III SA/Wa 1505/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-21
Skład orzekający: Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym, jeśli wykaże brak wystarczających środków finansowych na pokrycie tych kosztów?Ratio decidendi
Osobie prawnej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od opłat sądowych, jeśli wykaże, że nie dysponuje wystarczającymi środkami na pokrycie pełnych kosztów postępowania. W przypadku spółki, która nie prowadzi działalności gospodarczej, poniosła znaczną stratę, nie posiada majątku trwałego i ma ujemne lub nieznaczne salda na rachunkach bankowych, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w celu zagwarantowania konstytucyjnego prawa do sądu.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę kasacyjną od wyroku WSA oddalającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w przedmiocie VAT. Następnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, dołączając dokumenty finansowe. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, spółka przedstawiła dodatkowe informacje potwierdzające jej trudną sytuację finansową, w tym brak działalności gospodarczej i stratę za ostatni rok podatkowy. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 21 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Trelka, po rozpoznaniu w dniu 21 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "C." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2009 r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2013 r. oddalił skargę "C." sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej "Skarżącą" lub "Spółką") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...]marca 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do grudnia 2009 r.
Skarżąca w dniu 18 marca 2013 r. złożyła, na formularzu PPF, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku załączono "Wprowadzenie do sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r.", bilans na dzień 31 grudnia 2012 r., rachunek zysków i strat za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. (wariant porównawczy), "Informację dodatkową do sprawozdania finansowego za 2012 r." oraz "Szczegółowy zakres zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych – Skarżącej.
Spółka w dniu 25 marca 2013 r., działając poprzez pełnomocnika, wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie.
Referendarz sądowy WSA w Warszawie pismem z dnia 24 kwietnia 2013 r. wezwał pełnomocnika Skarżącej do uzupełnienia ww. wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez jego podpisanie zgodnie z zasadami reprezentacji Skarżącej wynikającymi z KRS lub do nadesłania prawidłowo podpisanego formularza PPF, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, a także do złożenia dodatkowych informacji o sytuacji majątkowej Skarżącej, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia pisma.
Pełnomocnik Spółki w piśmie z dnia 2 maja 2013 r., załączając prawidłowo podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy, wyjaśnił, że Skarżąca nie dysponuje żadnymi środkami na poniesienie kosztów postępowania kasacyjnego, a koszty zastępstwa procesowego zostały opłacone z pożyczki udzielonej Skarżącej przez jej udziałowca. Do ww. pisma załączono zestawienie "Konta syntetyczne i analityczne. Obroty i salda, konta wynikowe, za okres od 1 stycznia 2013 r. do 31 marca 2013 r.", zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r., deklaracje dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń, luty, marzec 2013 r. oraz wyciągi z rachunków bankowych w Banku [...] i Banku [...].
W złożonym formularzu PPF Spółka podniosła, że w związku z kontrolą skarbową oraz jej ustaleniami, nie prowadzi działalności gospodarczej. Strata za ostatni rok podatkowy 2012 r. wyniosła 199 489,17 zł. Według Skarżącej nie posiada ona majątku trwałego, ani żadnego innego, który mogłaby zbyć w celu uregulowania wpisu sądowego. Wysokość kapitału zakładowego Skarżącej wynosi 50 000 zł, zaś wysokość kapitału zapasowego 344 217,86 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe w banku [...], których saldo wynosi -0,01 zł oraz 14,19 zł, oraz rachunek w banku [...], którego saldo wynosi -207 zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwana dalej "P.p.s.a.") – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2012 r. sygn. akt II FZ 853/11 oraz z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12).
Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 5 283 zł.
Pełnomocnik Spółki wskazał okoliczności i przedstawił szereg dokumentów, z których wynika, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo trudna. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, zaś strata za ostatni rok podatkowy 2012 r. wyniosła 199 489,17 zł. Spółka nie posiada majątku trwałego. Saldo na dwóch rachunkach bankowych Skarżącej jest ujemne, zaś na trzecim znajdują się nieznaczne środki.
W świetle twierdzeń Spółki oraz przedstawionych w toku postępowania dokumentów, uznać należy zatem, iż wykazała ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Stąd zasadne jest przyznanie Skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Takie rozstrzygnięcie podyktowane jest przede wszystkim koniecznością realizacji gwarantowanego, w myśl art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do sądu.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło