III SA/Wa 1534/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-09

Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana wobec jednego ze współwłaścicieli nieruchomości (małżonków), która stanowi współwłasność obojga, może być uznana za prawidłową, jeśli nie została doręczona drugiemu współwłaścicielowi?
Ratio decidendi
Decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana wobec jednego z małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości, nie może być uznana za prawidłową, jeśli nie została doręczona drugiemu współwłaścicielowi. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków, traktowanej jako odrębny przedmiot opodatkowania, ciąży solidarnie na obojgu małżonkach. Decyzja w tej sprawie powinna być adresowana do obojga małżonków jako podatników, a jej doręczenie wszystkim współwłaścicielom jest wymagane.
Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni podatkiem od nieruchomości za 2004 rok decyzją Prezydenta Miasta W., która następnie została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący podnieśli zarzuty dotyczące wysokości stawek podatkowych i braku mediów. Kluczowym zarzutem, który doprowadził do uchylenia decyzji przez WSA, było to, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona tylko jednemu ze współwłaścicieli, mimo że nieruchomość stanowiła współwłasność obojga małżonków.
Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2004r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 1.587,40 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. i J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2004r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lutego 2004r. nr [...]; 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżących kwotę 1.587,40 zł (jeden tysiąc pięćset osiemdziesiąt siedem złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004r. Prezydent W ustalił zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości stanowiących własność skarzacych. Powyższa decyzję, której adresatem była skarżąca doręczono jej w dniu 8 marca 2004r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, iż zastosowane stawki za grunty pod działalność gospodarczą i budynki były prawie maksymalnymi stawkami obowiązującymi w 2004r. Nieruchomość za która ustalono podatek nie posiadała żadnych mediów, które byłyby wykonane nakładem gminy. Nadto skarżący podnieśli, iż ich firma istnieje na tym terenie od 2 lat i powyższa kwota stanowi dla niej ogromne obciążenie finansowe. Wskazano również, iż nie istnieją żadne przesłanki aby na peryferiach miasta żądać z tytułu podatku kwoty takiej samej jak na terenach położonych w centrum miasta, gdzie gmina ponosi znaczne koszty związane z funkcjonowaniem. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, iż podatek ustalony został w prawidłowej wysokości w oparciu o obowiązujące przepisy, a tym samym brak było podstaw prawnych do uchylenia bądź zmiany rozstrzygnięcia. Stwierdziło, że z dniem l stycznia 2003r. weszły w życie przepisy zmieniające poszczególne zapisy w ustawie z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. z 2002r. Nr 9, póz. 84 z późn. zm.; dalej u.p.o.l.). W myśl znowelizowanego zapisu art. 2 ust. l u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 3 ust l u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Stawki podatku od nieruchomości zostały ustalone w wydanej na podstawie art. 5 u.p.o.l. uchwale Rady W nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2004r. i takie właśnie stawki znalazły zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż organ I instancji prawidłowo ustalił zobowiązanie skarżących. Skoro Rada W podjęła stosowną uchwałę określając w niej wysokość stawek podatkowych od nieruchomości bez dokonania ich różnicowania, brak było podstaw aby skarżącym ustalono wysokość należnego podatku w innej wysokości, niż wynikająca z uchwały dla poszczególnych rodzajów nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję skarżący wnieśli o jej zmianę i zmniejszenie zobowiązania, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podnieśli, iż pobieranie podatku od nieruchomości w takiej samej stawce niezależnie od położenia nieruchomości i dostępu do infrastruktury jest sprzeczne z zasadą równości i sprawiedliwości. Skoro ustawodawca przyjął jako zasadę różnicowanie stawek to powinna być ona stosowana. Uchwalanie i stosowanie stawek "sztywnych", nie zróżnicowanie ich w zależności od miejsca położenia i możliwości korzystania z infrastruktury publicznej narusza tą ustawę. Dotyczy to zwłaszcza nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą, która i tak obłożona jest innymi podatkami. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, stanowisko wyrażone w obu decyzjach powinno być zmienione, a stawki podatku zróżnicowane – inne dla nieruchomości położonych w centrum miasta mających możliwość korzystania z infrastruktury publicznej, a inne dla nieruchomości położonych na obrzeżach strefy miejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Powodem uwzględnienia skargi nie są jednakże zarzuty przedstawione we wniesionej skardze, ale ocena rozstrzygnięcia wydanego w I instancji przez Prezydenta W. W rozpatrywanej sprawie organ ten prawidłowo ustalił, iż z tytułu nieruchomości i obiektów budowlanych, których właścicielami są skarżący ciąży na nich obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Ustalenie zobowiązanie podatkowego w podatku od nieruchomości powinno nastąpić w oparciu o podstawę opodatkowania ustaloną na podstawie art. 5 u.p.o.l. i w stawki określone przez Radę W w uchwale nr [...] z dnia [...] listopada 2003r. Wyjaśnienia wymaga jednakże, iż zgodnie z treścią art. 3 ust. 4 u.p.o.l., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003r., nieruchomość lub obiekt budowlany stanowiące współwłasność, są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a obowiązek podatkowy od takiej nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Ustawa nie przewiduje zastrzeżenie istniejącego w jej treści przed 1 stycznia 2003r. zgodnie, z którym z tytułu nieruchomość stanowiącej współwłasność małżonków lub odrębną własność każdego z nich, obowiązek podatkowy ciążył łącznie na obojgu małżonkach. Wskutek powyższej zmiany podatnikiem podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność małżonków, traktowanej jako odrębny przedmiot opodatkowania, jest każde z małżonków. Powyższe wynika z postanowień art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) zgodnie, z którym podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu, na gruncie podatku od nieruchomości skonkretyzowanych w treści art. 3 u.p.o.l. Decyzja ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany rok, wydana na podstawie art. 6 ust. 7 u.p.o.l., powinna być adresowana do obojga małżonków – jako podatników, na których solidarnie ciąży obowiązek podatkowy. Każde z małżonków, jako podatnik - zgodnie z art. 133 ord. pod., jest stroną prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, a wydana decyzja zgodnie z art. 210 § 1 pkt 3 tej ustawy powinna zawierać oznaczenie strony postępowania. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w orzeczeniach NSA i piśmiennictwie przedmiotu (por. wyrok NSA z 18 maja 2001r. I SA/Kr 1487/00, wyrok NSA z 25 lutego 2003r. I SA/Łd 1086/01, a także komentarz do art. 3 u.p.o.l. E. Kornberger-Sokołowska [w] Biblioteka podatkowa, Tom III, Warszawa 1996-2004). Należy zauważyć, iż organ podatkowy wymierzając zobowiązanie podatkowe w treści decyzji nie dokonuje jego podziału, bowiem zgodnie z solidarnym charakterem obowiązku - do zapłacenia podatku zobowiązani są wszyscy współwłaściciele, a uiszczenie zobowiązania przez któregokolwiek z nich powoduje wygaśnięcie zobowiązania w stosunku do wszystkich. Wydana w ten sposób decyzja podlega doręczeniu wszystkim współwłaścicielom, także jeśli są małżonkami prowadzącymi wspólne gospodarstwo domowe. Wynika to z dyspozycji art. 145 § 1 ord. pod. zgodnie, z którym pisma w postępowaniu podatkowym doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Odnosząc powyższe do ustaleń rozpatrywanej sprawy wskazać należy, iż decyzja ustalająca zobowiązanie w podatku od nieruchomości, wydana przez organ I instancji, skierowana została jedynie do skarżącej i jedynie jej została doręczona. Stało się tak pomimo, iż organ miał wiedzę o tym, iż opodatkowane nieruchomości stanowią współwłasność skarżących. W treści decyzji wskazał jako współwłaściciela męża skarżącej, nie czyniąc go jednakże adresatem tejże decyzji. Z tych właśnie względów wydana decyzja nie może być uznana za odpowiadająca prawu, a co za tym idzie powoduje także wadliwość rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie utrzymującego ją w mocy. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1370 ze zm.) orzekł jak w Sentencji wyroku. Stosownie do art. 152 tej ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i decyzją ją poprzedzająca nie mogą być wykonane w całości. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej od organu Sąd orzekł, na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło