III SA/Wa 1474/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie- W skardze na powołaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W . A. F. (dalej - "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała, iż jest osoba niewidomą. Utrzymuje się jedynie z renty w wysokości 1.729,89 zł brutto. Ponosi koszt utrzymania mieszkania (wraz z opłatami) w wysokości ok. 620 zł oraz m.in. koszty leczenia w wysokości ok. 400 zł, jedzenie 600 zł, ubrania 400 zł, środki czystości 150 zł, domową wizytę fryzjera 100 zł, leczniczą wizytę u kosmetyczki 150 zł, pralnię 100 zł. Dodatkowo, z uwagi na całkowitą utratę wzroku zmuszona jest raz w roku kupować urządzenia, które ułatwiają jej funkcjonowanie. W 2010 r. wydała na ten cel 2.260 zł. Łącznie, swoje miesięczne wydatki Skarżąca określiła na kwotę 1.850 zł. Wnioskodawczyni wyjaśniła, iż całe jej świadczenie rentowe przeznaczane jest na zaspokojenie bieżących potrzeb życiowych. Z kolei wydatki przekraczające otrzymaną rentę pokrywane są ze środków otrzymanych tytułem spadku. Do wniosku Skarżąca załączyła m.in. zeznanie PIT - 37 za 2009 r., decyzje o waloryzacji renty, powiadomienie o wysokości opłat za mieszkanie, kopie rachunków za gaz, energię elektryczną, usługi medyczne, wyciągi z rachunków bankowych. Pismem z 7 marca 2011 r. Skarżąca została wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF Skarżąca powtórzyła, iż wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i przedstawiła wcześniejszą argumentację. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje. Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi. Sygn. akt III SA/Wa 1474/11 W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych tj. w zakresie częściowym. Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącej oraz jej zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis sądowy w wysokości 2.000 zł. Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionych przez nią danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jej przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. W ocenie Referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego ciążąca na Wnioskodawczyni nie jest obciążeniem ponad jej możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Oceniając sytuację materialną Skarżącej należało mieć na względzie, iż Skarżąca jako osoba niewidoma ponosi znacznie wyższe koszty utrzymania w celu zapewnienia sobie właściwych standardów egzystencji. Otrzymywana renta wysokości ok. 1.700 zł w całości przeznaczana jest na zaspokojenie potrzeb życiowych Wnioskodawczyni. Jednocześnie jednak Skarżąca dysponuje oszczędnościami, których cześć mogłaby przeznaczyć na pokrycie kosztów wszczętego postępowania. Zauważyć należy, iż na czterech lokatach bankowych Wnioskodawczyni zgromadziła środki w wysokości 10.000 zł, 12.000 zł, 64.000 zł i 14.000 zł (k- 34-37). Dodatkowo, saldo na bieżącym rachunku bankowym Skarżącej wynosiło na dzień 3 marca 2011 r. ok. 6.000 zł. (k-33). W związku z powyższym nie sposób przyjąć, iż Wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 2.000 zł. Skarżąca musi mieć na uwadze, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w Sygn. akt III SA/Wa 1474/11 przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu. W ocenie Referendarza sądowego, Skarżącej nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców. Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.