II OZ 675/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 145/11 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi Z.D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] 2010 r. znak [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 145/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Z.D. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] 2010 r. w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego skargi w postaci jej odpisu. Powyższe postanowienie zostało skarżącemu doręczone w dniu 16 kwietnia 2010 r. w sposób zastępczy przez awizo. Pismem z dnia 15 kwietnia 2011 r. (prezentata) Z.D. złożył w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w przedmiotowej sprawie, wskazując że z powodu przebywania za granicą nie miał możliwości odebrania kierowanej do niego korespondencji. Przesyłka ta nie została wydana przez pracowników poczty jego żonie, mimo że posiadała ona stosowne pełnomocnictwo. W dniu 20 kwietnia 2011r. (prezentata) Z.D. uzupełnił powyższy wniosek przedkładając odpis skargi. Postanowieniem z dnia 18 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił przywrócenia terminu, wskazując że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu I instancji sam fakt przebywania poza miejscem zamieszkania nie uniemożliwił skarżącemu uzupełnienia braków formalnych ani możliwości uzyskania informacji o sprawie. Na poparcie powyższego Sąd wskazał, że skarżący w dniu 18 lutego 2011 r. uiścił wpis od skargi, a był to jeden z braków do uzupełnienia których skarżący był wzywany. Zażalenie na powyższe złożył skarżący Z.D. zarzucając zakwestionowanemu postanowieniu naruszenie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez niezasadne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił niedotrzymania terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi bez swojej winy, a przez to nieusprawiedliwionego odmówienia mu przywrócenia tego terminu. Jednocześnie wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie skarżącemu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie tyle uzasadniał złożony wniosek o przywrócenie terminu okolicznością, że przebywał za granicą, co miało mu uniemożliwić działanie w sprawie, ale iż ze względu na nieobecność nie mógł odebrać korespondencji z sądu, a jego żonie mimo iż posiadała stosowane pełnomocnictwo nie wydano korespondencji w placówce Poczty Polskiej. Takiemu działaniu pracowników Poczty Polskiej skarżący nie mógł zapobiec. W związku z powyższym zdaniem skarżącego Sąd nie dokonał wnikliwej analizy treści jego wniosku, a orzeczenie nie zostało oparte na całokształcie przedstawionych przez niego okoliczności świadczących o braku zawinienia w nieuzupełnieniu braków formalnych skargi. Wskazano również, że skarżący przesyłał do Sądu korespondencję elektroniczną z prośbą o przesyłanie korespondencji na adres jego żony, podając że przebywa za granicą. Zdaniem skarżącego w ten sposób poinformował Sąd o ustanowieniu osoby uprawnionej do odbioru korespondencji, a zatem dopełnił należytej staranności. Dodatkowo podniesiono, że skarżący nie wiedział, że jego korespondencja wniesiona drogą elektroniczną nie została dołączona do akt sprawy. Ponadto podniósł, że jego zdaniem zaskarżone postanowienie jest wadliwe, albowiem jak już wyżej wskazano, nie uzupełnił braków formalnych skargi bez swojej winy, a Sąd nie dokonał wszechstronnej analizy sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jako niezawierające usprawiedliwionych podstaw nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 86 § 1 p.p.s.a. wskazuje, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z tak skonstruowanego przepisu wynika, że przesłanką warunkującą przywrócenie terminu do dokonania danej czynności procesowej jest brak zawinienia strony przy zachowaniu terminu do jej dokonania. Zaś w sytuacji gdy Sąd dojdzie do przekonania, iż skarżący uchybił terminowi bez swojej winy zobowiązany jest – na jego wniosek – do przywrócenia terminu. Z ugruntowanego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że kwestię braku winy należy oceniać z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (porównaj: np. orzeczenia NSA z dnia 27.01.2011 r., sygn. I OZ 47/11 czy z dnia 25.01.2011 r., sygn. II OZ 7/11 opublikowane w bazie orzeczeń NSA na stronie https://orzecznictwo.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rację ma Sąd I instancji że sam pobyt strony za granicą i związana z tym niemożność odebrania korespondencji sądowej nie stanowi skutecznej przesłanki do przywrócenia terminu do dokonania danej czynności procesowej, albowiem nie jest to przeszkoda obiektywnie uniemożliwiająca odbiór korespondencji mimo dochowania przez stronę należytej staranności. Wystarczy bowiem, gdy tak jak w niniejszej sprawie, strona wiedząc o toczącym się postępowaniu winna skorzystać z instytucji przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i przed wyjazdem skutecznie ustanowić pełnomocnika do reprezentacji czy doręczeń. Odnosząc się zaś do argumentacji zażalenia stwierdzić należy, iż skarżący jako powód uchybienia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w postaci jej odpisu wskazuje w istocie na wadliwość doręczenia mu wezwania do uzupełniania tego braku. Skoro skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia mu przesyłki w tym zakresie, abstrahując od zasadności tego argumentu, to w tej sytuacji termin do uzupełnienia braku skargi nie rozpoczął biegu, a zatem nie mogło dojść do jego uchybienia. Natomiast okoliczność ta może być skutecznie podniesiona jedynie w skardze kasacyjnej wywiedzionej od postanowienia o odrzuceniu skargi (porównaj: postanowienie NSA z dn. 26.01.2011 r., sygn. akt II OZ 25/11 czy z dn. 24.03.2011 r., sygn. akt I GZ 51/11). Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.