III SA/Wa 1541/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, , po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. sp. z o.o. w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2011 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana: "Skarżącą") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej zwany: "DIC") z [...] marca 2014r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za sierpień 2011r. Skarżąca w toku postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała na grożącą jej niewypłacalność, w związku z toczącymi się postępowaniami sądowoadministracyjnymi. Zdaniem Skarżącej uiszczenie wpisu od skargi może spowodować całkowite załamanie się jej finansów. Skarżąca wskazała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych określiła na [...] zł, zaś stan trzech rachunków bankowych na kwoty odpowiednio 74.622,55 zł, 26.885,85 euro oraz 189.549,79 zł. Skarżąca przedstawiła także wydane w toku postępowań podatkowych postanowienia i decyzje, upomnienie, miesięczne informacje o przychodach, natomiast w wykonaniu wezwania referendarza sądowego przesłała wyciągi bankowe, deklaracje VAT, zeznanie podatkowe, bilans, rachunek zysków i strat. W tak przedstawionym stanie faktycznym postanowieniem z 21 stycznia 2015 r. referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie, wskazując, iż Skarżąca nie przedstawiła w pełnym zakresie swojej sytuacji materialnej. Od powyższego postanowienia Skarżąca w ustawowym terminie złożyła sprzeciw zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że Skarżąca nie wykazała okoliczności wyjątkowych, przemawiających za ciężką kondycją finansową. Zdaniem Skarżącej, samo oświadczenie złożone na formularzu o przyznanie prawa pomocy stanowi dowód sam w sobie. Skarżąca wskazała również, że na dowód swojej ciężkiej sytuacji finansowej przedłożyła "szereg dowodów i faktów". Skarżąca podkreśliła, że obecnie "walczy" o utrzymanie się na rynku, a wszelkie dochody przeznacza na wynagrodzenia pracowników, zatem nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w jakiejkolwiek części. Skarżąca w odpowiedzi na wezwanie nadesłała: kopie wyciągów bankowych, wyliczenie zaliczki na CIT-8 za 2014r. i za styczeń 2015r. oraz tytuł wykonawczy z 20 lutego 2015r. wystawiony przez DIC na kwotę 900 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.; dalej zwana: "P.p.s.a.") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 pkt 1 tego artykułu osoba prawna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast stosownie do § 2 pkt 2 powyższego artykułu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy należy traktować, jako odstępstwo od powołanej zasady, powodujące uszczuplenie dochodów państwa. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdorazowym rozpatrywaniu takiego wniosku. W szczególności, do obowiązków Sądu należy ocena złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia i ewentualna jego weryfikacja, w celu wyważenia interesu ogółu (Skarbu Państwa) i słusznego interesu jednostki (obywatela). Rozpoznając wniosek należy uwzględnić sytuację majątkową Skarżącej oraz jej zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 2.227 zł. W ocenie Sądu, już z samego zestawienia wysokości wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za ostatni okres działalności wynika, że Skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zatem prawo pomocy nie może zostać jej przyznane. Przychody Skarżącej w 2014 r. wyniosły bowiem 17.320.955,77 zł. Bez znaczenia był przy tym końcowy wynik finansowy Skarżącej, tj. poniesiona strata, gdyż w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Zatem jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 sierpnia 2013r. sygn. akt I FZ 327/13, z 22 marca 2011r. sygn. akt II GZ 112/11 i z 19 listopada 2004r. sygn. akt I FZ 436/04). Sąd zauważa ponadto, iż Skarżąca prowadzi w dalszym ciągu działalność gospodarczą i nie została postawiona w stan upadłości. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż Skarżąca wciąż posiada znaczny majątek zarówno w postaci środków trwałych, jak i środków pieniężnych na rachunkach bankowych – w wysokości wielokrotnie przekraczającej wysokość wymaganego wpisu sądowego (stan rachunków bankowych odpowiednio 65.008,89 zł na dzień 27 lutego 2015r. i 244.339,13 zł na dzień 23 lutego 2015r.). Zauważenia wymaga przy tym, iż osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z 29 marca 2011r. sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu Skarżąca takiej okoliczności nie wykazała. Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej wskazanej w sprzeciwie, Sąd zauważa, że racjonalny uczestnik obrotu gospodarczego powinien zabezpieczyć środki na ponoszenie wszelkich zobowiązań publicznoprawnych, w tym ponoszenie kosztów ewentualnych postępowań sądowych. Czyni to argument Skarżącej o konieczności przeznaczania wszelkich dochodów na wynagrodzenia pracowników bezzasadnym. Sąd, z uwagi na powyższe stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Sąd, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.