III SA/Wa 1474/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-12-02
Skład orzekający: Agnieszka Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej spółce przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli nie przedłożyła wymaganych dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżąca spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Mimo wezwania sądu do przedstawienia dodatkowych informacji o swojej sytuacji majątkowej, spółka ani jej pełnomocnik nie przedłożyli wymaganych dokumentów, co uniemożliwiło ocenę jej rzeczywistych możliwości płatniczych. Odmowa ta nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka T. z siedzibą w Z. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, twierdząc, że nie posiada środków na ich pokrycie z powodu zabezpieczenia majątku przez Urząd Kontroli Skarbowej w 1996 r. Referendarz sądowy wezwał spółkę do przedstawienia dodatkowych informacji o jej aktualnej sytuacji majątkowej, jednakże spółka ani jej pełnomocnik nie przedłożyli wymaganych dokumentów. Sprawa dotyczyła decyzji odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczących podatku od towarów i usług za 1995 r.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. z siedzibą w Z. na decyzję M. F. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia prawomocnych decyzji odmawiających stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji dotyczących podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1995 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
UZASADNIENIE:
Skarżące T. S.A. z siedzibą w Z., na urzędowym formularzu PPF, wniosło do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że nie posiada jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów postępowania. Trudności płatnicze Spółki rozpoczęły się w 1996 r., kiedy to Urząd Kontroli Skarbowej wszczął kontrolę, w zakresie działalności Spółki i zabezpieczył cały majątek, powodując tym pozbawienie możliwości prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania zobowiązań. Do chwili obecnej Spółka nie ogłosiła upadłości, bowiem prowadzi spory ze Skarbem Państwa w zakresie przysługujących jej należności. Spółka oświadczyła, że dokumentacja finansowa w postaci bilansu i sprawozdania finansowego za lata 2005 i 2006 oraz CIT-8 za lata 2005 – 2007 znajduje się przy sprawie III SAB/Wa 33/08. W sprawie tej Skarżącej zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, iż Skarżąca nie posiada nieruchomości, ani środków trwałych i obrotowych. Wysokość kapitału akcyjnego Skarżąca określiła na kwotę 100.000 zł. oraz określiła wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu na kwotę 277.686,65 zł.
Pismem z 30 września 2010 r. referendarz sądowy, wezwał Skarżącą reprezentowaną przez r. pr. D. S. do przedstawienia dodatkowych informacji obrazujących jej aktualną sytuację majątkową. Wezwanie to - jak wynika z dowodu jego doręczenia – zostało odebrane w dniu 5 października 2010 r. Skarżąca jednak, ani jej pełnomocnik wymaganych dokumentów nie przedłożyli.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej.
Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią: opłata za sporządzenie uzasadnienia w kwocie 100 zł i wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).
Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy wskazała, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych, wskazując przy tym, że dokumentacja finansowa za lata 2005 – 2007 znajduje się przy sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 33/08.
Uznając informacje zawarte we wniosku za niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, referendarz sądowy wezwał Skarżącą reprezentowaną przez pełnomocnika r. pr. D. S. do nadesłania dodatkowych informacji obrazujących aktualną sytuację majątkową Spółki. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 5 października 2010 r., jednakże Skarżąca, ani jej pełnomocnik wymaganych informacji nie przedłożyli. Ocena zatem rzeczywistych możliwości płatniczych Skarżącej stała się niemożliwa. Skarżąca bowiem nie przedłożyła stosownych dokumentów, a w razie ich nie posiadania stosownych o tym informacji lub dokumentów np. o zamknięciu rachunku bankowego.
Stwierdzić przy tym należy, że na obecnym etapie sprawy jedynym kosztem do uiszczenia którego zobowiązana jest Skarżąca jest kwota 100 zł, należna tytułem opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia oraz kwota 100 zł należna tytułem wpisu od skargi kasacyjnej.
Podniesione okoliczności, przemawiają za odmową przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem Skarżąca nie wykazała, iż nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych – (obecnie) opłaty za sporządzenie uzasadnienia w kwocie 100 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł.
Reasumując należy stwierdzić, iż - w niniejszej sprawie - odmowa przyznania stronie skarżącej prawa pomocy nie stanowi ograniczenia konstytucyjnej zasady prawa do sądu.
Z uwagi na powyższe na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło