III SA/Wa 1503/13

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Agnieszka Grzelak po rozpoznaniu w dniu 23 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w podatku od towarów i usług za październik 2010 roku postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", na urzędowym formularzu PPPr wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że znajduje się w złej sytuacji finansowej i nie posiada środków na uiszczenie kosztów sądowych. Problemy Spółki z regulacją bieżących zobowiązań są spowodowane w znacznej mierze wydaniem wobec spółki zaskarżonej decyzji. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wysokość kapitału zakładowego Spółki wynosi [...] zł., wartość środków trwałych Spółka określiła na [...] zł. Skarżąca wskazała, że w 2012 r. poniosła stratę w wysokości 59.425,41 zł. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że w Banku w [...] SA posiada dwa rachunki bankowe na których posiada kwotę 3.02 euro oraz zadłużenie w wysokości 267,70 zł. Na wezwanie referendarza sądowego do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń obrazujących sytuację majątkową Spółki, Skarżąca przedstawiła, zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu poniesionej straty CIT-8, z którego wynika, że Skarżąca w 2012 r. osiągnęła przychód w wysokości 342.389,31 zł. natomiast strata wyniosła 41.226,40 zł, a koszty uzyskania przychodów wyniosły 383.615,71 zł. Z przedstawionego rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. wynika, że Skarżąca osiągnęła przychód w kwocie 125.941,71 zł, koszty uzyskania przychodów wyniosły 73.120,10 zł, a dochód za ten okres wyniósł 52.821,61 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego w [...] SA, deklaracje VAT-7, bilanse oraz rachunki zysków i strat za lata 2011 i 2012, wykaz nieruchomości zbytych w 2011 r. oraz zestawienie należności i zobowiązań, sporządzonych na 12 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwana dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a może zostać przyznane, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Sąd może zwolnić osobę prawną z części kosztów postępowania, jeśli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na pełne ich poniesienie (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, gdyż wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowi wpis od skargi w wysokości 14.520 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, iż w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała swoją trudną sytuację finansową i oświadczyła, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy uznając te oświadczenia za niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową. Nadesłany rachunek zysków i strat sporządzony na dzień 30 czerwca 2013 r. wskazuje, że Spółka za pierwsze półrocze 2013 r. uzyskała dochód 52.821,61 zł natomiast przychód wyniósł 125.941,71 zł., a koszty uzyskania przychodu wyniosły 73.120,10 zł. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że w 2012 r. poniosła stratę z działalności, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych natomiast dokumentów wynika, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu przychody, a w 2013 r. także dochody. Ponadto jak wynika, z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego na konto Skarżącej dniu19 lipca 2013 r. wpłynęła kwota 400.000,00 zł tytułem zadatku do przedwstępnej umowy sprzedaży wierzytelności. Z analizy rachunku bankowego Spółki wynika również, ze Skarżąca w dniu 19 lipca 2013 r. zakupiła udziały w innych jednostkach za kwotę 150.000,00 zł. Ponadto w dniach 22, 23, 24 lipca 2013 r. z rachunku bankowego Skarżącej zostały wypłacone środki w wysokości: 40.000,00 zł, 30.000,00 zł i 30.000,00 zł. Powyższe okoliczności w porównaniu z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej. Zatem w ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych / wpisu należnego od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.