III SA/Wa 1543/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący D. K. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, powołując się na takie okoliczności jak: niewielkie zyski z działalności gospodarczej, brak majątku, brak innych źródeł dochodu, rozpad życia małżeńskiego, alimenty na rzecz córki. Przedstawił zeznanie podatkowe, podsumowanie kpir, sentencję wyroku orzekającego separację. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF. Wyjaśnił, że nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej – zawiesił ją z uwagi na zbyt niskie przychody. Do majątku zaliczył samochód oraz oszczędności wynoszące ok. 15.000 zł pochodzące z kredytów. Wśród zobowiązań wymienił alimenty w wysokości 4.000 zł i ratę kredytu w kwocie 704 zł. Skarżący oświadczył, iż mieszka obecnie z żoną, gdyż nie stać go na wynajem mieszkania. Małżonkowie nie prowadzą jednak wspólnego gospodarstwa domowego. Skarżący opłaca niektóre rachunki. Dodatkowo ma zamiar rozliczyć się z żoną z zaległych alimentów w formie przekazania posiadanego samochodu o wartości 20.000 zł. Podkreślił, że aktualnie poszukuje pracy i utrzymuje się ze wspomnianych oszczędności. Skarżący przedłożył zeznanie podatkowe, deklaracje VAT-7, dokumenty obrazujące wydatki, wyciągi bankowe. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły, w związku z tym należy ją stosować wyjątkowo. Wprowadzona została bowiem jako realizacja konstytucyjnego prawa do Sądu dla osób, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie prezentowano pogląd, że ochrona prawa do Sądu przysługuje tym wnioskodawcom, którzy wykażą istnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. poprzez wyczerpujące i rzetelne przedstawienie swojej sytuacji materialnej. Oznacza to, że to wnioskodawca powinien przekonać Sąd o swojej sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej i ją odpowiednio uwiarygodnić, Sąd zaś ma dokonać jedynie jej oceny. Niewątpliwie im bardziej wnioskodawca zobrazuje, udokumentuje tę sytuację, tym większe możliwości wnikliwej oceny ma Sąd. Innymi słowy ustalenia realnej sytuacji strony dokonuje się w oparciu o przedstawione przezeń dokumenty. Ich niedostarczenie ewentualnie przedstawienie swojej sytuacji w sposób niespójny powoduje, iż sprawa nie może być rozstrzygnięta zgodnie z żądaniem strony (por. postanowienia NSA z: 2 czerwca 2017 r., II FZ 62/17; 25 kwietnia 2017 r., II FZ 190/17). W niniejszej sprawie Skarżący przesłał co prawda szereg dokumentów, niemniej nie przyczyniły się one do uzyskania klarownego obrazu jego sytuacji finansowej. Przeciwnie ich analiza potęguje wątpliwości w tym zakresie. I tak z jednej strony Skarżący twierdzi, że źródłem jego utrzymania są – pochodzące z kredytów – oszczędności, których stan określił na kwotę 15.000 zł, z drugiej strony twierdzenie to nie zostało poparte jakimkolwiek dowodem. W efekcie brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, że istotnie oszczędności te kształtują się na zadeklarowanym przezeń poziomie. Zwłaszcza, że lektura wyciągów bankowych prowadzi do wniosku, iż w przeciągu tylko trzech miesięcy przetransferowano z depozytu pieniężnego na rachunek Skarżącego łączną sumę 8.950 zł. W efekcie nie wiadomo jakimi de facto środkami Skarżący dysponuje i czy ze środków tych jest w stanie opłacić wszystkie ciążące nań zobowiązania. Tym bardziej, że lista tych zobowiązań nasuwa pewne wątpliwości co do jej kompletności. Skarżący zaliczył bowiem do nich alimenty (4.000 zł) i ratę kredytu (704 zł). Oświadczył również, że "w ramach wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego" opłaca niektóre rachunki (gaz, prąd, czynsz, woda i ścieki, wywóz śmieci, telewizja kablowa, telefony komórkowe). Przykładowo w marcu br. wydatkował na ten cel 3.483,17 zł. Tymczasem analiza wyciągów bankowych wskazuje, iż zobowiązania i stałe wydatki są wyższe, niż to sugeruje Skarżący. Dodatkowo reguluje on bowiem płatności na rzecz A.(w okresie marzec-maj 2017 r. odpowiednio 1.989,25 zł, 39,80 zł i 66,77 zł) oraz tytułem karty kredytowej. Referendarz sądowy powziął nadto wątpliwości co do zupełności przesłanych wyciągów bankowych. Otóż Skarżący przedłożył wyciągi z jednego tylko rachunku. Tymczasem z jego analizy wynika, że posiada on inny jeszcze rachunek, tj. [...]. Z tego bowiem rachunku przelano w dniu 3 marca 2017 r. kwotę 800 zł, zaś zleceniodawcę przelewu oznaczono jako "[...]". Jego historii Skarżący jednak nie przedstawił. Ubocznie jedynie referendarz sądowy zwraca uwagę na występujące w oświadczeniach Skarżącego nieścisłości. Otóż początkowo (skarga z 29 marca 2017 r.) wyjaśnił on, iż nie posiada "środków pieniężnych pochodzących z oszczędności", "został pozbawiony możliwości wspólnego zamieszkiwania z...żoną i małoletnią córką", nie jest w stanie regulować zobowiązań alimentacyjnych i że osiągany dochód nie pozwala "nawet na zaspokojenie...podstawowych potrzeb". Natomiast w piśmie z 5 czerwca 2017 r. zadeklarował utrzymywanie się z oszczędności pochodzących z kredytów, zamieszkiwanie z żoną dzięki jej "uprzejmości", regulowanie niektórych rachunków w "ramach wywiązywania się z obowiązku alimentacyjnego". Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż istotnie jego sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów zainicjowanego przezeń postępowania. Rozstrzygnięcie o udzieleniu stronie uprawnienia procesowego w postaci przejęcia przez Skarb Państwa finansowania jej udziału w sprawie, może bowiem zapaść jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez nią oraz wewnętrznie spójnego stanu faktycznego. Sytuacja, w której występują braki czy też rozbieżności pomiędzy poszczególnymi dokumentami lub oświadczeniami, prowadzi do niemożności ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego, a w konsekwencji do niewykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, co w następstwie prowadzić musi do odmowy przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.