżącego prawa do spadku po zmarłym S. P., co tym samym uniemożliwia potwierdzenie zwolnienia z podatku od spadku. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wskazał, iż niesłuszne jest stanowisko organów podatkowych wskazujące, że zaświadczenie może być wydane tylko na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Ponadto podniósł, iż uzyskanie wymaganego postanowienia zajęłoby mu kilka lat i jest potrzebne tylko Urzędowi Skarbowemu. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o jej oddalenie. W piśmie z 7 grudnia 2011r. Skarżący podniósł, iż postanowienia Sądu Rejonowego w N. nie są jedynymi dokumentami jakie złożył w Urzędzie Skarbowym. Podniósł, iż niesłuszne jest stanowisko wskazujące, że oświadczenie W. i A. P. nie stanowi dokumentu, stanowiącego podstawę wydania zaświadczenia. W ocenie Skarżącego z powodu braku postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku należy uwzględnić ww. dokument wraz z innymi załączonymi do akt. Z powołanego oświadczenia wynika bowiem, iż Sąd Rejonowy w N. niewłaściwie stwierdził przekazanie przez S. P. udziałów w drodze darowizny, a nie na podstawie testamentu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie kwestię istotną stanowi, czy organ podatkowy jest uprawniony w trybie wydania zaświadczenia do przesądzenia o tym czy podatnik jest zwolniony z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (o co Skarżący we wniosku o wydanie zaświadczenia) jak również o tym czy zobowiązanie z tego tytułu uległo przedawnieniu (żądanie Skarżącego wskazane w zażaleniu). Zgodnie z art. 306 a O.p. organ podatkowy wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania (§ 3). Wydanie zaświadczenia jest czynnością materialno-techniczną i urzędowym zarazem potwierdzeniem określonych faktów lub stanu prawnego. Jego istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach i nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej. Na postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie bądź odmowę wydania zaświadczenia składają się czynności o charakterze materialno-technicznym. W ramach takiego postępowania organ bada, jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowania to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznawać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 870/09 (LEX nr 523424). Sąd rozstrzygający w niniejszej sprawie w pełni podziela prezentowane powyżej stanowisko. Jednocześnie zauważa, że postępowaniami podatkowymi kształtującym stan prawny są postępowania dotyczące choćby określenia bądź ustalenia zobowiązań podatkowych, orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe czy też w przedmiocie udzielenia ulg w zapłacie podatku czy zaległości podatkowej. Celem tych postępowań jest bowiem określenie wysokości zobowiązań podatkowych ciążących na podatniku (np. w kwocie innej niż wykazano w deklaracji), nakładanie (ustalanie) na niego zobowiązań podatkowych, przenoszenie obowiązku zapłaty podatku na inne osoby niż podatnik, udzielanie uprawnień w zakresie terminu zapłaty podatku innego niż wskazany w ustawie lub decyzji wymiarowej, czy też odstąpienie od poboru zaległości podatkowej. W ramach postępowań podatkowych w przedmiocie ustalenia bądź określenia zobowiązań podatkowych organy przesądzają o uprawnieniach podatnika dotyczących przysługujących mu zwolnień, a także oceniają czy zobowiązania podatkowe uległy przedawnieniu (skutkiem czego następuje umorzenie postępowania podatkowego). Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy Sąd zauważa, iż Skarżący składając wniosek o wydanie zaświadczenia żądał zaświadczenia o zwolnieniu w podatku od spadków i darowizn z tytułu spadku po zmarłym S. P. dotyczącego części nieruchomości położonej w J.. Natomiast w zażaleniu od postanowienia organu I instancji Skarżący zażądał stwierdzenia, iż powyższe zobowiązanie uległo przedawnieniu. Powyższe okoliczności w ocenie Sądu nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie wydania zaświadczenia albowiem dotyczą one konkretnych uprawnień Skarżącego, a stanowisko organu o zwolnieniu w podatku od spadków i darowizn, czy też przedawnieniu zobowiązania podatkowego z tego tytułu w przedmiotowej sprawie kształtowałoby stan prawny dotyczący opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Wobec powyższego organy podatkowe zasadnie na podstawie art. 306 c O.p. odmówiły wydania zaświadczenia o żądanej treści. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.