III SA/Wa 1577/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. postanawia: - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF - W skardze z 3 kwietnia 2012 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z [...] lutego 2012 r. w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Skarżący – R. S. zawarł wniosek o zwolnienie z kosztów wpisu sądowego. W związku z powyższym Referendarz sądowy wezwał Skarżącego do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF – w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Przesyłka ta, skierowana na adres Skarżącego podany w skardze, pomimo dwukrotnego awizowania nie została przez niego podjęta. W związku z powyższym, została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień 20 czerwca 2012 r. stosownie do trybu określonego w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej jako "p.p.s.a." Z uwagi na fakt, że Skarżący nie przedłożył wypełnionego formularza PPF Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarządzeniem z 11 lipca 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy pozostawił bez rozpoznania. Pismem z 11 lipca 2012 r. Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia na urzędowym formularzu PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do wniosku załączył wypełniony i podpisany wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF oraz roczne obliczenie podatku przez organ rentowy za 2011 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nie mógł dochować terminu do przedłożenia formularza PPF gdyż w tym czasie opiekował się [...] – letnią, chorą matką, która z nim nie zamieszkuje. W związku z tym, iż sprawując opiekę nad matką nie mógł przebywać pod adresem zamieszkania, poprosił żonę aby na podstawie udzielonego jej pełnomocnictwa odbierała z Urzędu Pocztowego kierowaną do niego korespondencję. Skarżący wyjaśnił, że jego żona próbowała odebrać korespondencję z Sądu jednakże urzędnik pocztowy odmówił jej wydania przesyłki powołując się na regulamin Poczty Polskiej, który przewiduje wydawanie korespondencji sądowej jedynie do rąk adresata. Skarżący poinformowany o powyższym udał się do Urzędu Pocztowego aby odebrać korespondencje osobiście, jednakże korespondencja ta została już zwrócona do nadawcy. Skarżący nie został ponadto poinformowany z jakiego Sądu pochodziła nieodebrana korespondencja. W ocenie Skarżącego, niedochowanie terminu do przedłożenia formularza PPF nastąpiło na skutek okoliczności, na które nie miał wpływu. Spełniona została również przesłanka wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Jako dzień ustania przyczyny Skarżący wskazał dzień, w którym dowiedział się od upoważnionej osoby o treści wezwania Referendarza sądowego. Z akt sprawy, w tym załączonego pełnomocnictwa wynika, że osobą upoważnioną, o której mowa powyżej jest T.B. , który w dniu 6 lipca 2012 r. zapoznał się z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a. we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Przywrócenie terminu uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Brak winy po stronie dokonującego, czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi konieczną a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Zgodnie z poglądami doktryny "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (B. Adamiak. J. Borkowski. R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, wyd. 1). Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (wyrok NSA z dnia 1 marca 1999 r. II SA/Wa 45/99). Z powyższego wynika, że Sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. W razie natomiast ustalenia przez sąd, że okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, Sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, Lex nr 50702). W postanowieniu z 12 stycznia 1999 r. (sygn. akt II UKN 667/98, OSNP-wkł. 1999/8/6) Sąd Najwyższy zauważył, iż przy ocenie braku winy, jako przesłance przywrócenia terminu procesowego, uchybionego przez stronę dotkniętą nawet ciężkim schorzeniem (inwalidztwo drugiej grupy) nie można rezygnować z wymagania należytej staranności człowieka przejawiającego dbałość o swe własne życiowo ważne sprawy. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że brak winy Skarżącego w niedochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o prawo pomocy nie został należycie uprawdopodobniony. W motywach wniosku Skarżący podał, że uchybienie terminu wynika z faktu, iż w trakcie jego biegu przebywał pod innym adresem niż wskazany do korespondencji z Sądem a upoważniona do odbioru korespondencji żona, której odmówiono wydania przesyłki, zbyt późno powiadomiła go o jej powtórnej awizacji. W ocenie jednak Sądu fakt przebywania poza miejscem zamieszkania i związana z tym niemożność odebrania korespondencji sądowej nie stanowi skutecznej przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej, albowiem nie jest to przeszkoda obiektywnie uniemożliwiająca odbiór korespondencji, mimo dochowania przez stronę należytej staranności. Fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwia co do zasady działania w sprawie. Skarżący, wiedząc o toczącym się postępowaniu mógł przed wyjazdem skorzystać z instytucji przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i skutecznie ustanowić przed Sądem pełnomocnika do reprezentacji czy doręczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OZ 675/11 - dostępny na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl). Strona dbająca o swe interesy, po wniesieniu skargi do Sądu, powinna się liczyć z otrzymywaniem korespondencji sądowej. Nie było przy tym żadnych przeszkód, Skarżący się zresztą na takie przeszkody nie powoływał, by ustanowić pełnomocnika do doręczeń. Ponadto, w żadnym razie braku winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie można upatrywać w okoliczności poinformowania Skarżącego przez żonę o powtórnej awizacji przesyłki w jednym z ostatnich dni terminu do jej podjęcia. W ocenie bowiem zachowania terminu do uzupełnienia braku formalnych, nie bierze się pod uwagę braku porozumienia między Skarżącym a pełnomocnikiem. Sad stwierdza, że okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF świadczą raczej o niedbalstwie Skarżącego, a co najmniej o niedochowaniu należytej staranności w dbałości o własne interesy. Wobec powyższego uznać należy, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, polegającej na złożeniu wypełnionego i podpisanego wniosku o przyznanie prawa pomocy na formularzu PPF. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.