III SA/Wa 1539/14

PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-09

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba prawna, która wykazuje stratę w działalności gospodarczej, ale posiada znaczne przychody i majątek, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba prawna ubiegająca się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych musi wykazać, że mimo podjęcia wszelkich niezbędnych działań, nie dysponuje środkami na ich pokrycie. Sama strata bilansowa, przy jednoczesnym wykazywaniu znaczących przychodów i posiadaniu majątku, nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy działalność gospodarcza jest kontynuowana.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier. W toku postępowania spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, uzasadniając to grożącą jej niewypłacalnością i koniecznością przeznaczania dochodów na wynagrodzenia pracowników. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, a po wniesieniu sprzeciwu przez spółkę, sąd rozpoznał wniosek ponownie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2011 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi Skarżąca – E. sp. z o.o. z siedzibą w W., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] marca 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2011 r. W toku postępowania Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Wniosek uzasadniła grożącą jej niewypłacalnością oraz toczącymi się postępowaniami sądowoadministracyjnymi. Według Skarżącej zapłata wpisu od skargi w niniejszej sprawie może spowodować całkowite załamanie się jej finansów. Skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych określiła na 589.091,63 zł, zaś stan trzech rachunków bankowych na kwoty odpowiednio 74.622,55 zł, 26.885,85 Euro oraz 189.549,79 zł. Przedstawiła wydane w toku postępowań podatkowych postanowienia i decyzje, upomnienie, miesięczne informacje o przychodach, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego przesłała zaś wyciągi bankowe, deklaracje VAT, zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie Skarżąca zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych. Podniosła, że jest obecnie podmiotem, który walczy o utrzymanie na rynku, a wszelkie dochody przeznacza na wynagrodzenia pracowników. Nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Na podstawie zarządzenia z dnia 4 marca 2015 r. wezwano Skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji o jej sytuacji finansowej. W odpowiedzi na ww. wezwanie, Skarżąca nadesłała wyciągi posiadanych rachunków bankowych, tytuł wykonawczy oraz zestawienie zaliczek na CIT-8 za 2014 r. i styczeń 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", wniesienie sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego skutkuje tym, iż traci ono moc a wniosek Skarżącej podlega ponownemu rozpatrzeniu. W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, w niniejszej sprawie – osoba prawna, musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 2 pkt 1 lub pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Na obecnym etapie postępowania sądowo-administracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 2.311 zł. W ocenie Sądu już z samego zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za ostatni okres działalności wynika, że Skarżąca nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. i pomoc nie może zostać jej udzielona. W 2013 r. przychody Skarżącej wyniosły bowiem 29.281.736,17 zł. Odpowiednio w 2014 r. przychody Skarżącej wyniosły 8.937.957,61 zł, a za styczeń 2015 r. 119.733,05 zł. Bez znaczenia był przy tym końcowy wynik finansowy Skarżącej, tj. poniesiona strata, gdyż w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Zatem jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13, z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt II GZ 112/11 i z dnia 19 listopada 2004 r. o sygn. akt I FZ 436/04). Sąd zauważa ponadto, iż Skarżąca prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą i nie została postawiona w stan upadłości. W okresie bezpośrednio poprzedzającym rozpoznanie jej wniosku - od maja do października 2014 r. Skarżąca dokonała dostaw towarów o wartości odpowiednio 763.481 zł, 715.252 zł, 642.190 zł, 670.549 zł, 715.979 zł oraz 503.014 zł. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż Skarżąca wciąż posiada znaczny majątek zarówno w postaci środków trwałych, jak i środków pieniężnych na rachunkach bankowych – w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wymaganego wpisu sądowego. Zauważenia wymaga przy tym, iż osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu Skarżąca takiej okoliczności nie wykazała. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej wskazanej w sprzeciwie Sąd zauważa, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Czyni to argument Skarżącej o konieczności przeznaczania wszelkich dochodów na wynagrodzenia pracowników bezzasadnym. W konkluzji należy stwierdzić, że Skarżąca nie wykazała, jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. art. 260 p.p.s.a., postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło