III SA/Wa 1580/17

WyrokWSA w Warszawie2017-06-29

Skład orzekający: Marta Waksmundzka-Karasińska, Alojzy Skrodzki, Agnieszka Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania może zostać uchylone w sytuacji, gdy strona działała w mylnym przeświadczeniu co do daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, a odwołanie zostało wniesione po terminie?
Ratio decidendi
Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną, a organ odwoławczy ma obowiązek wydać postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi, jeśli odwołanie zostało wniesione po terminie. Mylne przeświadczenie strony co do daty doręczenia decyzji nie ma znaczenia dla kwestii stwierdzenia uchybienia terminowi i nie stanowi podstawy do uchylenia postanowienia o uchybieniu terminowi. Okoliczności te mogłyby być oceniane w postępowaniu o przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r. w dniu 6 grudnia 2011 r. Decyzja ta została doręczona jej pełnomocnikowi w dniu 21 listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wskazując, że termin upłynął 5 grudnia 2011 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, argumentując, że działała w mylnym przeświadczeniu co do daty doręczenia decyzji jej ówczesnemu pełnomocnikowi.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Alojzy Skrodzki, sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. W. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z [...] listopada 2011 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności Skarżącej – B.P. wraz z P. Sp. z o.o. oraz pozostałymi członkami zarządu za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. oraz styczeń i luty 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi Skarżącej, pani M.S. w dniu 21 listopada 2011 r. Pełnomocnictwo dla pani M.S. zostało cofnięte z dniem 29 listopada 2011 r., jak wynika z pisma Skarżącej z 28 listopada 2011 r. W dniu 6 grudnia 2011 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika, pana P.Z. wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., dalej – "O.p.") odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zauważył również, że jak wynika z decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2011 r., Skarżąca została pouczona o terminie wniesienia odwołania. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 5 grudnia 2011 r. Wobec powyższego odwołanie Skarżącej, nadane na poczcie 6 grudnia 2011 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu do dokonania tej czynności. W skardze na powyższe postanowienie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 O.p., Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, z uwagi na naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącej argumentował, że Skarżąca działała w mylnym przeświadczeniu, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi nie w dniu 21 listopada 2011 r., ale w dniu 22 listopada 2011 r. W ocenie pełnomocnika, powyższe wynikało z informacji uzyskanej przez Skarżącą w dniu 22 listopada 2011 r. w trakcie rozmowy telefonicznej z panem P.C. (w stosunku, do którego również toczy się sprawa o orzeczenie odpowiedzialności) oraz kontaktu w tym samym dniu z ówczesnym pełnomocnikiem Skarżącej, panią M.S., która potwierdziła że "właśnie również otrzymała pismo z Urzędu Skarbowego w sprawie Skarżącej". Po cofnięciu pełnomocnictwa Skarżąca otrzymała od byłej pełnomocnik decyzję bez koperty i bez adnotacji o dacie jej doręczenia. Zdaniem pełnomocnika, w sprawie wystąpiły przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. uzasadniające wznowienie postępowania. Okoliczność doręczenia decyzji w dniu 21 listopada 2011 r. ujawniła się bowiem dopiero w następstwie rozpoznania odwołania Skarżącej wniesionego 6 grudnia 2011 r., ma więc przymiot nowości. Powyższa okoliczność dotyczy bezpośrednio przedmiotu sprawy, a także jest okolicznością istotną, gdyż niewątpliwie może wpływać na zamianę treści decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym w przedmiotowej sprawie. Pełnomocnik podkreślił, że gdyby Skarżąca nie znalazła się w błędnym, ale usprawiedliwionym okolicznościami przekonaniu, co do daty doręczenia decyzji jej ówczesnemu pełnomocnikowi, to odwołanie wniesione byłoby w ustawowym terminie. W ocenie pełnomocnika, nieuwzględnienie przez organ ww. nowej okoliczności faktycznej stanowi naruszenie prawa, poprzez nierozpatrzenie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, tj. naruszenie zasady prawy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Postępowanie w niniejszej sprawę zostało zawieszone z urzędu postanowieniem z [...] listopada 2012 r., z uwagi na wniesienie skargi do Sądu po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2011 r. Postępowanie podjęto postanowieniem z 24 kwietnia 2017 r. po wydaniu przez NSA wyroku z 23 lutego 2017 r. (I FSK 1122/15) oddalającego skargę kasacyjną Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej – "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2012 r. stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Sąd wskazuje, że unormowane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ma charakter deklaratoryjny. W związku z powyższym, uprawniony organ administracji stwierdza w nim jedynie uchybienie przewidzianego przez Ordynację podatkową terminowi do wniesienia odwołania. Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, czy odwołanie zostało wniesione w terminie. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. W kontekście powyższych rozważań prawidłowe było przyjęcie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W., że na gruncie rozpoznawanej sprawy, doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stosownie bowiem do przepisu art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W rozpoznawanej sprawie, ustawowy (14-dniowy) termin do złożenia odwołania rozpoczął bieg 22 listopada 2011 r. i zakończył się 5 grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika natomiast, że Skarżąca odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji wniosła 6 grudnia 2011 r., uchybiając terminowi do dokonania tej czynności (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.), co z kolei uzasadniało zastosowanie przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zdaniem Sądu, przyjęty za podstawę zaskarżonego postanowienia stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 O.p. Podkreślić również należy, że w rozpoznawanej sprawie nie jest kwestią sporną, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona w dniu 21 listopada 2011 r. oraz to, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Zarówno organ podatkowy jak i pełnomocnik Skarżącej przyznają bowiem, że termin ten upłynął 5 grudnia 2011 r., a odwołanie zostało wniesione 6 grudnia 2011 r. Pełnomocnik Skarżącej stoi natomiast na stanowisku, że mylne przeświadczenie Skarżącej o dacie doręczenia decyzji organu pierwszej instancji stanowi okoliczność uzasadniającą uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia. Uzasadniając powyższe wskazuje na wystąpienie przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. W ocenie Sądu, powyższą argumentację uznać należy za całkowicie chybioną. Przede wszystkim bowiem "mylne przeświadczenie" Skarżącej, co daty doręczenia decyzji nie ma znaczenia dla kwestii stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Jak już wyżej wskazywano uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia ww. terminu. W sprawie nie doszło więc do naruszenia prawa, tym bardziej dającego podstawę do wznowienia postępowania. Z kolei okoliczności podnoszone przez Skarżącą mogłyby ewentualnie podlegać ocenie w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Poza tym jak wynika z odpowiedzi na skargę Skarżąca złożyła również wniosek z 1 lutego 2012 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2012 r. Jak wyjaśnił organ podatkowy w piśmie z 14 września 2012 r. (k. 42 akt sądowych) wniosek ten zostanie oceniony po rozpoznaniu przez Sąd skargi na niniejsze postanowienie. Podsumowując Sąd zauważa, że skoro w sprawie bezspornie doszło do uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, decyzja z [...] listopada 2011 r. nie mogła podlegać kontroli instancyjnej i zasadne było wydanie zaskarżonego postanowienia. W sprawie nie doszło więc do naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p., stanowiącego podstawę do wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd, mając powyższe na uwadze oddalił skargę w całości, na mocy art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło