III SA/Wa 1513/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sobocha, , po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 1513/15 w sprawie ze skargi G. B.V. z siedzibą w Holandii na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do września 2011 r. postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/WA 1513/15 oddalił skargę G. B.V. z siedzibą w Holandii – dalej "Skarżąca" lub "Spółka" wniesioną na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej zwrotu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do września 2011 r. Pismem z dnia 5 maja 2016 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wskazanego wyroku i doręczenie odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że z przyczyn niezawinionych nie mógł złożyć wniosku w terminie. Wyjaśnił, że dniach 18 kwietnia – 4 maja 2016 r. miały miejsce czynności związane ze zmianą siedziby spółki pełnomocnika – T. Sp. z o.o., w związku z tym nastąpiła całkowita dezorganizacja biura. Dodatkowo wskazał, że pracownik odpowiedzialny za sprawę Skarżącej niedopełnił swojego obowiązku co do przygotowania i wysłania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie o czym pełnomocnik dowiedział się w dniu 5 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a." uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu dokonując jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. W pierwszej kolejności należy zatem zauważyć, że wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu został złożony w terminie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. i zasługuje na merytoryczne rozpoznanie. Z kolei oceniając brak winy w uchybieniu terminu, sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, stosując obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi, niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (zob. postanowienie NSA z dnia 13 września 2012 r., sygn. akt II FZ 689/12, LEX nr 1223294). Za brak winy uważa się sytuację, gdy zainteresowany nie był w stanie pokonać przeszkody przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych. Do takich przeszkód zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (zob. postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II GZ 257/12, LEX nr 1223957). Z kolei wina w uchybieniu terminu to również wina osób trzecich upoważnionych przez danego uczestnika postępowania do dokonania określonej czynności procesowej w postępowaniu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądowego wynika, iż na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (por. wyrok NSA z dnia 21.12.2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Należy stwierdzić, iż sprawą wewnętrzną spółki jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 8291/98 Lex nr 40385), natomiast zaniedbania pracownika odpowiedzialnego za sprawy korespondencji w stosunku do osób trzecich obciążają osobę prawną (pracodawcę) zatrudniającego tegoż pracownika. Nie tylko zatem wina podatnika, lecz również innych osób, w tym pracownika wyłącza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu pełnomocnik Skarżącej w niniejszej sprawie nie uprawdopodobnił, że nie dokonał czynności w terminie bez braku swojej winy. Podnoszone we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie świadczą o zachowaniu należytej staranności w działaniach dotyczących przedmiotowej skargi. Przede wszystkim wskazać należy, że dezorganizacja biura związana z przeprowadzką nie jest okolicznością, której przy zachowaniu należytej staranności nie można byłoby usunąć. Ponadto odnosząc się do argumentacji pełnomocnika Skarżącej, że pracownik odpowiedzialny za prowadzenie sprawy Skarżącej nie dopełnił swego obowiązku co do przygotowania pisma i wysłania wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie wskazać należy, że podniesiona okoliczność nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Nie są to okoliczności obiektywne, lecz uzależnione od strony, a więc subiektywne. Należy przy tym podkreślić, że subiektywność wynika także zarówno z zaniedbań personelu administracyjnego strony względnie jej pełnomocnika procesowego, bądź też posłużenia się przez tego pełnomocnika inną osobą. Zachowania takie nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu, skoro w świetle powyższych rozważań nie podlegają wartościowaniu. Chodzi wówczas o zachowanie świadome lub nieświadome, staranność zawinioną lub niezawinioną. Jeśli pełnomocnik posługuje się inną osobą, to są to okoliczności od niego uzależnione. Oznacza, że zleca wykonanie czynności. Stanowi to wówczas ryzyko obciążające pełnomocnika. Podobnie jak dobór personelu administracyjnego obsługującego podmiot będący stroną postępowania. Poglądy powyższe zostały zaaprobowane zarówno przez orzecznictwo Sądu Najwyższego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Przykładem jest postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 1970 r. (II CR 184/70, Biul. Inf. SN 1970 r., nr 11, poz. 201; wyrok NSA z 7 lutego 1996 r., SA/Rz 771/95, niepublikowany oraz postanowienie NSA z dnia 16 maja 2005 r., II GZ 37/05). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ugruntowane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (czy jej pełnomocnik) obciążają ją samą (pełnomocnika), a tym samym nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 2000 r., sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1999, sygn. akt I PKN 76/99, publ. OSNP 2000/11/431; postanowienie sądu apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 1999 r., sygn. akt I ACa 17/99, publ. Apel.-Lub. 1999/2/5). Pełnomocnik skarżącej nie może podpierać się tym, że winę ponosi jego pracownik, skoro jest odpowiedzialny za działania osób, które zatrudnia (por. postanowienie sądu apelacyjnego w Poznaniu z dnia 19 kwietnia 1994 r., sygn. akt I ACr 796/94, publ. Wokanda 1995/2/45). Strona ponosi bowiem ryzyko zaniedbań personelu kancelaryjnego oraz nieprawidłowości w funkcjonowaniu kancelarii w tym odbioru i przekazywania korespondencji. W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy w jego uchybieniu - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 p.p.s.a. nie została spełniona. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadniania wyroku.