III SA/Wa 1474/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-27

Skład orzekający: Beata Sobocha, Sylwester Golec, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn, gdy istnieje pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę wydania decyzji?
Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne należy zawiesić, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania, w tym przed Trybunałem Konstytucyjnym. W przypadku, gdy zakwestionowany przepis stanowi materialnoprawną podstawę wydania decyzji, a jego ewentualna niezgodność z Konstytucją może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego, zachodzi konieczność zawieszenia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. F. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. ustalającą podatek od spadku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, Konstytucji RP oraz brak możliwości zapoznania się z przepisami prawa podatkowego z uwagi na inwalidztwo. Sąd administracyjny rozważał kwestię zawieszenia postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowe.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant Agata Próchniewska, po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. dalej O.p ) oraz art. 4a ust. 1 pkt 1 i ust 3 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r., Nr 142 poz. 1514 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.s.d."), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. ustalającą A. F. (dalej jako Skarżąca) podatek od spadku po zmarłym A. F.. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym : Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział Cywilny z dnia 26.09.2007 r. sygn. akt [...] spadek po zmarłym w dniu 21 maja 2007 r. A. F. na podstawie ustawy nabyła matka A. F.. W dniu 11 czerwca 2008 r. Skarząca złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. zgłoszenie SD-Z1, w którym spadkobierczyni zgłosiła masę spadkową po ww. zmarłym., do którego dołączyła wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia nabycia spadku po zmarłym synu. Postanowieniem z dnia [...].06.2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie. Skarżąca na postanowienie to wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w W., który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Odpowiadając na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Skarżąca w dniu 22.06.2009 r. złożyła zeznanie podatkowe SD-3 wraz z aktualnymi odpisami zwykłymi ksiąg wieczystych, decyzją Burmistrza Gminy B. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego i opisem nieruchomości. W związku z błędami w zeznaniu, organ podatkowy wezwał Skarżącą do złożenia korekty zeznania SD-3. Prawidłowe zeznanie Skarżąca przekazała w dniu 10.12.2009 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przyjmując do podstawy opodatkowania czystą wartość masy spadkowej w kwocie 1.819.844,00 zł i zaliczając nabywcę do I grupy podatkowej, ustalił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w kwocie 126.098,00 zł. W dniu 5 styczynia 2010 r. Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji Naczelnika, w którym wniosła o umorzenie w całości zaległości podatkowej, która powstała z powodu posiadania mylnych informacji odnośnie obowiązujących przepisów podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż postanowienie stwierdzające nabycie spadku po zmarłym A. F. stało się prawomocne w dniu 18.10.2007 r. Zaznaczył, iż w tym dniu zgodnie z art. 6 ust. 4 u.p.s.d. powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Zgłoszenie SDZ-1 spadkobierczyni złożyła do organu podatkowego w dniu 11.06.2008 r., podczas gdy termin jednego miesiąca na zgłoszenie nabycia rzeczy lub praw majątkowych określony w art. 4a ustawy upłynął w dniu 18.11.2007 r. Podkreślił, iż zgłoszenie nabycia darowizny po terminie skutkuje brakiem możliwości zastosowania zwolnienia od podatku, a także opodatkowaniem nabycia na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I gr. podatkowej, stosownie do ust. 3 art. 4a ustawy . Odnosząc się do oświadczenia odwołującej, że uchybienie było skutkiem informacji uzyskanych ze środków masowego przekazu oraz o ograniczonych możliwościach dostępu do przepisów podatkowych z uwagi na inwalidztwo, organ wyjaśnił, że do kwestii przywrócenia terminu do złożenia zgłoszenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. odniósł się już w postanowieniu z dnia [...].09.2008 r. w którym wskazał, iż przepisy prawa podatkowego nie dają podstaw do przywrócenia terminów materialnoprawnych określonych w przepisach prawa podatkowego. W skardze na powyższą decyzję Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie - art. 208 O.p. poprzez nieokreślenie zobowiązania podatkowego w części dotyczącej wysokości odsetek; - art. 67a § 1 pkt. 3 O.p. poprzez nie uwzględnienie ważnego interesu strony pozwalającego na umorzenie zobowiązania podatkowego; - art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, wobec braku możliwości zapoznania się z przepisami Ordynacji Podatkowej ustawy podatku od spadków i darowizn w języku Braill'a, strona została pozbawiona konstytucyjnej zasady równości wobec prawa, wynikającej z trwałego uszkodzenia wzroku; - art. 69 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez niezapewnienie osobie niepełnosprawnej przez władze publiczne pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej, a tym samym naruszenie art. art. 67a § 1 pkt. 3 O.p. pozwalającego na umorzenie zobowiązania podatkowego; W uzasadnieniu skargi wskazała, iż jako osoba całkowicie niewidząca nie miała możliwości zapoznania się z przepisami prawa podatkowego. Zdaniem Skarżącej doszło do naruszenia art. 4a u.p.s.d., w brzmieniu obowiązującym w 2007 roku. Wskazała, iż krótki terminu zawity określonyw w w/w przepisie do złożenia przez stronę zgłoszenia SD-1. również przez ustawodawcę został uznany za niewystarczający i począwszy od 1 stycznia 2009 roku, nastąpiła zmiana art. 4a ustawą z dnia 10 października 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2008 r. Nr 203, poz. 1267) poprzez wydłużenie do 6 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Postępowanie sądowe należało zawiesić. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w postępowaniu zawieszonym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej pojawia się tak zwana kwestia prejudycjalna, czyli przeszkoda, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011r. I SA/Kr 38/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: czy art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r. w części w jakiej uzależniał prawo do zwolnienia od podatku w przypadku nabycia własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia od dokonania zgłoszenia tegoż nabycia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku jest niezgodny z zasadą prawidłowej legislacji oraz zasadą zaufania do państwa prawa i jego organów wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?. Należy wskazać, iż rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym, gdyż zakwestionowany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji w sprawie niniejszej. Jeśli Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność wyżej wymienionego przepisu z Konstytucją RP, stanowić to będzie przesłankę wznowienia, zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego (art. 145 a k.p.a. oraz 272 § 1 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 362/10 celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Wobec powyższego, na mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło