III SA/Wa 1538/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Asesor WSA Hieronim Sęk (spr.), Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2005 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w opłacie targowej za lata 1995-1996 oddala skargę Pismem datowanym na dzień 20 listopada 2002 r., które wpłynęło do organu w dniu 19 grudnia 2002 r., K. P. (powoływany dalej jako "Skarżący") wystąpił o zwrot nienależnie uiszczonej opłaty targowej za lata 1995-1999. Wniosek uzasadniał między innymi tym, że we wskazanych latach prowadził działalność gospodarczą na terenie targowiska "H." w obiekcie nr [...] i w tym czasie pobierana była od Niego opłata targowa przez pracownika Zarządu Terenów Publicznych, pomimo faktu, iż osoba ta nie posiadała uprawnień inkasenckich. Opłata była pobierana w formie abonamentu miesięcznego płatnego z góry, zamiast pobierania jej jako opłaty dziennej związanej z faktyczną sprzedażą. Skarżący podniósł również, że prowadził działalność w obiekcie nie związanym trwale z gruntem, który to obiekt podlegał podatkowi od nieruchomości. Powyższy wniosek w części dotyczącej lat 1997-1999 został rozpatrzony odrębnymi decyzjami. Natomiast decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr[...], Prezydent m. W. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1995-1996. Argumentował, że termin zwrotu nadpłaty za wskazane lata uległ przedawnieniu, zgodnie z art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.z.p.") w związku z art. 330 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.; powoływanej dalej jako "ord. pod."), z upływem 3 lat od końca roku, w którym nadpłata powstała. Dla nadpłat powstałych w roku 1995 i 1996 przedawnienie nastąpiło odpowiednio w roku 1998 i 1999; wniosek w tym przedmiocie złożono natomiast w dniu 19 grudnia 2002 r., tj. po upływie 3-letniego terminu. Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sprawie zebrano wszystkie dostępne organowi dowody mogące przyczynić się do jej wyjaśnienia. Wskazując na art. 29 ust. 4 u.z.p. i art. 330 ord. pod. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podzieliło pogląd, że doszło do przedawnienia zwrotu nadpłaty za lata 1995-1996. Pismem z dnia 25 maja 2004 r. wniesiona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Skarżący domagał się uchylenia powyższej decyzji. Skarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 i art. 187 w związku z art. 235, art. 210 § 4 i art. 229 ord. pod. poprzez uchylenie się od wszechstronnego i wyczerpującego zbadania sprawy oraz uzupełnienia postępowania dowodowego. Organ drugiej instancji ocenił tylko dowody przesłane przez Prezydenta m. W., natomiast zdaniem Skarżącego, jeżeli w sprawie wystąpiły wątpliwości to organ nie może uchylić się od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, nawet jeżeli sprawa dotyczy lat 1995 -1996. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, argumentując tak, jak w decyzjach wydanych w toku postępowania podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.p.s.a."/), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 133 § 1 u.p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które wymagałyby jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Stan prawny, mający znaczenie dla dokonania takiej właśnie oceny, oraz wnioski z niego wynikające w świetle materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 330 ord. pod., zawartym w przepisach przejściowych tej ustawy, zwrot nadpłat powstałych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 1 stycznia 1998 r. (art. 344 ord. pod.), dokonywany jest na podstawie przepisów u.z.p. Wskazane regulacje prawne miały zastosowanie do zwrotu wnioskowanej przez Skarżącego nadpłaty za lata objęte zaskarżoną decyzją, tj. za 1995 r. i 1996 r. Według bowiem art. 29 ust. 2 u.z.p. za datę powstania nadpłaty uważa się w szczególności: w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych - dzień złożenia zeznania rocznego, w przypadku podatku dochodowego od osób prawnych - dzień złożenia zeznania wstępnego, a w przypadku uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji - datę dokonania zapłaty. Wprawdzie u.z.p. w przeciwieństwie do ord. pod. nie regulowała w sposób szczegółowy momentu powstania nadpłaty podatku, niemniej jednak przytoczony przepis art. 29 ust. 2 u.z.p. ze względu na użycie w nim zwrotu "w szczególności" należało interpretować jako normę prawną, która nie zawiera zamkniętego katalogu momentów powstania nadpłaty podatku. Z tego względu, w ocenie Sądu, w przypadkach nieuregulowanych w tym przepisie należało uznawać, że nadpłata powstała w dniu, w którym podatnik uiścił zawyżoną lub nienależną kwotę podatku (por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 1998 r., Sygn. akt S.A./Sz 2004/97, LEX nr 34917 i wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 8/99, LEX nr 42892). Ustawodawca w art. 29 ust. 1 u.z.p. postanowił, że kwoty nadpłaconych i nienależnie uiszczonych podatków (nadpłaty) podlegają z urzędu zaliczeniu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe, a w razie braku takich zobowiązań podlegają, z zastrzeżeniem ust. 4 (podkreśl. Sądu), zwrotowi z urzędu w ciągu 3 miesięcy od dnia powstania nadpłaty, chyba że podatnik zgłosi wniosek o zaliczenie nadpłaty na poczet przyszłych zobowiązań. W myśl zastrzeżenia przewidzianego w ust. 4 cytowanego przepisu nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała lub, gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc przyjęto, iż przedawnienie zwrotu nadpłaty opłaty targowej za rok 1995 nastąpiło z końcem roku 1998, a za rok 1996 – z końcem roku 1999. Wniosek Skarżącego datowany na dzień 20 listopada 2002 r., wszczynający postępowanie w przedmiocie zwrotu nadpłaty i do którego odnosi się zaskarżona decyzja, wpłynął do organu w dniu 19 grudnia 2002 r. W tej sytuacji należy zatem stwierdzić, że wskazany wniosek został złożony po upływie terminu przewidzianego w art. 29 ust. 4 u.z.p. i dlatego nadpłata nie mogła podlegać zwrotowi. Stan faktyczny niezbędny do zastosowania powyższych regulacji prawnych został w postępowaniu podatkowym wystarczająco wyjaśniony i udokumentowany, czemu dano wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, spełniając wymogi zawarte w art. 210 § 4 ord. pod. Wobec takiego stanu rzeczy za bezzasadne należy uznać, sformułowane w sposób bardzo ogólnikowy, pozostałe zarzuty zawarte w skardze dotyczące naruszenia tzw. zasady prawdy obiektywnej, realizowanej przy wykorzystaniu reguł dowodzenia przewidzianych w rozdziale 11 ord. pod. Skarżący w żaden sposób nie wskazał ani jakie wątpliwości powinien był wyjaśnić organ odwoławczy w trybie art. 229 ord. pod., ani też jakie okoliczności powinny być a nie zostały jeszcze dowiedzione i za pomocą jakich ewentualnie środków dowodowych, aby można uznać stan faktyczny sprawy za dokładnie wyjaśniony w rozumieniu art. 122 w związku z art. 187 § 1 ord. pod. Sąd z urzędu nie dopatrzył się tego typu uchybień, które wymagałyby wyjaśnienia na tle zastosowanych w sprawie norm prawnych związanych z przedawnieniem. Zwrócić jednocześnie należy uwagę, że przedawnienie zwrotu nadpłaty wyłączyło potrzebę wyjaśniania i ustalania jakichkolwiek dalszych kwestii, innych niż wyżej wskazane, związanych ze zwrotem nadpłaty. Rozważanie kwestii merytorycznych dotyczących nadpłaty jest zasadne wówczas, gdy nie istnieje przesłanka uniemożliwiająca zwrot tej nadpłaty w postaci przedawnienia, a z którym mieliśmy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem skargi. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala, o czym stanowi art. 151 u.p.p.s.a. Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając zarzuty skargi za niezasadne, w oparciu o powołany wyżej art. 151 u.p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.