III SA/Wa 1462/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca 2008 r. do grudnia 2009 r. postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy - Skarżący – A. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z uwagi na stan zdrowia oraz trudną sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Skarżący oświadczył, że ma na utrzymaniu małoletnie dziecko. Wskazał, że za 2013 r. uzyskał dochód w wysokości 11.007,73 zł, za 2012 r. – 6.532 zł, a za 2011 r. – 9.978,03 zł. Płaci alimenty (z pomocą swojej matki) na rzecz syna w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Wieloletnie postępowanie kontrolne organów skarbowych spowodowało dramat rodzinny i osobisty, w tym utratę zaufania przyjaciół i kontrahentów, utratę firmy, rozstrój nerwowy. Skarżący wyjaśnił, że na skutek utraty źródła dochodów sytuacja materialna jego rodziny znacznie się pogorszyła. Ponadto skarżącemu grozi utrata mieszkania na skutek wypowiedzenia umowy kredytu. Do swojego majątku skarżący zaliczył udział (1/2) w mieszkaniu o pow. 75 m² w O. (mieszkanie zakupione na kredyt, obciążone hipoteką). Oświadczył, że jego miesięczny dochód netto z tytułu zasiłku chorobowego wynosi 900 zł, z czego 300 zł potrąca komornik. Skarżący wskazał, że dochód jego syna wynosi 1.500 zł. Są to alimenty od skarżącego (płacone z pomocą jego matki). W załączeniu skarżący nadesłał zeznania podatkowe za lata 2011-2013, zaświadczenie o zarobkach z 6 lutego 2013 r., zwolnienia lekarskie. Z uwagi na fakt, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego został on wezwany do: wskazania i udokumentowania wysokości aktualnych dochodów, przez nadesłanie np. zaświadczenia o wysokości dochodów (średnie wynagrodzenie netto za ostanie 6 miesięcy), udokumentowania wysokości zajęcia komorniczego, udokumentowanie wypowiedzenia umowy kredytu przez bank, wyjaśnienia, czy wysokość alimentów na rzecz syna został ustalona sądownie, jeśli tak - nadesłania orzeczenia sądu w tym zakresie wraz z uzasadnieniem, nadesłanie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych skarżącego za ostatnie 3 miesiące, wyjaśnienia, z kim zamieszkuje syn skarżącego, wskazania komu i jakie tytuły prawne przysługują od lokali położonych w O. przy ul. [...] i [...], przedstawienia zestawienia miesięcznych dochodów i wydatków skarżącego, z uwzględnieniem m.in. zajęcia komorniczego, spłacanych rat kredytu, alimentów na rzecz syna (ze wskazaniem w jakiej wysokości skarżący uzyskuje w tym zakresie pomoc matki). W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że jego dochody są wyszczególnione na zaświadczeniu ZUS z 26 czerwca 2014 r. Wskazał, że z powyższego wynika, że nie jest w stanie spłacać jakichkolwiek kredytów, a w zobowiązaniu alimentacyjnym na rzecz syna K. pomaga mu matka. Skarżący nie jest wstanie oszacować wysokości pomocy finansowej udzielanej mu przez matkę. Skarżący wyjaśnił również, że lokal położny w O. przy ul. [...] stanowi własność E. S. i M. P., wuja E. S., który jest [...] i którym E. S. jest zobowiązana się dożywotnio opiekować. Wyjaśnił ponadto, że aktualnie jego syn K. zamieszkuje wraz z nim w O. przy ul. [...]. Oświadczył również, że nie ma wyciągów z rachunków bankowych ani jakichkolwiek rachunków otwartych. Do pisma skarżący załączył zaświadczenie ZUS o wypłaconych zasiłkach, zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego z [...] maja 2014 r. (egzekucja dotyczy kwoty 500 zł z odsetkami i kosztami egzekucyjnymi, przy czym organ informuje jednocześnie, że łączne zadłużenie skarżącego wynosi 975.407 zł), sentencję wyroku z 18 maja 2011 r. obniżającego alimenty zasądzone od skarżącego na rzecz syna z 2.500 zł na 1.500 zł, pismo z banku z 28 czerwca 2013 r. z propozycją uregulowania zadłużenia. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej - P.p.s.a.) stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże (podkreślenie własne), że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustosunkowując się do powyższego należy podkreślić, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że sytuacja finansowa, w której się znajduje uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego, oświadczenia złożone przez skarżącego oraz nadesłane dokumenty, nie dają rzetelnego obrazu jego sytuacji finansowej i majątkowej. Przede wszystkim skarżący nie wskazał w jakiej wysokości uzyskuje wsparcie od matki. Oświadczył jedynie, że ta "pomaga" mu w uiszczaniu alimentów na rzecz syna. Zauważyć z kolei należy, że skarżący twierdzi, że jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek chorobowy w wysokości 900 zł (z czego 300 zł potrąca komornik). Gdyby przyjąć za wiarygodne oświadczenia skarżącego w tym zakresie, uznać byłoby trzeba, że matka skarżącego od 2011 r. w całości ponosi ciężar świadczenia alimentacyjnego za skarżącego – a nie tylko w tym zakresie pomaga – a ponadto również utrzymuje samego skarżącego. Nie sposób bowiem przyjąć, że kwota 600 zł miesięcznie, zaspokaja wszystkie koszty utrzymania skarżącego (koszt mieszkania, mediów, leczenia, wyżywienia). Skarżący bowiem konsekwentnie podtrzymuje, że uzyskuje dochód na tak niskim poziomie od 2011 r. Oświadczenie skarżącego nie wydaje się być rzetelne również z uwagi na orzeczenie Sądu Rejonowego w O. z [...] maja 2011 r., sygn. akt [...]. Wyrokiem tym wprawdzie Sąd obniżył alimenty należne od skarżącego na rzecz jego syna K. z 2.500 zł na 1.500 zł, niemniej jednak, skoro Sąd określił wysokość alimentów na kwotę 1.500 zł, to musiał uznać, że skarżący na dzień orzekania dysponował dochodem lub majątkiem umożliwiającym wywiązywanie się tego zobowiązania. Nie wydaje się prawdopodobne, aby Sąd określił alimenty na kwotę 1.500 zł, skoro skarżący – jak utrzymuje – za cały 2011 r. uzyskał dochód jedynie w wysokości ok. 10.000 zł. W dalszej kolejności, zupełnie niezrozumiała jest kwestia zapłaty alimentów – jak wynika z orzeczenia Sądu do rąk E. S. – skoro, jak wskazuje skarżący – syn K. prowadzi razem ze skarżącym wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto skarżący wskazał, że zamieszkuje z synem w O. u przy ul. [...]. Przy czym mieszkanie to stanowi własność E. S. i jej wuja, którym ta ma obowiązek dożywotnio się opiekować. Tym samym, wydaje się, że skarżący mieszka nie tylko z synem, ale również z jego matką – E. S. oraz wujem E.S.. Skarżący nie wyjaśnił również kwestii związanych z lokalem przy ul. w O.. Skarżący w złożonym oświadczeniu zaliczył to mieszkanie do swoje majątku (1/2 udziału). Z kolei z nadesłanych dokumentów nie wynika, aby bank wypowiedział skarżącemu umowę kredytu dotycząca tego mieszkania. Nadesłany dokument (datowany na 1 lipca 2013 r.) dotyczy jednie propozycji uregulowania zadłużenia. Niewiadomym jest kto zamieszkuje w tym mieszkaniu i czy nie stanowi ono ewentualnie dodatkowego dochodu skarżącego (np. z tytułu wynajmu). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że oświadczenia skarżącego oraz nadesłane dokumenty, nie pozwalają na rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej i majątkowej. Na ich podstawie, referendarz sądowy nie jest wstanie ocenić jakie rzeczywiście dochody uzyskuje skarżący oraz osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz jakie niezbędne wydatki ponosi. W postanowieniu z 22 kwietnia 2013 r. (II FZ 167/13) Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na obowiązek składania oświadczeń zgodnych z prawdą i wewnętrznie spójnych. Sytuacja bowiem, w której zachodzą rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dokumentami lub oświadczeniami, prowadzi do niemożności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a w konsekwencji do niewykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania zgodnie z treścią art. 246 P.p.s.a., co w następstwie musi prowadzić do odmowy przyznania prawa pomocy (por. też postanowienie NSA z 3 czerwca 2013 r., I FZ 111/13). Tak zobrazowana przez skarżącego sytuacja finansowa i majątkowa nie pozwalała na dokonanie innej oceny niż stwierdzenie niewykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.