III SA/Wa 1467/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w sprawie ze skargi R. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie - W skardze na powołane w sentencji postanowienie Ministra Finansów, skarżący – R. G. zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 29 czerwca 2015 r. skarżący został wezwany do złożenia wniosku na urzędowym formularzu PPF oraz do nadesłania dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej. W odpowiedzi skarżący złożył formularz PPF, nie wskazał jednak zakresu pomocy, o którą wnioskuje. Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, [...] -letnim synem, oraz dwiema córkami ([...] i [...] lat). Skarżący wskazał, że jedyny dochód rodziny stanowi prowadzona przez niego działalność gospodarcza, z tytułu której uzyskuje dochód miesięczny brutto w wysokości 8.900 zł. Pismem z 17 lipca 2015 r. skarżący został wezwany do wskazania zakresu wniosku oraz na podstawie art. 255 w zw. z art. 252 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej – P.p.s.a.) do nadesłania dokumentów oraz złożenia dodatkowych oświadczeń dotyczących sytuacji finansowej jego rodziny. Skarżący w piśmie z 29 lipca 2015 r. wskazał, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego. Skarżący nadesłał m.in.: zeznanie podatkowe swoje oraz córki K. za 2014 r., deklaracje VAT-7 za kwiecień, maj i czerwiec 2015 r., podsumowanie księgi przychodów i rozchodów za pierwsze półrocze 2015 r., zestawienie miesięcznych dochodów i wydatków rodziny oraz kosztów utrzymania mieszkania, wydruk z CEiIDG. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, że przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm. - dalej – "P.p.s.a"), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W związku powyższym, wskazać trzeba, że aktualnie w Wydziale III WSA w Warszawie na rozpoznanie czeka 5 spraw skarżącego. W każdej z nich wpis od skargi wynosi 100 zł. Łącznie więc skarżący obowiązany jest do uiszczenia wpisów sądowych w wysokości 500 zł. Odnosząc powyższe wartości do sytuacji materialnej skarżącego i jego rodziny, uznać należało, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić bowiem należy, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów. Z tego tytułu za 2014 r. uzyskał przychód w wysokości 7.322.035,59 zł (dochód wyniósł 130.177,65 zł), zgodnie z PIT-36L. Za pierwsze półrocze 2015 r. skarżący uzyskał przychód w wysokości 1.353.839 zł. Działalność gospodarczą prowadzi również najstarsza córka skarżącego. Przychód z tej działalności za 2014 r. wyniósł 149.771,39 (strata 222.714, 47 zł). Przy czym dla oceny zasadności wniosku skarżącego decydujące znaczenie ma przedstawiona przez niego kalkulacja osiąganych przez rodzinę dochodów i niezbędnych wydatków, z której jednoznacznie wynika możliwość poniesienia przez skarżącego ciążących na nim kosztów sądowych. Jak oświadczył sam skarżący łączny dochód jego rodziny to 6.000 zł netto. Miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą 2.170 zł (wyżywienie 1.500 zł, środki czystości 70 zł, ubrania 400 zł, inne 200 zł). Z kolei miesięczne koszty utrzymania mieszkania skarżący wyliczył na 1.628,05 zł. Tym samym różnica pomiędzy dochodami a niezbędnymi wydatkami rodziny wynosi ponad 2.000 zł. W konsekwencji skarżący dysponuje wolnymi środkami, które może przeznaczyć na poniesienie kosztów sądowych bez najmniejszego uszczerbku w utrzymaniu. Należy bowiem pamiętać, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, że nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. Bez wątpienia skarżącego nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Podsumowując przyjąć należy, że okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uzasadniają twierdzenia, że skarżący nie jest w stanie wygospodarować środków niezbędnych do uiszczenia wpisu sądowego. W konsekwencji nie spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., warunkująca przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.