III SA/Wa 1556/10
WyrokWSA w Warszawie2011-03-01
Skład orzekający: Barbara Kołodziejczak-Osetek, Maciej Kurasz, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki, gdy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony po terminie?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z o.o. ponosi odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja wobec spółki była bezskuteczna i nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, albo że niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło bez jego winy. Wniosek o upadłość musi być złożony w terminie pozwalającym na ochronę interesów wierzycieli, a formalne stwierdzenie bezskuteczności egzekucji jest warunkiem koniecznym do orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej.Stan faktyczny
Skarżący był członkiem zarządu spółki z o.o. "S.", która posiadała zaległości podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2003 r. Organy podatkowe umorzyły postępowanie wobec Skarżącego z uwagi na bezprzedmiotowość, ale orzekły jego odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki. Skarżący złożył wniosek o ogłoszenie upadłości spółki dopiero w październiku 2006 r., podczas gdy organy podatkowe uznały, że przesłanki do zgłoszenia wniosku wystąpiły już pod koniec 2004 r. Egzekucja wobec spółki była bezskuteczna, co potwierdziło postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej oraz orzeczenie o odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za grudzień 2003 r. oddala skargę
Decyzją z [...] grudnia 2009 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na Pana A. Z. (Skarżący w niniejszej sprawie) za zaległości podatkowe "S." Sp. z o.o. (w likwidacji od 19 lutego 2007 r.) z siedzibą w J. – dalej jako "Spółka", z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2002 r., oraz podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2002 r., marzec, wrzesień, listopad 2003 r. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Organ w decyzji orzekł o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2003 r. w kwocie 16.205 zł i odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania decyzji w kwocie 11.707 zł.
Od niniejszej decyzji Skarżący złożył odwołanie z dnia 22 grudnia 2009 r.
W wyniku jego rozpatrzenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] maja 2010 r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji w całości i umorzył postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności podatkowej na Skarżącego solidarnej ze Spółką oraz Panią E. Z., za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2002 r., oraz podatku od towarów i usług za miesiące: grudzień 2002 r., marzec wrzesień, listopad 2003 r. - z uwagi na jego bezprzedmiotowość, oraz orzekł o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego ze Spółką, oraz Panią E. Z., za zaległości podatkowe tej Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za grudzień 2003 r. w kwocie 16.205 zł i odsetki za zwłokę liczone na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji w kwocie 11.707 zł.
Na niniejszą decyzję Skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 1 czerwca 2010 r. Decyzji zarzucił naruszenie:
- art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako "O.p." poprzez błędną jego wykładnię,
art. 123 i 200 O.p. poprzez niewyznaczenie Skarżącemu siedmiodniowego terminu w celu wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
art. 122 i 187 § 1 O.p. poprzez nieobiektywne przeprowadzenie postępowania dowodowego.
Skarżący wniósł jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania i rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym.
Skarżący w uzasadnieniu zarzucił, iż organy podatkowe uznały na podstawie oceny sytuacji finansowej Spółki istnienie przesłanek do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości już w 2004 r.
Ponadto Skarżący wskazał, iż celem zabezpieczenia możliwości wyegzekwowania kwot wynikających z zobowiązań organ podatkowy ostatniego dnia przed przedawnieniem zobowiązań podatkowych wpisał do Rejestru Zastawów Skarbowych zastaw na samochodzie będącym jego współwłasnością.
Skarżący zarzucił brak przeprowadzenia kompleksowej i rzetelnej analizy całego materiału dowodowego w szczególności materiałów źródłowych Spółki. Jego zdaniem, analiza taka pozwoliłaby na stwierdzenie, iż źródłem zobowiązań podatkowych w kwocie 89.721,62 zł za rok 2006 jest kwota podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości 54.112,00 zł, wynikająca m.in. z decyzji wydanych Spółce przez Urząd Kontroli Skarbowej. Powołując art. 10 i 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60 poz. 535 ze zm.) –dalej jako: "u.p.u.n.". wskazał, iż podstawę upadłości stanowi trwałe zaprzestanie płacenia długów. Nie wystarczy natomiast – jego zdaniem – stwierdzenie braku możliwości zaspokojenia wierzycieli, nawet w okolicznościach ich braku w najbliższym czasie i w stosunku do wszystkich wierzytelności. Jego zdaniem, zaprzestanie płacenia długów zachodzi wówczas, gdy dłużnik z braku środków płatniczych nie płaci przeważającej części swoich wymagalnych długów.
Wskazał także, iż z przepisu art. 116 O.p. nie wynika uzależnienie zwolnienia z odpowiedzialności osoby trzeciej od sposobu rozstrzygnięcia przez sąd upadłościowy wniosku o upadłość co do jego zasadności. Wniosek musi być jednak rozpoznany, co oznacza, iż nie chodzi o jego złożenie lecz zgłoszenie. Strona podniosła, iż wniosek taki został zgłoszony przez członków zarządu Spółki skutecznie i wywołał wszystkie związane z tym faktem skutki prawne.
Ponadto zarzucił brak odniesienia się do faktu wykazywania obrotów na kontach Spółki i regulowania bieżących zobowiązań pieniężnych wobec wierzycieli. Nadmienił także, iż do wniosku o ogłoszenie upadłości został dołączony spis wierzycieli z wykazanymi zobowiązaniami wobec trzech wierzycieli, tj. Urzędu Skarbowego w P. na kwotę 54.112,00 zł oraz odsetki, ZUS na kwotę 4.069,00 zł oraz odsetki i Biura Rachunkowego "A." na kwotę 1.220,00 zł. Podkreślił, iż Spółka posiadała środki finansowe na regulowanie bieżących zobowiązań pieniężnych i że nie istniały wcześniej przesłanki do złożenia przedmiotowego wniosku niż termin, w którym został on złożony. Organ podatkowy natomiast celem wykazania istnienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wcześniej niż zrobił to Skarżący winien wykazać to w sposób niebudzący wątpliwości.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ocena "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. W ocenie organów podatkowych przesłanki do zgłoszenia wniosku wystąpiły w Spółce w terminie wcześniejszym, niż uznany za właściwy przez członków zarządu Spółki.
Dyrektor Izby Skarbowej wskazał już w uzasadnieniu decyzji na podstawę prawną ogłoszenia upadłości w postaci przepisów ustawy u.p.u.n. Wyjaśnił, iż w myśl art. 10 u.p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Za niewypłacalnego uważa się zaś dłużnika, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, o czym stanowi art. 11 ust. 1 u.p.u.n. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 2 u.p.u.n.)
W ocenie organu, okoliczności przedmiotowej sprawy dowodzą, iż sytuacja finansowa Spółki ulegała pogarszaniu od 2003 r. Analiza finansowa dokonana w oparciu o złożone do Urzędu Skarbowego w P. dokumenty CIT-8W i CIT-8 za lata od 2001 r. do 2006 r. wskazuje na pogarszanie się tej sytuacji, by w 2004 r. odzwierciedlić stratę na działalność Spółki w wysokości 6.515,91 zł, a w 2005 r. stratę w wysokości 39.751,15 zł. Organ wskazał, iż wprawdzie w 2006 r. Spółka wykazała dochód w wysokości 4.207,69 zł, jednakże nie wpłynął on na poprawę sytuacji w stopniu wskazującym na brak podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z analizy bowiem danych wykazanych w bilansach Spółka za lata od 2002 r. do 2006 r. wynika, iż od 2004 r. zobowiązania Spółki przekraczały jej majątek (w 2004 r. o kwotę 15.629,47 zł, w 2005 r. o kwotę 17.872,98 zł i w 2006 r. o kwotę 73.217,22 zł, co w stanowiło odpowiednio przekroczenie wartości zobowiązań w stosunku do wartości majątku o 59 %, 82% i 443%.).
Ponadto organ podatkowy wyjaśnił, iż w celu wyjaśnienia sytuacji finansowej Spółki dodatkowo posłużył się analizą wskaźnikową. Wyliczone wskaźniki: płynności bieżącej, szybkiej płynności, zadłużenia aktywów, zadłużenia kapitału własnego wskazywały także - jego zdaniem - na pogarszającą się od 2004 r. sytuację finansową, stanowiąca podstawę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Z tych względów organ uznał za niezasadny argument Skarżącej, iż ocena "właściwego czasu" do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki związana była z otrzymaniem w 2006 r. - jak stwierdziła strona w odwołaniu - decyzji określającej wysokość zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych.
Ponadto w ocenie organu, należy uznać, iż powołane argumenty skargi nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ Skarżący nie zgłosił wniosku o ogłoszenie upadłości w czasie właściwym w rozumieniu art. 116 O.p. Późniejsze zaś zgłoszenie wniosku nie doprowadziło do realizacji celu ochrony wierzycieli.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że Strona twierdząc, iż zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie, w przedmiotowym wniosku skierowanym do Sądu Rejonowego dla m. W. w W. z 6 października 2006 r. w uzasadnieniu sama stwierdziła, iż od czerwca 2005 r. utraciła klientów przez co pogorszyły się jej rezultaty finansowe, nie była w stanie pozyskać nowych klientów i nie wykonuje znacznej części swoich wymagalnych zobowiązań publiczno-prawnych. Postanowieniem z 25 października 2006 r. Sąd oddalił na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u.n. wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, stwierdzając w uzasadnieniu, iż majątek, którym dysponowała Spółka nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, iż w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego za termin właściwy do zgłoszenia przedmiotowego wniosku organy podatkowe uznały koniec 2004 r. bowiem już z dniem 31 grudnia 2004 r. wystąpiły przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku. Wniosek zaś Spółki i ww. postanowienie Sądu potwierdzają jedynie dodatkowo, iż przesłanki do jego zgłoszenia wystąpiły wcześniej niż to oceniła Spółka.
W ocenie organu, nie znajdują także poparcia w świetle przedstawionego wyżej materiału dowodowego argumenty, iż Spółka regulowała bieżące zobowiązania pieniężne wobec swoich wierzycieli, prowadziła działalność i się rozwijała. Wskazał, iż Spółka pismem z 5 czerwca 2005 r. powiadomiła organ podatkowy o zawieszeniu działalności z dniem 30 czerwca 2005 r., a następnie pismem z 7 sierpnia 2005 r. powiadomiła o wznowieniu tej działalności z dniem 1 sierpnia 2005 r. Trudno jednakże uznać – zdaniem organu - przedmiotowe dowody za potwierdzające rozwój firmy, bowiem wynik finansowy działalności Spółki za 2005 r. przyniósł stratę w wysokości 39.751,15 zł, a jej zobowiązania za ten rok przekroczyły majątek Spółki w wymienionym roku o kwotę 17.872,98 zł, - (czyli o około 82%).
Nie znajdują także uzasadnienia - zdaniem organu - argumenty o bieżącym regulowaniu wszystkich zobowiązań gdyż ze sprawozdań finansowych na koniec 2004 r. i 2005 r. wynika, iż przekraczają one majątek Spółki o wskazaną już wysokość, a sytuacja finansowa spowodowała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i ostatecznie rozwiązanie Spółki, odzwierciedlone dokonaniem 19 lutego 2007 r., na podstawie aktu notarialnego z 12 grudnia 2006 r. wpisu do KRS. W myśl zaś art. 11 ust. 2 u.p.u.n. dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.
Za bezpodstawny uznał też zarzut naruszenia art. 200 O.p., gdyż postanowieniem z 8 lutego 2010 r. organ wyznaczył Skarżącemu siedmiodniowy termin do zapoznania się i wypowiedzenia w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy. Postanowienie niniejsze zostało doręczone w trybie art. 150 O.p. oraz zwrócone organowi podatkowemu z adnotacją, iż nie podjęto go w terminie.
W świetle powyższych wywodów Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga okazała się bezzasadna.
Sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dotyczy odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Zagadnienie to regulują przepisy art. 107 § 1 i 2 pkt 2, art. 108 § 1, § 2 pkt 1a i § 3 oraz art. 116 § 1 i 2 O.p., przy czym, zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2003 r., powołane powyżej normy prawne ustanawiają odpowiedzialność solidarną z podatnikiem osób trzecich za zaległości podatkowe tegoż podatnika, określając jednocześnie zakres tej odpowiedzialności (art. 107 § 1 i 2). Nadto decyzja o odpowiedzialności osób trzecich nie może być wydana przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej (art. 108 § 2 pkt 1a). Z kolei art. 108 § 2 pkt 3 w związku z art. 108 § 3 O.p. stanowi, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, jeżeli wystawiono tytuł wykonawczy na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej. W tym przypadku nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego i decyzji, o której mowa w art. 53a w stosunku do podmiotu za który odpowiedzialnośći z z tytułu powstałych zaległości ponosi osoba trzecia (członek zarządu).
Ponadto stosownie do brzmienia powołanego wyżej art. 116 § 1 O.p. za zaległości podatkowe między innymi spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Z mocy § 2 tegoż artykułu wyżej określona odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.
Kolejną przesłanką uzasadniającą odpowiedzialność członka zarządu za zaległości spółki jest bezskuteczność egzekucji wobec spółki za, którą odpowiada członek zarządu. Wykazanie tej przesłanki leży w gestii organów podatkowych orzekających o przedmiotowej odpowiedzialności. W odniesieniu do członków zarządu jest to przesłanka warunkująca wydanie samej decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej. Tym samym dopiero, gdy egzekucja okaże się bezskuteczna w całości lub części, można wydać decyzję na podstawie art. 116 O.p., oczywiście o ile nie zachodzą przesłanki egzoneracyjne.
Należy podkreślić, iż ani w przepisach podatkowych, ani w innych aktach prawnych (ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, kodeks postępowania cywilnego) nie zostało zdefiniowane pojęcie bezskutecznej egzekucji. Dlatego też, w celu wyjaśnienia tego pojęcia należy sięgnąć do reguł języka potocznego. Zgodnie z nim, pojęcie egzekucji wiąże się z przymusowym ściągnięciem należności (por. Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, t. I, Warszawa 2002, s. 485).
W konsekwencji oznacza to, że o spełnieniu omawianej przesłanki można mówić tylko wówczas, gdy postępowanie egzekucyjne było wszczęte i przeprowadzone na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego bądź ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. oznacza zatem, że w wyniku wszczęcia i przeprowadzenia przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku Spółki nie doszło do przymusowego zaspokojenia wierzyciela. Zachodzi przy tym konieczność wyczerpania w toku tego postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (spółki). Nie można zatem przyjmować, że nieudana egzekucja tylko z części majątku (np. z rachunku bankowego) lub przeprowadzona z wykorzystaniem jednego ze sposobów egzekucji wystarcza do przyjęcia bezskuteczności egzekucji jako przesłanki omawianej odpowiedzialności. Obowiązek wszczęcia i formalnego przeprowadzenia egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności w sposób formalny zgodnie z odpowiednimi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub przepisami kodeksu postępowania cywilnego.
Należy podkreślić, iż że na gruncie stosowania odpowiedzialności z art. 116 O.p. nie można zaakceptować odmiennego stanowiska co do wymogu formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 marca 2005 r., sygn. I SA/Ol 345/04, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2005/1/98; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 lutego 2005 r., sygn. III 2984/03, Lex nr 167996). Związane jest to z wyjątkowym charakterem odpowiedzialności osób trzecich w prawie podatkowym. Charakter ten wynika z faktu, że odpowiedzialność osób trzecich jest instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik. Osoby trzecie ponoszą więc odpowiedzialność za cudzy dług, a orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika (podatnika) od odpowiedzialności. Odpowiedzialność tej osoby ma zatem charakter posiłkowy (subsydiarny), występuje dopiero w dalszej kolejności i dlatego właśnie warunkiem jej zastosowania jest bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika. Należy przy tym zauważyć, że uregulowania zasad odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe nie są prostym przeniesieniem do prawa podatkowego zasad zawartych w przepisach prawa handlowego. Ordynacja podatkowa zawiera w tym przedmiocie uregulowania własne, inaczej kształtując zakres i przesłanki omawianej odpowiedzialności. Ochrona wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa, z tytułu należności publicznoprawnych możliwa jest wyłącznie na podstawie przepisów prawa publicznego, jakim jest prawo podatkowe. Te przepisy, jako związane z nałożeniem podatku i ingerujące w sferę prawa własności oraz innych praw i swobód, nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.
Zatem przewidzianą w art. 116 § 1 O.p. przesłankę "bezskutecznej egzekucji", należy rozumieć jako sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, iż nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Taką pewność daje zaś tylko stosowny formalny akt organu egzekucyjnego. Przedstawiona interpretacja spełnia przy tym funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą osobę trzecią przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
W sprawie niesporne jest, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki z o.o. "S." w okresie od 25 pażdziernika 2002 r.do 19 lutego 2007 r.co potwierdza odpis z krajowego rejestru sądowego (k-89 akt podatkowych). Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnychi usług za grudzień 2003 r. W stosunku do Spółki z o.o. "S." określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] września 2006 r. Nr [...], utrzymaną w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] nie zostało przez Spółkę z o.o."S." zapłacone, a prowadzone wobec niej postępowanie egzekucyjne okazało sie bezskuteczne co potwierdza postanowienie z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
W przedmiotowej sprawie Skarżący nie wskazał również mienia, z którego egzekucja jest możliwa, co wynika wprost z przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia i stanowi warunek uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, w tym wypadku spółki z ograniczona odpowiedzialnością. Wniosek o upadłość Spółki z o. o."S." mógłby uwolnić Skarżącego od odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe gdyby został złożony we właściwym czasie .Zdaniem Sądu organy podatkowe wnikliwie i wszestronnie wyjaśniły i uzasadniły w wydanych decyzjach, iż zgłoszony przez Skarżącego wniosek o upadłość był spóżniony, bowiem przesłanki do upadłości zaistniały już z końcem 2004 r.
Prawidłowo też organy podatkowe zinterpretowały i zastosowały w tym zakresie przepisy prawa materialnego zarówno przepisy O.p. jak i przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2003 r. Nr 175, poz. 1361 ze zm.) dalej jako “u.p.u.n."Zgodnie z art. 10 u.p.u.n. - upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. W myśl art. 11 ust. 1 u.p.u.n. dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Natomiast z ust. 2 tego artukułu wynika, że dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Zgodnie zaś z art. 21 wyżej wymienionej ustawy dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 1). Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (§ 2). Osoby, o których mowa w ust. 1 i 2, ponoszą odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wskutek niezłożenia wniosku w terminie określonym w ust. 1 (§ 3). Z powyższego wynika zatem, że podstawę upadłości stanowią dwie przesłanki, pierwsza to niewykonywanie wymagalnych zobowiązań, druga zaś to stan, w którym zobowiązania przekroczą wartość majątku. Ustawodawca w ust. 2 art. 11 u.p.u.n., wskazał również, iż druga z przesłanek zachodzi także w przypadku, gdy dłużnik na bieżąco reguluje swoje zobowiązania. W ten sposób jak wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wystąpienie jednej z wymienionych wyżej przesłanek, implikuje obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość.
W ocenie Sądu organy orzekające w zgodzie, z prawidłowo ocenionym, materiałem dowodowym sprawy uznały, iż w niniejszej sprawie wystąpiła druga z przesłanek określonych w u.p.u.n do zgłoszenia wniosku o upadłość już w 2004 r. gdy zobowiązania Spółki z o.o."S." przekroczyły wartość majątku tego podmiotu.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie bez znaczenia pozostaje w sprawie okoliczność, iż Sąd Rejonowy dla m. W. postanowieniem z 25 października 2006 r. oddalił na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.u.n. wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, stwierdzając w uzasadnieniu, iż majątek, którym dysponowała Spółka nie wystarczy na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, już tylko ta okoliczność potwierdza słuszność stanowiska organów podatkowych.
Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w aktach sprawy. Jak słusznie podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w W. w zaskarżonej decyzji Strona twierdząc, iż zgłosiła wniosek o ogłoszenie upadłości w terminie, jednocześnie we wniosku skierowanym do Sądu z 6 października 2006 r. o ogłoszenie upadłości , podała, iż od czerwca 2005 r. utraciła klientów przez co pogorszyły się jej rezultaty finansowe, nie była w stanie pozyskać nowych klientów i nie wykonuje znacznej części swoich wymagalnych zobowiązań publiczno-prawnych. Nie znajdują także oparcia w materiale dowodowym argumenty, iż Spółka regulowała bieżące zobowiązania pieniężne wobec swoich wierzycieli, prowadziła działalność i się rozwijała. To , że Spółka pismem z 5 czerwca 2005 r. powiadomiła organ podatkowy o zawieszeniu działalności z dniem 30 czerwca 2005 r., a następnie pismem z 7 sierpnia 2005 r. powiadomiła o wznowieniu tej działalności z dniem 1 sierpnia 2005 r. nie dowodzi zdaniem Sądu stanowiska Strony o rozwoju firmy. Stanowisko to wynika z oceny opartej na wybranych przez Stronę tylko niektórych okolicznościach stanu faktycznego sprawy. Nie można bowiem pominąć, iż wynik finansowy działalności Spółki za 2005 r. przyniósł stratę w wysokości 39.751,15 zł, a jej zobowiązania za ten rok przekroczyły majątek Spółki w wymienionym roku o kwotę 17.872,98 zł, - (czyli o około 82%).
Nie zasługuje równiez na uwzględnienie argument o bieżącym regulowaniu wszystkich zobowiązań gdyż ze sprawozdań finansowych na koniec 2004 r. i 2005 r. wynika, iż przekraczają one majątek Spółki, a sytuacja finansowa spowodowała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości i ostatecznie rozwiązanie Spółki.
Tym samym nie można w stanie faktycznym sprawy uznać wniosku złożonego w dniu 6 października 2006 r. o ogłoszenie upadłości za wniosek złożony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ustawy O.p.
Podkreślić jeszcze raz należy, iż czas właściwy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, to czas w jakim zarząd spółki, który nie może na bieżąco realizować swoich zobowiązań wobec wierzycieli lub gdy jej zobowiązania przekraczają majątek spółki, składa wniosek o ogłoszenie upadłości w sposób pozwalający chronić interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości będą mogli liczyć na równomierne, chociaż tylko np. częściowe zaspokojenie, by nie dopuścić do zaspokojenia niektórych wierzycieli ze szkodą dla innych albo w ogóle żadnego z wierzycieli (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Odpowiedzialność za zrealizowanie tego celu spoczywa na członkach zarządu spółki, którzy są uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Wniosek o ogłoszenie upadłości może być zatem uznany za zgłoszony we właściwym czasie, gdy wykazane zostanie, że zgłaszając go zarząd (członek zarządu) uczynił ze swej strony wszystko, by nie dopuścić do zniweczenia celu postępowania upadłościowego. W niniejszej sprawie działanie Strony doprowadziło właśnie do zniweczenia celu postępowania upadłościowego, ponieważ brak jakiegokolwiek majątku uniemożliwił zaspokojenie żadnego z wierzycieli, w tym Skarbu Państwa.
Z tych względów w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, za termin właściwy do zgłoszenia przedmiotowego wniosku należało uznać koniec 2004 r. bowiem już z dniem 31 grudnia 2004 r. wystąpiły przesłanki do zgłoszenia takiego wniosku co jednoznacznie wykazały organy podatkowe w prowadzonych postępowaniach podatkowych. Do takich samych wniosków doszedł Sąd Gospodarczy wydając postanowienie o oddaleniu wniosku o upadłość.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło