III SA/Wa 1558/16

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 30/6/2016 r po rozpoznaniu wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2016 r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. p o s t a n a w i a odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym albo częściowym (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, (art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj., np. zwolnienie od kosztów sądowych - następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Okoliczności uzasadniające potrzebę przyznania stronie prawa pomocy powinna wykazać – strona. A. K. , dalej jako strona, wnioskiem zawartym w formularzu PPF z 21/4/2016 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na brak środków finansowych. Wskazał, że: - jest jedynym żywicielem rodziny; - utrzymuje się z renty (2400 zł); posiada mieszkanie o pow 59 m.kw. i ¼ domu (rok budowy – 1960 ); - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką (ur [...] r.); - posiada 235.000 PLN oszczędności; - miesięczne wydatki zamykają się w kwocie 4115 zł. W piśmie z 22 kwietnia 2016 r. skarżący powołał się na zły stan zdrowia, niemożność podjęcia pracy z uwagi na koszt opiekunki do dziecka i związany z tym dodatkowy koszt jak też z uwagi na zły stan zdrowia. Zwrócił uwagę na wysokie ceny utrzymania, opłaty za gaz, prąd itd. Załączył kserokopie zeznania podatkowego, zaświadczenie o stanie zdrowa. Nie załączył, mimo wezwania, wyciągu z rachunku bankowego. Referendarz sądowy wskazuje, że wpis od skargi (1500 zł) na obecnym etapie postępowania jest jedynym kosztem sądowym. Przyznanie zwolnienia od wpisu – z jednej strony - umożliwi skarżącemu realizację prawa do Sądu zagwarantowanego Konstytucją RP, lecz z drugiej strony musi oprzeć się zarzutom naruszenia reguł racjonalnego myślenia i naruszenia zasad doświadczenia życiowego. Referendarz sadowy musi też uwzględniać poglądy NSA, zgodnie z którymi "skarżącego (który) dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, który jest w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla nich poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie" (choćby postanowienie z 12/1/2016 r., II FZ 1049/15, CBOSA). Referendarz sądowy zauważa, że z dokumentów, które skarżący zdecydował się – wybiórczo – złożyć do akt sprawy nie wynika, by znajdował się w trudnej sytuacji finansowej. W szczególności dysponuje znacznymi oszczędnościami (235.000 zł – rubryka 7.2.1. formularza PPF), dwoma nieruchomościami, a na koszty miesięcznego utrzymania przeznacza więcej niż zadeklarował, ze osiąga dochodu. Ma to znaczenie z uwagi na sposób oceny "wolności" gospodarowania przez stronę zadeklarowanym dochodem i posiadanymi oszczędnościami, do czego odniósł się – wyżej – NSA.. Z tych powodów referendarz sądowy, uwzględniając reguły racjonalnego wnioskowania (adhibe rationem difficultatibus), nie znalazł argumentów świadczących o tym, ze skarżący nie jest w stanie wygospodarować 1500 zł tytułem wymagalnych kosztów postępowania z uzyskiwanego przychodu czy z posiadanego majątku. Poza rozważaniami referendarz pozostawia okoliczność niepełnego wywiązania się przez stronę z obowiązków nałożonych na nią doręczonym jej 16 czerwca 2016 r., wezwaniem. Referendarz sądowy, w tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 oraz art. 260 u.p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.